Website van het Jaar

Borstkanker (Mammacarcinoom)

Wat is borstkanker?

In het kort:

  • Bij borstkanker is er sprake van ongecontroleerde celdeling in en om het borstweefsel.
  • Mogelijke oorzaken van borstkanker zijn erfelijkheid en roken.
  • Bekende symptomen zijn een knobbeltje in de borst en veranderingen van de tepel.
  • De diagnose wordt gesteld met een mammografie, echografie of biopsie.
  • De behandeling kan onder andere bestaan uit een operatie, bestraling en chemotherapie.

Over borstkanker

In Nederland krijgt één op de zeven vrouwen borstkanker. Het is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vanaf veertig jaar neemt de kans op het krijgen van borstkanker toe. Borstkanker kan ook bij mannen voorkomen, maar dit is een stuk zeldzamer. 

Je borst bestaat uit meerdere soorten onderdelen. Melkklieren maken melk aan en de melkgangen vervoeren deze melk naar de tepel. De vorm en stevigheid van de borst wordt verzorgd door bindweefsel en vetweefsel. Verder zitten er in de borst bloedvaten en lymfevaten. De bloedvaten voorzien de borsten van zuurstof en voedingsstoffen. De lymfevaten voeren afvalstoffen en eventuele ziekteverwekkers af naar de lymfeknopen waar ziekteverwekkers onschadelijk gemaakt worden.

Borstkanker ontstaat meestal in de melkgangen en soms in de melkklieren. Ook in andere onderdelen van je borst kan kanker ontstaan, maar dit is zeer zeldzaam.

Hoe ontstaat en verspreidt borstkanker

Borstkanker kan op verschillende manieren ontstaan en verspreidt zich ook op verschillende manieren. Borstkanker ontstaat op twee manieren:

  • Ductaal: de kanker is ontstaan in een melkgang.
  • Lobulair: de kanker is ontstaan in een melklier.

Ook kan borstkanker zich op verschillende manieren verspreiden:

  • In situ: dit is een voorstadium van kanker.
  • Invasief: de kankercellen verspreiden zich verder dan de plek waar ze zijn ontstaan.
  • Uitgezaaid: in dit stadium verspreidt de borstkanker zich buiten de borst.

Soorten borstkanker

Er zijn verschillende soorten borstkanker:

  • Ductaal carcinoma in situ (DCIS): Dit kan een voorstadium zijn van borstkanker, waarbij alle cellen de vorm hebben van kankercellen. Ze hebben echter nog niet de kracht om uit te zaaien in omliggende weefsels.
  • Invasief ductaal carcinoom: de kanker is ontstaan in de melkgang van de borst en kan zich verspreiden. Dit is de meest voorkomende borstkanker.
  • Invasief lobulair carcinoom: deze soort borstkanker ontstaat in de melkklieren en is vaak te voelen als zwelling van de hele borst.
  • Lobulair carcinoma in situ: Dit kan een voorstadium zijn van borstkanker die ontstaat in de melkklieren.
  • Hormoongevoelig: hormonen zoals oestrogeen en progesteron kunnen de tumor stimuleren om te groeien.
  • Hormoonongevoelig: Als de tumor niet gestimuleerd wordt om te groeien door hormonen, wordt dit hormoonongevoelige borstkanker genoemd.
  • Her2/neu: Her2/neu wordt ook wel Humane Epidermale groeifactor Receptor 2 genoemd. Dit is een eiwit dat op cellen zit in het lichaam. Wanneer er te veel van dit eiwit aanwezig is kan de groei van de cellen gestimuleerd worden en kan er kanker ontstaan.
  • Triple negatieve borstkanker: de kankercellen zijn ongevoelig voor de hormonen oestrogeen, progesteron en het eiwit HER2 ontbreekt. Dit is drie keer negatief, vandaar de naam triple negatieve borstkanker.

Carcinoom betekent kwaadaardige tumor.

Oorzaken van borstkanker

Kanker ontstaat altijd doordat een cel zich ongecontroleerd begint te delen. Bij borstkanker is niet bekend waarom dit gebeurt. Er zijn wel een aantal factoren bekend die de kans op borstkanker kunnen vergroten:

  • Erfelijkheid. In vijf tot tien procent van de gevallen is er sprake van een erfelijke vorm van borstkanker. Meestal ontstaat de kanker dan al voor het vijftigste levensjaar. Er zijn een aantal genen bekend die een verhoogde kans op borstkanker geven. De meeste bekende zijn: BRCA1, BRCA2 (BRCA staat voor BReast CAncer), CDH1 en CHEK2. Verder zijn er ook andere genen bekend, zoals TP53, ATM, PTEN en STK11/LKB.
  • Hormonen. Langdurige, constante blootstelling aan het hormoon oestrogeen verhoogt de kans op borstkanker. Voorbeelden waarbij dit gebeurt zijn: vroeg beginnen met menstrueren (vóór twaalf jaar) en/of laat in de overgang komen, op latere leeftijd (na het dertigste levensjaar) het eerste kind krijgen of gebruik maken van de pil.
  • Een ongezonde leefstijl. Denk hierbij aan roken, overmatig alcoholgebruik en/of te weinig lichaamsbeweging.

Symptomen van borstkanker

Het meest bekende symptoom bij borstkanker is een knobbeltje in de borst. Er zijn echter ook andere veranderingen aan de borst die kunnen wijzen op borstkanker:

  • Een deukje of kuiltje in de huid.
  • Een ingetrokken tepel terwijl je dat normaal niet hebt.
  • Schilferingen of roodheid van de tepel.
  • Ongewone afscheiding of bloed uit de tepel.
  • Pijn in de borst die langdurig aanhoudt. Het klierweefsel voelt op de plaats van de pijn ook wat anders aan dan ergens anders in de borst.
  • Een rode borst die warm aanvoelt. De huid van de borst kan op een sinaasappelschil lijken.
  • Een wondje op de borst dat niet wil genezen.

Het is raadzaam om regelmatig je borsten te onderzoeken op veranderingen. Vrouwen tussen de 50 en 75 jaar worden daarnaast eens in de twee jaar opgeroepen voor preventief bevolkingsonderzoek naar borstkanker. 

Diagnose van borstkanker

Heb je een afwijking in je borst opgemerkt? Neem dan contact op met de huisarts. De huisarts zal de borst verder onderzoeken. Ook zal hij de lymfeklieren in je oksel en hals onderzoeken of ze gezwollen zijn. Soms volgt een doorverwijzing naar het ziekenhuis. Dit gebeurt ook wanneer er een afwijking is gevonden tijdens het preventief bevolkingsonderzoek.

In veel ziekenhuizen zit tegenwoordig een mammapoli (mamma betekent borst) waar meerdere vervolgonderzoeken op dezelfde dag gedaan kunnen worden. Enkele onderzoeken die worden verricht zijn:

  • Mammografie. Dit is een röntgenfoto van de borst. Als je naar de mammapoli bent gekomen vanwege een gevonden afwijking tijdens het preventief bevolkingsonderzoek, wordt er alsnog een mammografie gemaakt.
  • Echografie. Dit is een techniek waarbij met behulp van geluidsgolven een beeld van de borsten wordt gemaakt. Het werkt hetzelfde als een echo bij zwangerschap. Met een echo kan de arts ook de klieren in de oksel nader bekijken.
  • Hierbij worden cellen uit de borst weggezogen met een dunne naald. Deze cellen worden onder de microscoop bekeken om te zien of het kankercellen zijn of dat er mogelijk wat anders aan de hand is.
  • Biopsie. Bij een biopsie wordt er onder lokale verdoving verdacht borstweefsel weggehaald. Dit weefsel wordt onder de microscoop onderzocht. Deze methode is vrijwel altijd nodig om een definitieve diagnose te kunnen stellen.

Wanneer de afwijking kwaadaardig blijkt te zijn, zullen er verschillende onderzoeken plaatsvinden om in kaart te brengen hoe groot de tumor is, of er omringend weefsel aangetast wordt en of er uitzaaiingen zijn. In de meeste gevallen geven de bovengenoemde onderzoeken alle informatie die nodig is.

Preventief bevolkingsonderzoek

Alle vrouwen in Nederland tussen de 50 en 75 jaar worden iedere twee jaar opgeroepen om mee te doen aan een preventief bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Preventief betekent voorkómen. Door de borsten eens in de twee jaar grondig te onderzoeken, kan borstkanker in een zo vroeg mogelijk stadium ontdekt worden zodat de prognose het gunstigst is. Bij het preventieve bevolkingsonderzoek wordt er een mammografie van de borsten gemaakt. Een mammografie is een röntgenfoto. Je huisarts krijgt de resultaten van dit onderzoek en zal uitleg geven.

Bronnen: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Borstkankervereniging Nederland, Stichting tegen Kanker

Pagina laatst aangepast op 03-05-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren