Gezondheidsplein is een informatieve website over gezondheid. De gezondheidsinformatie op deze website staat los van eventueel getoonde advertenties.

Menstruatie

In het kort:

  • Bij menstruatie wordt maandelijks het slijmvlies van de baarmoeder afgestoten bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd.
  • Vrouwen verliezen gemiddeld een halve deciliter bloed en de lichaamstemperatuur daalt een halve graad tijdens de menstruatie.
  • Veel voorkomende menstruatieklachten zijn scherpe of doffe pijn in de onderrug en de onderbuikhoofdpijn, transpireren en diarree.
  • Fibromenpoliepenbekkenontstekingendometriose, verminderde functie van de schildklier, bloedstollingsaandoeningen, stress of een spiraaltje kunnen ernstige menstruatieklachten veroorzaken.
  • Ontspanningsoefeningen en warmte kunnen helpen tegen de pijn.
  • Er zijn speciale middelen tegen menstruatiepijn te koop, ook kan de huisarts hiervoor een recept voorschrijven.

Wat is menstruatie?

Menstruatie is het maandelijks bloedverlies bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. De eerste menstruatie begint meestal tussen het 10e en 16e jaar, en de laatste menstruatie vindt ongeveer rond het 51e levensjaar plaats. Een vrouw heeft gemiddeld vijfhonderd keer een eisprong, meestal zal er geen bevruchting plaats vinden. Twaalf tot veertien dagen na de eisprong verliest de baarmoeder haar bekleding (baarmoederslijmvlies) en scheidt dit uit met het onbevruchte eitje. Vrouwen die de pil slikken, hebben geen eisprong, waardoor zwangerschap wordt voorkomen. Toch maken ook zij elke maand een ‘schijnmenstruatie’ door. Bij de menstruatie wordt het slijmvlies van de baarmoeder afgestoten. 

Hoewel het een heel natuurlijk en zinvol verschijnsel is, wordt de menstruatie door veel vrouwen als vies beschouwd. Sommige vrouwen - en mannen - willen ook geen seks tijdens de menstruatie. Het is echter niet schadelijk om seks tijdens de menstruatie te hebben. Dit is dus gewoon mogelijk. Gebruik wel voorbehoedsmiddelen om ongewenste zwangerschap en soa's te voorkomen. 

Menstrueren brengt nogal wat teweeg in je lichaam. Je verliest een halve deciliter bloed, en je lichaamstemperatuur daalt een halve graad. Deze temperatuurschommelingen worden ook wel gebruikt om vast te stellen of een vrouw vruchtbaar is. Het meten van de temperatuur wordt wel als anticonceptiemethode gebruikt, maar is weinig betrouwbaar. 

Symptomen van menstruatieklachten 

De symptomen van menstruatieklachten zijn - naast het bloedverlies - onder andere: 

Oorzaak van menstruatieklachten 

Sommige menstruatieklachten worden veroorzaakt door plaatselijke samentrekkingen van de baarmoeder. Hierdoor treedt zuurstoftekort op, dat veel pijn kan veroorzaken. De baarmoeder trekt samen om zo het baarmoederslijmvlies af te stoten. Het baarmoederslijmvlies komt vervolgens samen met het bloed uit de vagina.  

De pijn kan doorstralen naar de onderrug, maar ook naar de benen. Sommige afwijkingen kunnen veel pijn tijdens de menstruatie veroorzaken, zoals:  

Ook door een spiraaltje kan er meer pijn ontstaan. 

Ernstige menstruatieklachten kunnen worden veroorzaakt door:

  • fibromen
  • poliepen
  • bekkenontsteking
  • endometriose
  • verminderde functie van de schildklier (zie schildklierproblemen)
  • bloedstollingsaandoeningen
  • stress
  • een spiraaltje

Menstruatiecyclus 

De menstruatiecyclus speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheid van een vrouw. Lees in het dossier menstruatiecyclus meer over wat het precies is, waarom het bijdraagt aan de vruchtbaarheid, en nog veel meer.

Eerste keer ongesteld

Meisjes worden gemiddeld voor de eerste keer ongesteld tussen de leeftijd van 10 en 16 jaar. Twee jaar voordat de eerste menstruatie optreedt, is het lichaam vaak al aan het veranderen. Kenmerken hiervan zijn: 

  • ontwikkeling van de borsten
  • haargroei onder de oksels en de schaamstreek
  • een groeispurt
  • breder wordende heupen 

De eerste menstruatie kun je vaak herkennen aan de volgende symptomen: 

  • Je vindt lichte, roodbruine afscheiding of druppeltjes bloed in je ondergoed.
  • Je voelt je niet zo lekker.
  • Je hebt buikpijn of buikkrampen.
  • Je krijgt last van je rug.

Wat is een normale menstruatie?

Je hebt een regelmatige (normale) menstruatie wanneer je ongeveer een keer per maand ongesteld bent en het bloedverlies gemiddeld maximaal tot zeven dagen aanhoudt. 

Menstruatie blijft uit

De menstruatie kan door verschillende redenen uitblijven. Het uitblijven van de ongesteldheid hoeft niet in alle gevallen reden tot paniek te zijn. De meest voorkomende oorzaken voor het uitblijven van de menstruatie zijn: 

  • een zwangerschap
  • het geven van borstvoeding
  • het gebruik van medicijnen
  • psychische of lichamelijke spanningen: als je bijvoorbeeld in een korte tijd veel bent afgevallen, je te intensief sport of last hebt van stress of depressies
  • je bent pas net voor het eerst ongesteld geworden of je menstruatie komt weer wat onregelmatig op gang na bijvoorbeeld een zwangerschap 

Andere, minder voorkomende, oorzaken voor het uitblijven van de menstruatie kunnen zijn:

  • een schildklierafwijking
  • een recente operatie aan de baarmoeder
  • vroegtijdige overgang (onder de leeftijd van 40 jaar)
  • een afwijking aan de eierstokken, bijvoorbeeld PCOS 

Maak je je zorgen over het feit dat je menstruatie (nog) niet regelmatig is? Maak dan een afspraak bij je huisarts. 

Onregelmatig ongesteld 

Zeker wanneer je pas net begonnen bent met menstrueren, kun je onregelmatig ongesteld zijn. Je kunt dan vaker of juist minder dan normaal bloedverlies hebben. Dat kan komen omdat je lichaam nog moet wennen aan deze nieuwe verschijnselen. Je hersenen zenden het verzoek naar je eileiders om hormonen aan te maken, zodat je ongesteld wordt. Maar als je pas sinds kort menstrueert, kan het zijn dat deze ‘communicatie’ nog niet helemaal goed gaat. Dit kan ongeveer drie jaar duren. Belangrijk hier is om te weten dat een menstruatie die wél regelmatig is, iedere drie tot vijf weken optreedt. De duur van een normale menstruatie is ongeveer vijf tot zeven dagen. Als je last hebt van een onregelmatige cyclus, bespreek dit dan met je huisarts. 

Wat te doen tegen menstruatiepijn 

Er zijn een aantal maatregelen die je kunt nemen tegen menstruatiepijn. Een paracetamol kan helpen om de pijn te verlichten. Maar wanneer je vaak heel veel last hebt van de klachten bij de menstruatie, dan raden artsen in bepaalde gevallen de anticonceptiepil aan. De pil vermindert aanzienlijk de klachten van bijvoorbeeld buikpijn, bloedverlies, rugpijn of hoofdpijn. 

Wanneer moet je naar de huisarts met menstruatieklachten? 

Je kunt het beste even langs de huisarts gaan in deze gevallen: 

  • Je blijft onregelmatig ongesteld worden na de eerste drie jaar van je menstruatie.
  • Je was vroeger regelmatig ongesteld, maar nu ineens niet meer.
  • Je hebt bloedverlies voor langer dan zeven dagen.
  • De pijn is niet te verdragen.
  • Je hebt voor het eerst menstruatieklachten.
  • De pijn voelt anders aan dan normaal.
  • Er ontstaan ook andere klachten. 

Bronnen 

Deze pagina is gebaseerd op de volgende bronnen: 

Pagina laatst aangepast op 14-10-2021

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

.
Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren