Postpartum depressie (postnatale depressie)

Wat is een postnatale of postpartum depressie?

  • Een postnatale of postpartum depressie is een depressie die na de bevalling ontstaat.
  • Er is geen exacte oorzaak bekend van een postpartum depressie. 
  • Er zijn wel risicofactoren die kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van een postpartum depressie zoals een erfelijke factor, lichamelijke factoren zoals vitaminentekort of schildklierproblemen, maar ook psychische en sociale factoren zoals de thuissituatie of het stellen van te hogen eisen aan jezelf.
  • Symptomen van een postpartum depressie zijn vergelijkbaar met de symptomen die niet na een zwangerschap is ontstaan.
  • Het inschakelen van hulp bij een postpartum depressie is erg belangrijk.
  • Behandeling van een postpartum depressie is meestal een combinatie van medicamenteuze therapie en psychologische begeleiding.

Over een postnatale of postpartum depressie 

Een postnatale of postpartum depressie is een depressie die na de bevalling ontstaat. Een postpartum depressie duurt over het algemeen enkele maanden, maar er zijn ook vrouwen die zich pas na een jaar weer helemaal goed voelen. Een postpartum depressie komt bij ongeveer tien procent van de vrouwen die bevallen zijn voor. Ook tijdens de zwangerschap komt bij ongeveer tien procent van de vrouwen een depressie voor. Bij twee procent van de vrouwen ontstaat er een depressie in het jaar na een bevalling.

Postnatale depressie of postpartum depressie

Een postnatale depressie betekent letterlijk een depressie na de geboorte. Een postpartum depressie betekent een depressie na de bevalling. Met deze twee termen wordt vaak hetzelfde bedoeld. De term postnatale depressie wordt tegenwoordig steeds minder gebruikt omdat ‘na de geboorte’ de indruk wekt dat de baby depressief is en niet de moeder.

Baby blues

De baby blues komen bijna bij alle kersverse moeders voor. Baby blues zijn ‘huildagen’ of neerslachtige gevoelens in de eerste dagen na de geboorte. De klachten zijn met twee weken vaak verdwenen. Wanneer de klachten blijven aanhouden en juist erger worden, kan er sprake zijn van een postpartum depressie.

Oorzaak van een postpartum depressie 

Het is een misvatting dat een postpartum depressie alleen maar voorkomt na een bevalling. Ook een abortus of een miskraam kunnen de oorzaak zijn van een postpartum depressie.

Er is geen exacte oorzaak bekend voor het ontstaan van een postpartum depressie. Er zijn vele factoren die een rol zouden kunnen spelen. Deze kunnen grofweg onderverdeeld worden in vier hoofdgroepen: erfelijke factoren, lichamelijke factoren, psychische factoren en sociale factoren. Hieronder worden al deze factoren wat uitgebreider uitgelegd.

Erfelijke factoren bij een postpartum depressie

Het risico op een postpartum depressie met een erfelijk component is groter als:

  • Er al eens sprake is geweest van een depressie of een bipolaire stemmingsstoornis.
  • Er depressies voorkomen in de familie.
  • Als de moeder van de zwangere vrouw een postpartum depressie heeft gehad.

Lichamelijke factoren bij een postpartum depressie

Voorbeelden van lichamelijke factoren die van invloed kunnen zijn op het ontwikkelen van een postpartum depressie zijn:

Psychische factoren bij een postpartum depressie

Invloeden van psychische factoren die kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van een postpartum depressie zijn:

  • Psychische effecten van de bevalling. Er zijn meerdere factoren die ervoor zorgen dat een vrouw na een bevalling psychisch minder stabiel is. Slaapgebrek of een hoog verantwoordelijkheidsgevoel bijvoorbeeld.
  • Hoge verwachtingen van het moederschap. Niet alle vrouwen ervaren een roze wolk, maar verwachten dit van zichzelf wel.
  • Tegengevallen of moeilijke zwangerschap of moeizame bevalling. Dit betekent overigens niet dat alle lastige zwangerschappen resulteren in een postpartum depressie of dat makkelijke zwangerschappen geen depressie tot gevolg kunnen hebben.
  • Het karakter van de moeder. Sommige vrouwen piekeren snel of stellen te hoge eisen aan zichzelf. Ook dit kan bijdragen aan een postpartum depressie.

Sociale factoren bij een postpartum depressie

Voorbeelden van sociale factoren die van invloed kunnen zijn op het ontwikkelen van een postpartum depressie zijn:

  • Beeld van de ideale vrouw. Vaak wordt er van vrouwen verwacht dat ze de ideale moeder voor hun kinderen zijn en de ideale vrouw voor hun echtgenoot. Als dit niet vanuit de omgeving verwacht wordt, kan een vrouw dit ook van zichzelf verwachten. Deze druk, of het gevoel van falen kan bijdragen aan depressieve gevoelens.
  • Ingrijpende gebeurtenissen. Een (traumatische) bevalling, miskraam of abortus is al een ingrijpende gebeurtenis. Wanneer hier nog iets bovenop komt (bijvoorbeeld een scheiding of verlies van een naaste) kan het allemaal teveel worden. 
  • Stress. Dit is ook een belangrijke veroorzaker van een postpartum depressie. Dit kan stress op het werk zijn, maar bijvoorbeeld ook stress omder er veel ruzie ontstaat met een partner.

Symptomen van een postpartum depressie 

De symptomen van een postpartum of postnatale depressie zijn vrijwel hetzelfde als bij een depressie die niet na een zwangerschap optreedt. Sommige symptomen lijken normaal voor een kersverse moeder, maar als de symptomen langdurig zijn of extreme vormen aannemen, kan er meer aan de hand zijn. Deze symptomen kunnen op een postpartum depressie wijzen:

Door de zelftest 'Heb ik een depressie' in te vullen kun jij zien of jij symptomen van een depressie hebt. Deze test is overigens geen vervanging voor een consult met een arts. 

Meer lezen over (verschillende vormen van) een depressie? Ga naar de pagina Depressie op solvo.nl.

Pagina laatst aangepast op 09-09-2019

Eindredactie: Anne van Es

Deze informatie is gecontroleerd door:

E.S.M de Lange- de Klerk
Dr. E.S.M de Lange- de Klerk
GGZ-arts
Crisisdienst en ouderenpsychiatrie

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren