Prikkelbaarheid

Wat is prikkelbaarheid?

Prikkelbaarheid is een reactiestijl op prikkels uit de directe omgeving. Daarbij wordt de reactie heftiger bij meer en langdurigere prikkels. Het is een vorm van psychische lichtgeraaktheid. Als er een storende herhaling van prikkels ontstaat, leidt dit tot afreageren. Naarmate de prikkels steeds meer gaan storen, zal het afreageren ook steeds heftiger gebeuren. Denk bijvoorbeeld aan huilen, snauwen, roepen, slaan of met voorwerpen gooien.

Prikkelbaarheid is gebaseerd op twee processen. Het ene is de reflex van een (zoog)dier om zich storend en bedreigend te gedragen met als doel andere (zoog)dieren te ontmoedigen. Deze reflex is een voorstadium van agressie. Het andere proces is psychisch. Het berust op het bevredigende effect dat ontstaat na het afreageren van frustraties.

Voorbeelden van prikkelbaarheid

Een voorbeeld van prikkelbaarheid is het ochtendhumeur. Mensen die 's ochtends slecht gehumeurd zijn, kunnen niet veel hebben. Ze zijn chagrijnig, kortaf en snel geïrriteerd. Dat kan al beginnen bij het herhaaldelijk afgaan van de wekker. De eerste keer wordt hij uitgedrukt, de tweede keer uitgeslagen en de derde keer vliegt hij door de slaapkamer. Ook het niet kunnen vinden van de haarborstel kan een storende prikkel zijn. Evenals de vrolijkheid van je partner die geen ochtendhumeur heeft. Er zijn dus talloze vormen van prikkels die alleen of tezamen een reactie kunnen opwekken.

Oorzaak van prikkelbaarheid

Doorgaans is prikkelbaarheid tijdelijk van aard. Een slechte nachtrust of stress kunnen er aan ten grondslag liggen. Menstruatie is een andere oorzaak van prikkelbaarheid. Meer dan de helft van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd geeft aan dat ze prikkelbaar zijn in de dagen voor hun menstruatie. In combinatie met bepaalde lichamelijke klachten wordt dit dan PMS (premenstrueel syndroom) genoemd.

Pagina laatst aangepast op 06-05-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren