Website van het Jaar

Beroerte (CVA)

Wat is een beroerte?

In het kort:

  • Beroerte is de verzamelnaam voor herseninfarct, hersenbloeding en TIA.
  • Bij een beroerte krijgen delen van de hersenen te weinig bloed, zuurstof en voedingsstoffen door een geknapt of verstopt bloedvaatje in de hersenen.
  • Risicofactoren voor een beroerte zijn onder andere een hoge bloeddruk, diabetes, een ongezonde leefstijl, hart- en vaatziekten en langdurige stress.
  • Bekende symptomen van een beroerte zijn een scheve mond, verward praten en een verlamde arm.
  • Bij verdenking op een beroerte is het belangrijk om direct 112 te bellen.
  • Door de beschadiging van hersenweefsel heeft een beroerte vaak ernstige gevolgen.
  • Een beroerte moet snel behandeld worden. Hoe langer een beroerte duurt, hoe meer schade er ontstaat.

Over een beroerte

Een beroerte is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen in de hersenen, namelijk het herseninfarct, de hersenbloeding en de TIA. Bij een hersenbloeding knapt een bloedvaatje in de hersenen, bij een herseninfarct en TIA zit een bloedvaatje in de hersenen dicht. Bij alle drie de aandoeningen krijgen delen van de hersenen te weinig bloed en daardoor te weinig zuurstof en voedingsstoffen. Bij een hersenbloeding raakt het hersenweefsel ook beschadigd door het bloed dat uit een bloedvat stroomt. Omdat aan de symptomen vaak niet goed te zien is om welke aandoening het gaat, worden de aandoeningen in eerste instantie beroerte genoemd. Bij ongeveer 80% van de beroertes blijkt het uiteindelijk om een herseninfarct te gaan.

Een beroerte wordt ook wel CVA, attaque of apoplexie genoemd. Jaarlijks krijgen ongeveer 45.000 mensen een beroerte.

CVA betekenis

CVA is een afkorting voor Cerebro Vasculair Accident. CVA betekent letterlijk ongeluk (accident) in de bloedvaten (vasculair) van de hersenen (cerebro).

Oorzaken CVA

Een beroerte ontstaat wanneer er een bloedvaatje in de hersenen knapt (hersenbloeding) of dicht komt te zitten door een bloedstolsel (herseninfarct, TIA). Dit gebeurt vaak als de bloedvatwand beschadigd is, bijvoorbeeld door atherosclerose. Een bloeding is daarnaast vaak het gevolg van een te hoge bloeddruk. Bij  een hersenbloeding, een herseninfarct en een TIA krijgen delen van de hersenen niet genoeg zuurstof meer en raken de hersenen beschadigd, wat uiteindelijk voor de klachten zorgt die mensen ervaren bij een CVA.

Er zijn verschillende factoren die je risico op een beroerte kunnen vergroten, namelijk:

  • Hoge bloeddruk
  • Diabetes
  • Niet genoeg bewegen
  • Ongezond eten
  • Hoog cholesterol
  • Hart- en vaatziekten
  • Overgewicht
  • Alcoholisme
  • Roken
  • Langdurige stress
  • Bij vrouwen migraine met aura
  • Sommige hormoonbehandelingen
  • Erfelijkheid

Beroerte symptomen

De meest voorkomende symptomen bij een beroerte zijn een scheve mond, verward praten en een verlamde arm. Daarnaast zijn er nog andere symptomen die op een beroerte kunnen wijzen:

  • Krachtsverlies of verlamming van een been, arm en/of helft van het gezicht
  • Tintelingen
  • Dubbelzien
  • Uitval van een deel van het zicht of het gehele zicht aan één oog
  • Erg draaiduizelig zijn
  • Verdoofd gevoel in arm, been of gezicht
  • Coördinatie- en evenwichtsstoornissen
  • Erge hoofdpijn
  • Slikproblemen
  • Misselijkheid en braken
  • Epileptische aanvallen
  • Bewustzijnsverlies
  • Verwardheid
  • Praten met dubbele tong
  • Onvermogen tot praten of niet kloppende woorden of zinnen zeggen.

Deze verschijnselen treden vaak plotseling op. Een TIA is een kortdurend CVA, waarvan de klachten snel weer verdwijnen.

Beroerte herkennen

Als je een scheve mond hebt, verward praat of een verlamde arm hebt of dit bij een ander ziet, moet je direct 112 bellen. Om dit te onthouden is er het volgende ezelsbruggetje van de Hartstichting: “Mond, spraak, arm. Beroerte-alarm!” Ook bij een combinatie van andere symptomen die hierboven vermeld staan, moet je zo snel mogelijk 112 bellen. Hoe langer je onbehandeld blijft, hoe meer hersenschade er kan ontstaan. Meer over het herkennen van een TIA kun je lezen op Dokterdokter.nl.

Gevolgen CVA

Doordat er bij een beroerte hersenweefsel beschadigd raakt, zijn er vaak verschillende (ernstige) gevolgen. Het ligt aan de plek in de hersenen waar een beroerte is ontstaan, welke gevolgen er van een CVA zijn. Dit komt doordat verschillende plekken in je hersenen verschillende functies hebben. Als er bijvoorbeeld hersenweefsel beschadigd raakt dat je spraak regelt, kun je problemen krijgen met je spraak. Als er hersenweefsel beschadigd raakt dat de spieren in je arm aanstuurt, kun je een verlamde arm krijgen.

Lichamelijke gevolgen CVA

Je kunt er verschillende lichamelijke klachten aan overhouden, zoals:

  • Verlamming
  • Vermoeidheid
  • Coördinatie- of evenwichtsproblemen
  • Incontinentie
  • Uitval van een deel van het zicht
  • Wazig zien of dubbelzien
  • Neglect (niet doorhebben wat er aan één kant van je lichaam gebeurt)

Mentale gevolgen CVA

Ook kan een beroerte verschillende geestelijke gevolgen hebben, zoals:

  • Geheugenstoornissen
  • Problemen met het begrijpen of spreken van taal
  • Problemen met het uitvoeren van handelingen
  • Veranderd tijdsbesef
  • Verstoord dag- en nachtritme
  • Concentratiestoornissen
  • Problemen met verwerken van prikkels
  • Moeite met plannen, rekenen of ruimtelijk inzicht

Daarnaast kunnen er gedragsveranderingen ontstaan. Zo kun je je interesse verliezen en vlakker worden, impulsief gedrag gaan vertonen of moeite krijgen met veranderingen.

Emotionele gevolgen CVA

Een beroerte heeft vaak ook emotionele gevolgen. Zo kun je bang zijn om opnieuw een beroerte te krijgen, maar ook de hersenbeschadiging kan angst veroorzaken. Daarnaast kunnen de beperkingen die zijn ontstaan frustraties of depressiviteit opwekken.

Pagina laatst aangepast op 29-04-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren