Agnosie

Wat is agnosie?

Agnosie is een hersenaandoening waarbij de verwerking van zintuiglijke informatie is beschadigd. Het maakt het onmogelijk om dingen te herkennen via (één van) de zintuigen. Wanneer je agnosie hebt zijn je zintuigen nog intact en is er geen sprake van geheugenverlies; je kan simpelweg objecten, geluiden of geuren niet meer herkennen. Dat maakt dat mensen met agnosie de wereld als vreemd kunnen ervaren.

Het woord agnosie is een afgeleide van gnosie: het vermogen om dingen en objecten te herkennen. Wanneer deze hersenfunctie beschadigd is, spreek je van agnosie.

Oorzaken van agnosie

Agnosie ontstaat vaak vrij plots na het oplopen van hersenletsel, bij dementie of een tumor in de hersenen. Wanneer je bijvoorbeeld een CVA (beroerte) hebt gehad of door een val hoofdletsel bent opgelopen, kan het zijn dat een functiestoornis ontstaat. Wanneer die functiestoornis ontstaat in de wand-, slaapbeen- of achterhoofdskwab in de hersenen kan dit leiden tot agnosie. De hersenen zijn dan niet meer in staat bepaalde objecten of zaken te herkennen.

Symptomen van agnosie

De symptomen van agnosie verschillen per type agnosie. Het niet herkennen van een zintuiglijke input zoals een object, geur, geluid of een gezicht is het voornaamste kenmerk van agnosie. Opvallend is dat agnosie zich vaak beperkt tot één zintuig. Iemand met agnosie kan een wat vertraagd reactievermogen hebben, omdat de stimuli van een bepaald zintuig niet goed worden verwerkt in de hersenen.

Vormen van agnosie

Agnosie kan betrekking hebben op verschillende zintuigen en kent dan ook verschillende vormen:

  • Visuele agnosie: deze vorm van agnosie heeft betrekking op het visuele zintuig. Je kan bij visuele agnosie voorwerpen goed zien, maar de voorwerpen worden niet herkend. Wanneer de overige zintuigen wel intact zijn, zou je het voorwerp echter wel kunnen herkennen door eraan te voelen of het te ruiken.
  • Reuk-agnosie: deze vorm van agnosie heeft betrekking op je reukvermogen. Geuren worden hierbij niet herkend. Je kunt bijvoorbeeld wel rook ruiken, maar de betekenis ervan niet weten, waardoor je wellicht minder snel reageert bij een brand.
  • Auditieve agnosie: dit is een vorm van agnosie die betrekking heeft op je gehoor. Je hoort geluiden, maar kan ze niet plaatsen. De betekenis van het geluid blijft onduidelijk voor mensen met auditieve agnosie. Je kan bijvoorbeeld een deurbel horen, maar niet weten wat dit betekent
  • Stereognosie: bij deze vorm van agnosie worden voorwerpen niet meer herkend door ze te voelen. Wel kunnen mensen met stereognosie voorwerpen herkennen door ze bijvoorbeeld te zien of horen.
  • Prosopagnosie: deze vorm van agnosie betreft het niet herkennen van gezichten. Het is dus een meer specifieke vorm van visuele agnosie. Het verwerken van gezichten heeft in onze hersenen een geheel eigen plaats, waardoor beschadiging van dit gebied ervoor kan zorgen dat gezichten niet langer goed worden verwerkt in de hersenen en dus niet kunnen worden herkend. Je kunt wel een gezicht waarnemen, maar je ziet er niet een bekend persoon in, al is die persoon je dochter of zoon.
  • Somato-agnosie: bij deze vorm van agnosie kunnen mensen eigen delen van het lichaam niet meer herkennen. Ze zien een hand of been, maar herkennen niet dat deze hand of dat been bij hun eigen lichaam hoort.
  • Simultaanangosie: mensen met deze vorm van agnosie herkennen complexe zaken niet als een samenhangend geheel. Ze herkennen bijvoorbeeld delen van een afbeelding, zoals een dier en een hek, maar herkennen niet dat de afbeelding van een dierentuin is.

Diagnose Agnosie

Agnosie heeft veel verschillende oorzaken en kan zich op veel verschillende manieren uiten waardoor het stellen van een diagnose vaak lastig is. Doorgaans is voor de diagnose agnosie uitgebreid neurologisch onderzoek noodzakelijk.

Pagina laatst aangepast op 02-05-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren