Website van het Jaar

Hormoontherapie bij de overgang

Als je dagelijks overgangsklachten ervaart, kan hormoontherapie uitkomst bieden. Hormoontherapie bij de overgang bestaat uit medicijnen die oestrogeen en meestal ook progestageen bevatten. Tegenwoordig is er ook medicatie zonder progestageen. Hormoontherapie is verkrijgbaar in de vorm van pleisters, een spiraal of pillen.

Oestrogeen aanvullen

Aangezien je oestrogeengehalte daalt tijdens de overgang, is het aanvullen van je oestrogeengehalte een logische stap. Deze oestrogeenafname zorgt tenslotte voor overgangsverschijnselen. Vaak wordt ook een lage dosis progestageen toegevoegd: oestrogeen bouwt namelijk baarmoederslijmvlies op (dat de kans op baarmoederkanker verhoogt) en progestageen zorgt ervoor dat dit niet blijft opbouwen. Als medicatie geen progestageen bevat, zit er een alternatieve stof in die er ook voor zorgt dat het baarmoederslijmvlies niet door blijft groeien. Als je geen baarmoeder meer hebt, is hormoontherapie met enkel oestrogeen wel een geschikte behandeling.

Hormoontherapie en borstkanker

Het woord hormonen heeft voor veel mensen een negatieve betekenis. Het wordt geassocieerd met borstkanker door de WHI-studie (2002), waarbij een onderzoek naar hormoontherapie vroegtijdig werd gestopt vanwege het aantal borstkankergevallen. De associatie tussen hormonen en borstkanker is echter niet helemaal terecht. Hormoontherapie bij de overgang geeft namelijk de eerste vijf jaar van de behandeling geen verhoogd risico op borstkanker als je geen familiaire aanleg hebt voor borstkanker. Dit is inmiddels wetenschappelijk bewezen.

Bij hormoontherapie met alleen oestrogeen of met een alternatief middel blijkt het verhoogd risico op borstkanker aanzienlijk lager te liggen dan bij een combinatietherapie van oestrogeen en progestageen. Dit komt omdat het hormoon progestageen ontbreekt. Bij relatief nieuwe overgangsmedicatie met hormonen loopt vaak nog onderzoek naar een verhoogd risico op borstkanker. Raadpleeg je arts en/of de bijsluiter voor meer informatie over een bepaald medicijn.

Waarom is er na vijf jaar pas een verhoogde kans op borstkanker?

Dit komt door de toename van progestageen in je lichaam. Hoe meer progestageen, hoe groter de kans op borstkanker. Inmiddels is na veel onderzoek naar de risico’s van hormoontherapie de dosis hormonen flink naar beneden bijgesteld, waardoor je de eerste vijf jaar geen verhoogd risico loopt. Verder is de huidige medicatie een stuk verfijnder dan zo’n vijftien jaar geleden, toen de resultaten van de WHI-studie bekend werden.

Hormoontherapie kan bijkomende klachten bestrijden

Hormoontherapie bestrijdt veel verschillende overgangsklachten, zoals opvliegers, nachtzweten en vaginale droogheid. Er is geen andere behandeling die deze klachten net zo goed bestrijdt. Hormoontherapie is echter bedoeld als de behandeling van de overgang, dus niet als behandeling van aparte klachten. Het is natuurlijk wel een aangename bijkomstigheid. Positieve effecten van hormoontherapie zijn:

  • Hormoontherapie heeft een gunstige invloed op de botdichtheid, waardoor het osteoporose kan voorkomen
  • Hormoontherapie heeft een positieve invloed op je cholesterolgehalte
  • Hormoontherapie verlaagt de kans op diabetes
  • Hormoontherapie verlengt de levensverwachting bij vrouwen die voor hun veertigste in de overgang zijn gekomen
  • Door hormoontherapie veroudert je huid minder snel en heb je minder last van haaruitval
  • De kans op hart- en vaatziekten neemt iets af wanneer vrouwen oestrogeen toegediend krijgen

Bijwerkingen van hormoontherapie

Hormoontherapie kan ook bijwerkingen geven. De keuze om hormoontherapie te krijgen ligt dan ook erg persoonlijk. Bijwerkingen die op kunnen treden zijn:

  • Misselijkheid
  • Gespannen of gevoelige borsten
  • Hoofdpijn
  • Doorbraakbloedingen
  • Na vijf jaar gaat het risico om borstkanker te ontwikkelen elk jaar met ongeveer 0,1 procent omhoog
  • De kans op trombose neemt iets toe: van 0,1 procent (één op de duizend vrouwen) naar 0,2 procent (twee op de duizend vrouwen)

Ik twijfel over hormoontherapie

Medicijnen hebben zowel positieve als negatieve eigenschappen: ze kunnen klachten verminderen en een ziekte laten verdwijnen, maar ze geven vaak ook bijwerkingen. In het geval van hormonen is dit precies hetzelfde geval. Hormoontherapie kan je klachten aanzienlijk verminderen en voor sommige vrouwen is dit erg belangrijk, omdat ze er dagelijks last van hebben. De positieve effecten van hormoontherapie kunnen dan opwegen tegen de nadelen (de bijwerkingen). Voor andere vrouwen geldt dit andersom: zij hebben liever overgangsklachten dan bijwerkingen.

Begin eventueel in overleg met je arts of overgangsconsulent met hormoontherapie en kijk het een tijdje aan. Slaat het binnen een paar maanden aan? Dan kun je de behandeling doorzetten. Slaat het niet aan? Dan stop je ermee.

Wist je dat..

Vijf procent van de vrouwen in de overgang hormoontherapie krijgt? Dat is veel minder dan in de ons omringende landen (België, Engeland, Duitsland en Frankrijk). Daar krijgt zo’n 25 tot 40 procent van de vrouwen hormoontherapie. In Nederland liggen de borstkankercijfers juist hoger dan de meeste andere Europese landen. De oorzaak is echter niet helemaal duidelijk: het kan aan onze voeding en genen liggen, maar ook aan het feit dat we relatief laat onze eerste kinderen krijgen en weinig borstvoeding geven in vergelijking met andere Europese vrouwen.

Pagina laatst aangepast op 12-06-2017

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren