Website van het Jaar

Amyotrofische laterale sclerose (ALS)

Wat is Amyotrofische Laterale Sclerose?

Amyotrofische laterale sclerose, afgekort tot ALS, is een ernstige ziekte waarbij je spieren in korte tijd steeds zwakker worden. ALS wordt veroorzaakt door het afsterven van de motorische zenuwen in je hersenen en ruggenmerg. Deze zenuwen verzorgen de aansturing van bijna alle spieren in je lichaam, dus het afsterven ervan leidt tot ernstig krachts- en controleverlies. Hoewel ALS bij veel mensen bekend staat als spierziekte, is het in werkelijkheid een aandoening van de zenuwen, met slappe spieren als gevolg.

Amyotrofische laterale sclerose ontstaat meestal tussen het 40e en 60e levensjaar en komt vaker voor bij mannen dan bij vouwen. Mensen met ALS overlijden meestal binnen enkele jaren na het ontstaan van de eerste klachten. 

Oorzaken van amyotrofische laterale sclerose (ALS) 

De exacte oorzaak van ALS in nog niet geheel opgehelderd. Zo’n 1 op de 20 ALS-patiënten heeft te maken met een erfelijke variant van de ziekte, waarbij de oorzaak ligt in een fout in de genen. Bij de overgrote meerderheid is echter geen erfelijk verband aan te tonen en wordt aangenomen dat de ziekte gedurende het leven verworven is.

Benieuwd naar meer informatie over de oorzaken van ALS? Kijk op Ziekenhuis.nl

Symptomen van amyotrofische laterale sclerose (ALS) 

De eerste symptomen die op ALS kunnen wijzen zijn het zwakker worden van de kleine spieren van de handen en voeten. Deze krachteloosheid breidt zich binnen enkele maanden tot jaren verder uit tot de armen, benen en romp. Handelingen die voorheen gemakkelijk gingen, zoals traplopen of het opendraaien van de kraan, worden steeds moeilijker. Doordat de spieren niet meer goed gebruikt kunnen worden, verliezen ze langzaam hun volume; dit wordt atrofie genoemd

Kenmerkend voor ALS zijn snelle ongecontroleerde spiertrekkingen. Deze trekkingen worden fasciculaties genoemd. Fasciculaties zijn van buitenaf zichtbaar en kunnen soms pijnlijk zijn. Bijna iedereen ervaart wel eens fasciculaties, met name rondom het oog. Bij ALS zijn de fasciculaties heviger en zijn ze, met name in rust, continu aanwezig. 

Ook typisch voor ALS zijn klachten van dwanglachen en dwanghuilen. Hierbij gaan mensen om de kleinste dingen lachen of huilen waarbij ze zichzelf nauwelijks in bedwang kunnen houden. Dit is een laat symptoom van ALS.

Uiteindelijk raken in de loop van enkele maanden zeer veel spieren in je lichaam betrokken bij het ziekteproces, met uitzondering van je ogen, darmen, blaas en hart. Dit betekent dat ook de spieren die nodig zijn om te praten worden aangetast, wat leidt tot spraakproblemen, zogenaamde dysartrie. Daarnaast krijg je steeds meer moeite met slikken (dysfagie) en met ademen. Met name het functieverlies van de ademhalingsspieren en de slikspieren leidt tot het overlijden van mensen met ALS. Een zeldzame variant van ALS is het bulbaire type, waarbij de slik- en ademhalingsproblemen in een vroeger stadium optreden en meer op de voorgrond staan. De prognose van deze variant is slechter dan van de algemene vorm van ALS.

De mentale functies blijven bij deze ziekte volledig intact.

Diagnose van amyotrofische laterale sclerose (ALS) 

De diagnose ALS wordt gesteld op basis van het beloop van de klachten in combinatie met een aantal aanvullende onderzoeken. Er wordt gebruik gemaakt van een EMG, een test waarbij de signaalgeleiding van zenuw naar spier wordt gemeten. Ook kan er een MRI-scan worden gemaakt.

Laatst bijgewerkt op 2 augustus 2013

Pagina laatst aangepast op 02-05-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door: K. Vos, arts

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren