Mazelen (Morbilli)

Wat is mazelen?

In het kort:

  • Mazelen is besmettelijke virusinfectie.
  • Mazelen worden verspreid door druppels, als iemand met mazelen niest of hoest, wordt het virus via ingeademde lucht doorgegeven aan een ander.
  • De oorzaak van mazelen is besmetting met het morbillivirus.
  • De symptomen van mazelen zijn rode vlekjes op de huid, die ruw aanvoelen.
  • Je kunt mazelen voorkomen met een vaccinatie. De Rijksoverheid biedt kinderen in Nederland gratis een BMR-vaccinatie aan om een mazelenepidemie te voorkomen.

Baby met rode vlekjes? Zo herken je mazelen!

Bijna iedere ouder krijgt ermee te maken: ineens heeft je baby rode vlekjes. Soms zitten de rode vlekjes alleen in het gezicht, soms verspreiden ze zich over het hele lichaam. Rode vlekjes bij een baby kunnen op verschillende ziektes wijzen. Wanneer moet je je zorgen maken als ouder? We richten ons vooral op mazelen, met name bij baby’s en kinderen, maar ook bij volwassenen. Lees meer over de symptomen van mazelen, de behandeling en over het vaccineren tegen mazelen. Hieronder vind je eerst meer informatie over rode vlekjes en het mazelenvirus.  

Op welke ziektes wijzen rode vlekjes?

Rode vlekjes bij een baby zijn soms onschuldig, maar ze kunnen ook op een onderliggende ziekte wijzen. Bij roodheid door huiduitslag is er mogelijk sprake van eczeem of een allergie. Er zijn ook een aantal bacteriën en virussen die ziektes veroorzaken met rode vlekjes als symptoom:

Dit dossier is specifiek gericht op mazelen herkennen, voorkomen en behandelen. 

De mazelen en het mazelenvirus

Mazelen is een zeer besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door het mazelenvirus. Dit virus behoort tot de morbillivirussen, vandaar dat de medisch term voor mazelen ‘morbilli’ is. Tegenwoordig komt mazelen in Nederland niet vaak meer voor, dankzij de opname van mazelen in het Rijksvaccinatieprogramma. Alle kinderen krijgen een vaccinatie en dus bescherming tegen mazelen aangeboden in de BMR-prik. Deze vaccinatie beschermt naast mazelen ook tegen de bof en rodehond. Lees meer over het mazelenvaccin.

Hoe vindt besmetting met mazelen plaats?

Het mazelenvirus is een van de meest besmettelijke virussen. Het virus zit in je neus, mond en keel. Mensen dragen het virus aan elkaar over via besmette vochtdruppeltjes. Denk hierbij aan uitademen, praten, hoesten of niezen. De druppeltjes verspreiden zich dan via de lucht. Het virus kan zich ook verspreiden via vochtdruppeltjes op de handen, deurklinken, bestek of speelgoed. Dit kan zowel bij direct als indirect contact zijn.

Buiten het lichaam kan het mazelenvirus nog enkele uren overleven. Bij contact met het virus binnen deze tijd, kun je dus besmet raken. Na besmetting met het virus duurt het zeven tot veertien dagen tot de eerste symptomen optreden. Iemand die eerder mazelen heeft gehad kan dit niet opnieuw krijgen. Bij volledige vaccinatie (met 14 maanden en 9 jaar) ben je voor 99 procent beschermd tegen mazelen.  

Wat is een mazelenepidemie?

Met een epidemie bedoelen we een grote uitbraak van mazelen onder mensen. Voor 1963 was er nog geen mazelenvaccin. Elke twee tot drie jaar ontstonden toen grote mazelenuitbraken waarbij wereldwijd jaarlijks ruim 2,5 miljoen mensen overleden. Ook in Nederland kregen vrijwel alle kinderen mazelen. Vanaf 1967 werd het mazelenvaccin in Nederland ingevoerd en in 1987 werd het onderdeel van de BMR-prik. Dit betekent echter niet dat mazelen helemaal niet meer voorkomen. 

In Nederland krijgen ongeveer tien kinderen per jaar mazelen, meestal binnen groepen die zich niet of minder laten vaccineren. In 2013/2014 was de laatste uitbraak van mazelen in Nederland, waarbij 180 mensen in het ziekenhuis moesten worden opgenomen en een 17-jarige jongen overleed. In een aantal andere Europese landen is al langer een mazelenepidemie actief, met name in Roemenië en Oekraïne. De laatste jaren zijn er ook in Frankrijk, Engeland, Italië en Griekenland regelmatig mazelenuitbraken. 

Er bestaat een effectief en veilig vaccin om mazelen te voorkomen. Lees verderop meer over de mazelenvaccinatie

Pagina laatst aangepast opĀ 07-07-2020

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Drs. W. van Donselaar
Voormalig huisarts | Medisch adviseur & reizigersarts
Stichting Studentengezondheidszorg

Bronnen

rivm mazelen, rivm richtlijnen mazelen, rivm mazelen in Europa, WHO, Rijksvaccinatieprogramma

Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren