Website van het Jaar

Mazelen (Morbilli)

Wat is mazelen?

In het kort:

  • Mazelen is besmettelijke virusinfectie.
  • Mazelen worden verspreid door druppels, als iemand met mazelen niest of hoest, wordt het virus via ingeademde lucht doorgegeven aan een ander.
  • De oorzaak van mazelen is besmetting met het morbillivirus.
  • De symptomen van mazelen zijn rode vlekjes op de huid, die ruw aanvoelen.
  • Je kunt mazelen voorkomen met een vaccinatie. De Rijksoverheid biedt kinderen in Nederland gratis een BMR-vaccinatie aan om een mazelenepidemie te voorkomen.

Over mazelen

Mazelen is een zeer besmettelijke virusinfectie die iedereen kan overkomen. Als je de mazelen al eens doorstaan hebt, kun je de mazelen niet nog eens krijgen. Als je gevaccineerd bent tegen de mazelen, is er een kleine kans dat je alsnog mazelen krijgt. Na een vaccinatie verloopt de ziekte wel veel milder. Enkele bevolkingsgroepen lopen een groter risico op een ernstig verloop bij de mazelen. Dit zijn:

  • Zwangere vrouwen. Mazelen veroorzaakt bij het ongeboren kind geen afwijkingen, maar er is wel een grotere kans op een miskraam of vroeggeboorte tijdens de zwangerschap.
  • Kinderen jonger dan één jaar. Vooral van moeders die niet gevaccineerd zijn of mazelen doorgemaakt hebben.
  • Senioren.
  • Mensen met een sterk verminderde afweer, bijvoorbeeld mensen met leukemie of die met cytostatica (medicijnen voor de behandeling van kanker) behandeld worden. 

Mazelenuitbraak

In Nederland wordt er sinds 1976 een vaccinatie tegen de mazelen aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma. Sindsdien komt de mazelen veel minder vaak voor. Toch zijn er nog regelmatig uitbraken, ook in Nederland, met name in regio's met een lage vaccinatiegraad. Dit zijn vooral regio's waar mensen vanwege religie of overtuiging geen vaccinatie wensen.

Elke besmetting kan wel tot tien nieuwe besmettingen leiden. Door af te zien van de BMR-vaccinatie zijn niet alleen de kinderen zelf, maar ook andere niet-gevaccineerde kinderen en jonge baby's, onbeschermd tegen mazelen. Dit kan ernstige gevolgen hebben, in een enkel geval kan een kind zelfs overlijden.

Oorzaken mazelen

De oorzaak van de mazelen is een luchtwegvirus (morbillivirus) dat alleen bij mensen voorkomt. Na besmetting duurt het ongeveer tussen de 9 en 12 dagen voordat je ziek wordt en huiduitslag krijgt. 

Zijn mazelen besmettelijk?

Het virus dat de mazelen veroorzaakt is zeer besmettelijk en zit in de neus en keel van iemand die besmet is. Door hoesten, praten en niezen komt het virus in de lucht terecht en kan het door een ander ingeademd worden. Zo wordt het virus verspreid. Ook kun je via direct en indirect contact geïnfecteerd raken. Indirect contact is het aanraken van bijvoorbeeld een deurklink die ook aangeraakt is door iemand met mazelen.

Wanneer je mazelen hebt, ben je vooral besmettelijk voor anderen van één tot drie dagen voor, tot vijf dagen na het optreden van de huiduitslag.

Symptomen mazelen

De mazelen kenmerkt zich door huiduitslag in de vorm van ruwe rode vlekjes op het lichaam die aanvoelen als schuurpapier.

De eerste symptomen van mazelen lijken op klachten van griep of verkoudheid, zoals koortshoestenloopneus en ontstoken ogen. Door die ontstoken ogen is er een gevoeligheid voor licht.

Een aantal dagen tot een week na de eerste symptomen van de mazelen, neemt de koorts toe en ontstaat er een huiduitslag in de vorm van vlekjes. Deze vlekjes zijn wit met een rode stip en beginnen meestal aan de binnenkant van de wangen of achter de oren.

Daarna verspreiden de vlekjes zich over het hele lichaam en kan het een vlekkerige soms egale roodheid vormen. Na een aantal dagen wordt de huiduitslag minder en word je meestal vanzelf weer beter. 

Complicaties bij mazelen

Bij mazelen kunnen ernstige complicaties optreden zoals:

Pagina laatst aangepast op 17-06-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren