Maagslijmvliesontsteking (Gastritis)

Wat is een maagslijmvliesontsteking (gastritis)?

In het kort:

  • Bij een maagslijmvliesontsteking is het slijmvlies aan de binnenzijde van de maag ontstoken.
  • Symptomen zijn onder andere misselijkheid en pijn in de maagstreek.
  • Er zijn meerdere oorzaken aan te wijzen, zoals een auto-immuunziekte of een infectie met een bacterie of virus.
  • De diagnose wordt gesteld op basis van de klachten.
  • Een behandeling is vaak niet nodig. Soms worden er medicijnen voorgeschreven en krijg je algemene leefadviezen voor maagklachten mee.
  • Je kunt zelf maatregelen nemen bij een maagslijmvliesontsteking, zoals het vermijden van stress en het matigen van alcohol.

Over een maagslijmvliesontsteking

Wanneer je kampt met een maagslijmvliesontsteking, ook wel gastritis genoemd, dan is het slijmvlies aan de binnenzijde van je maag ontstoken. Dit kan zowel tijdelijk als langdurig (chronisch) zijn. Er wordt dan ook onderscheid gemaakt tussen een acute maagslijmontsteking (van tijdelijke duur) en een chronische maagslijmvliesontsteking (lange duur). De chronische variant kan er op de lange termijn voor zorgen dat het maagslijmvlies blijvend dunner wordt, met een vitamine B12- tekort als gevolg. 

Symptomen van een maagslijmvliesontsteking

De symptomen van een acute en chronische maagontsteking zijn vrijwel gelijk. Je merkt het onder andere op door: 

Bij een chronische maagslijmvliesirritatie, kun je daarnaast ook nog last hebben van: 

  • Brandend maagzuur.
  • Geen zin om te eten.

Oorzaak van een maagslijmvliesontsteking

Verschillende factoren kunnen een maagslijmvliesontsteking veroorzaken, waaronder:

  • Een infectie met een bacterie of virus. Je spreekt dan van bacteriële gastritis. Meestal is een infectie met Helicobacter pylori (bacteriën die leven in de slijmproducerende cellen van het maagoppervlak) de boosdoener van deze vorm van gastritis. Dergelijke bacteriegroei kan zowel acute als chronische gastritis veroorzaken.
  • Overmatige blootstelling aan prikkelende stoffen. Denk hierbij aan geneesmiddelen, in het bijzonder aspirine en andere niet-steroïdale anti-inflammatoire preparaten (NSAID's, waaronder bijvoorbeeld ibuprofen) of alcohol. Dit kan zowel kan zowel acute als chronische gastritis veroorzaken.
  • Terugstromend gal dat van de dunne darm richting de maag gaat. Dit heet ook wel gallige reflux. Meestal is een acute ontsteking het geval.
  • Een auto-immuunziekte. Je spreekt dan ook wel van auto-immuun gastritis. Als gevolg van een auto-immuunziekte gaat je lichaam de strijd aan met de goede cellen (in plaats van de slechte cellen). Ook het maagslijmvlies wordt dan aangevallen, met ontstekingen en beschadigingen als gevolg. Dit kan alleen een chronische ontsteking tot gevolg hebben.
  • Plotseling letsel of ernstige ziekte. Dit heet ook wel erosieve gastritis en is de ernstigste vorm van gastritis. Het letsel hoeft niet de maag te betreffen. Veelvoorkomende oorzaken zijn bijvoorbeeld uitgebreide brandwonden en verwondingen die met hevige bloedingen gepaard gaan.
  • Ziekte van Crohn. Zorgt voor chronische gastritis (die overigens wel acuut kan ontstaan).

Stress en gastritis

Vaak wordt gedacht dat stress een maagslijmontsteking kan veroorzaken. Dit is niet juist. Het kan er echter wel voor zorgen dat de klachten tijdelijk toenemen.

Gevolgen maagslijmvliesontsteking

Wanneer een maagslijmontsteking lang aanhoudt, dan kan dit gevolgen hebben voor de dikte van het maagslijmvlies. Je hebt dan te maken met een speciale vorm die ook wel atrofische gastritis heet.

Atrofische gastritis

Bij atrofische gastritis is het maagslijmvlies bijzonder dun, waardoor het vrijwel alle cellen verliest die maagzuur en enzymen produceren. Dit maakt het voor je lichaam heel moeilijk om vitamine B12 uit voedsel op te kunnen nemen, waardoor er een ernstig tekort kan ontstaan met alle lichamelijke gevolgen van dien. Dit heet ook wel pernicieuze anemie. Atrofische gastritis komt vooral voor bij mensen met auto-immuun gastritis of na een zogenaamde partiële gastrectomie (waarbij een deel van de maag is weggenomen).

Diagnose maagslijmvliesontsteking

De huisarts zal een eerste diagnose stellen op basis van de door jouw omschreven klachten. Eventueel kun je ook nog worden doorverwezen naar het ziekenhuis voor aanvullend onderzoek van de maag, een zogenaamde gastroscopie. De huisarts kan ook besluiten om je ontlasting of bloed te onderzoeken om te kijken of er sprake is van een infectie met een bacterie. 

Pagina laatst aangepast op 07-05-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

L. Heesterman, arts bij Ziekenhuis Rivierenland
Drs. L. Heesterman
Arts en spoedeisendehulparts
Ziekenhuis Rivierenland

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren