Brandwonden

Wat is een brandwond?

Een brandwond is een wond die ontstaat als de huid in contact komt met temperaturen boven de 40 graden. Een brandwond kan ook ontstaan bij temperaturen vanaf 40 graden onder nul. De 40 graden grens noem je ook wel de kritische temperatuur (+/- 40°C). De temperatuur, de tijd die de temperatuur inwerkt en de oorzaak van de verbranding bepalen de diepte van de brandwond. 

Er zijn verschillende soorten brandwonden, afhankelijk van de diepte van de brandwond spreek je van:

  • Eerstegraads verbrandingen.
  • Oppervlakkige tweedegraads brandwonden.
  • Diepe tweedegraads brandwonden.
  • Derdegraads brandwonden.

Derdegraads brandwonden zijn het ernstigst.

Oorzaak van een brandwond 

Een brandwond ontstaat vaak thuis. Een ongelukje met hete objecten of vloeistoffen is meestal de oorzaak van een brandwond. Je pakt een pan beet waarvan je dacht dat hij afgekoeld was of je morst hete soep over je schoot. Ook de zon en elektrische stroom kunnen brandwonden veroorzaken. Natuurlijk kun je ook brandwonden oplopen door contact met vuur. 

Er kunnen ook brandwonden ontstaan door diepvriezers, vloeibare stikstof en koelgassen. Indien brandwonden ontstaan door chemische stoffen, spreek je van chemische brandwonden. 

Brandwonden kunnen dus ontstaan door: 

  • Contactverbranding door het aanraken van hete voorwerpen
  • Hete vloeistoffen ( thee, koffie, olie, water)
  • Elektriciteit (wonden door inwerking van elektriciteit)
  • Zonverbranding
  • Chemicaliën zoals basen, sterke zuren, fosfor en fenolen
  • Vuur/ vlamverbranding

Symptomen van een brandwond

De symptomen van een brandwond zijn anders bij een eerstegraads, oppervlakkige tweedegraads, tweedegraads of derdegraads brandwond. 

Eerstegraads brandwonden

Bij eerstegraads brandwonden is de opperhuid nog niet beschadigd. De verbrande huid is:

Oppervlakkige tweedegraadsbrandwonden

Bij een oppervlakkige tweedegraads brandwond is de opperhuid beschadigd en ontstaat er blaarvorming. De huid is:

  • Rood/ roze glanzend
  • Vochtig 
  • Pijnlijk
  • Soepel aanvoelend
  • Bedekt met intacte blaren

Diepe tweedegraads brandwonden

Bij een diepe tweedegraads brandwond is naast de opperhuid ook de lederhuid aangetast. De lederhuid is de huid direct onder de opperhuid. Bij een diepe tweedegraads verbranding is een duidelijke wond zichtbaar. Deze wond is:

  • Roodachtig/wit met een mat, niet egaal oppervlak
  • Vochtig of juist droog
  • Heel pijnlijk
  • Stug aanvoelend
  • Bedekt met met vocht gevulde blaren

Derdegraads brandwonden

Een derdegraads brandwond is de meest ernstige verbranding. De huid is beschadigd tot aan het vetweefsel. Omdat de zenuwuiteinden ook aangetast zijn, doet de wond geen pijn of de wond doet veel minder pijn dan de grote van de wond doet vermoeden. De wond is:

  • Wit en/of zwart (bij verkoling)
  • Droog
  • Stug/leerachtig aanvoelend

Als je huid nog erger verbrandt, "verkoolt" deze helemaal. Dan ontstaan er grote zwarte plekken en dit wordt ook wel eens vierdegraadsverbranding genoemd.

De ernst van de brandwond hangt dus af van hoe diep de huid verbrand is. Daarnaast is het van belang hoe groot de wond is. Als een groot huidoppervlak verbrand is kun je uitdrogen.

Inwendige verbrandingen

Inwendige brandwonden ontstaan door het inademen van hete lucht of stoom. Door de lucht die je inademt worden je luchtwegen aangetast. 

Chemische brandwonden

Chemische brandwonden ontstaan door contact met bepaalde chemische stoffen. Chemische brandwonden kun je zowel uitwendig als inwendig hebben. Als je bijvoorbeeld chloor drinkt, dan kan dat brandwonden aan het maag-darmkanaal veroorzaken.

Diagnose van een brandwond

De diagnose van een brandwond wordt op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt of omstanders gesteld. De ernst van de brandwond is afhankelijk van de oorzaak van het ongeval, de diepte, lokalisatie van de brandwond, de uitgebreidheid en de leeftijd van de persoon.

Vaak hebben tweede- en derdegraads brandwonden onmiddellijk medisch ingrepen nodig en soms zelfs een ziekenhuisopname. Een aanwijzing voor de ernst van het letsel is de plaats en de diepte van de aangedane gebieden. De ernst van de toestand wordt bij volwassenen bepaald met behulp van een eenvoudige methode die de "Rule of Nine" wordt genoemd.

De Rule of Nine bij brandwonden

De Rule of Nine werkt als volgt. Het lichaam wordt verdeeld in elf gebieden van elk negen procent van het totale lichaamsoppervlak. Hierbij geldt dat het hoofd, de hals, elk arm, elk been en elk dij voor negen procent meetelt. De borstkas, de buik en de gehele rug zijn bij elkaar 18 procent. Verder telt het perineum voor één procent van het gehele oppervlak. Perineum is de huid tussen de uitwendige geslachtsorganen en de anus. De ernst van het letsel wordt bepaald door de percentages van alle aangedane gebieden bij elkaar op te tellen. Als het totaal meer dan 20 procent is, is er ziekenhuisopname nodig.

Pagina laatst aangepast op 28-08-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door: Dr. K. Vos, huisarts

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren