Website van het Jaar

Fobie

Wat is een fobie?

Een fobie is een angststoornis waarbij je (irreële) angst hebt voor dingen, dieren, plaatsen of situaties waar geen aanwijsbaar gevaar aanwezig is. Deze angst kan leiden tot zeer onaangename klachten wanneer je blootgesteld wordt aan hetgeen de angst veroorzaakt. Hartkloppingen, pijn op de borst en overmatig transpireren zijn voorbeelden van klachten bij angststoornissen. Samengenomen worden deze klachten ook wel paniekaanvallen of angstaanvallen genoemd. 

Als je een fobie hebt, weet je dat de angst overdreven of onredelijk is, maar heb je toch de neiging om de fobieprikkel te vermijden. Irreële angst komt erg vaak voor. Je spreekt dan ook pas van een fobie als de angst een belemmering vormt voor het dagelijks functioneren. Er bestaan veel soorten fobieën, deze zijn in te delen in drie soorten:

  • Sociale fobie.
  • Agorafobie.
  • Specifieke fobie.

Sociale fobie

Wanneer je een sociale fobie hebt, ben je bang om je in het openbaar belachelijk te maken of om verschijnselen van angst, zoals zweten, trillen of blozen te vertonen. Je gaat daarom sociale situaties vermijden waarin je mogelijk kritiek kunt krijgen of iets kunt doen waarvoor je je schaamt. Voorbeelden zijn:

  • Spreken in het openbaar.
  • Dineren in gezelschap.
  • Urineren op een openbaar toilet.
  • Schrijven als iemand meekijkt.
  • Praten in een groep.

De sociale fobie is nog onder te verdelen in twee subtypen:

  • Specifieke sociale fobie.
  • Gegeneraliseerde sociale fobie.

De meeste mensen met een sociale angststoornis hebben last van de gegeneraliseerde vorm, waarbij je bang bent voor meerdere sociale situaties. Bij een specifieke sociale fobie heb je angst voor een specifieke situatie, zoals praten in een groep.

Agorafobie

Deze fobie lijkt op een sociale fobie, omdat er ook angst is voor bepaalde sociale situaties. Het verschil is dat je bij agorafobie bang bent om een paniekaanval te krijgen in het openbaar. Je hebt dan als het ware angst voor angst. De angst duikt op op plaatsen of in situaties waar je niet direct kan vluchten of hulp kan krijgen (als dat nodig zou zijn). Als gevolg daarvan ga je óf niet alleen de deur uit, óf je doorstaat de grootste angsten bij een uitstapje. Meestal treedt agorafobie op in grote ruimtes met veel mensen en wordt daarom ook wel pleinvrees genoemd.

Specifieke fobie

Hiervan is sprake als je angst hebt voor één ding of situatie in het bijzonder. Specifieke fobieën zijn onder te verdelen in vijf subtypes. Er is sprake van angst voor:

  • Dieren (spinnen, insecten, slangen).
  • Natuurverschijnselen (hoogtes, water, storm).
  • Medisch gerelateerde dingen (bloed, injecties).
  • Specifieke situaties (liften, kleine ruimtes, beter bekend onder claustrofobie).
  • Overig (niet in te delen in een categorie, zoals fobie voor lange woorden). 

Oorzaak van een fobie

Er is weinig bekend over de oorzaak van fobie. Verschillende factoren zijn wel bekend die het risico vergroten om een sociale fobie te ontwikkelen:

  • Als je (een) ouder(s) hebt met een psychiatrische stoornis.
  • Een stressvolle gebeurtenis of traumatische ervaring (bijvoorbeeld seksueel geweld).
  • Vrouwen hebben een grotere kans om een fobie te krijgen dan mannen (1.5x zo groot).

Symptomen van een fobie

De klachten bij een fobie zijn voornamelijk die van de eerder genoemde paniekaanval:

Omdat mensen met een sociale fobie zoveel mogelijk sociale situaties mijden, hebben ze vaak meer last van eenzaamheid en depressies.

Pagina laatst aangepast op 09-05-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door: H. Vrij-Mazee, arts

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren