Gezondheidsplein is een informatieve website over gezondheid. De gezondheidsinformatie op deze website staat los van eventueel getoonde advertenties.

Overmatig zweten (Hyperhidrose)

Een aandoening is een verzamelnaam voor: symptomen, syndromen, klinische tekens, ziekten, handicaps en letsels

In het kort:

  • Bij overmatig zweten produceren de zweetkliertjes in je huid meer zweet dan nodig is om jouw lichaam te beschermen tegen oververhitting.
  • Je kunt ook last krijgen van plotselinge hevige zweetaanvallen. 
  • Oorzaken van overmatig zweten zijn bijvoorbeeld zenuwen of de invloed van hormonen.
  • Ook bepaalde aandoeningen kunnen leiden tot overmatig zweten, zoals chronische infecties, bloedziekten, schildklierproblemen, diabetes mellitus en kanker.
  • Overmatig zweten kan leiden tot onzekerheid en schaamte. Hierdoor kun je worden belemmerd tijdens je dagelijkse activiteiten.
  • Symptomen van overmatig zweten zijn een onaangename zweetlucht, klamme handen, voeten, oksels of een klam gezicht. Bij last van klamme voeten kunnen ook gemakkelijk schimmelinfecties aan de voeten ontstaan.  
  • De behandeling van overmatig zweten bestaat doorgaans uit medicijnen, botulinetoxine (botox) of een operatie.
  • Let op: er is geen enkele relatie tussen overmatig zweten en hygiëne. Wel kan slechte hygiëne ervoor zorgen dat geurtjes zich ophopen.

Over overmatig zweten

Normaal creëert het lichaam zweet om af te koelen, bijvoorbeeld als het warm is of als je erg actief bent. Je lichaam zweet om je te beschermen tegen oververhitting. Als je last hebt van overmatig zweten, dan zweet je ook wanneer het koel is of wanneer je geheel in rust bent. In dat geval zweet je dus meer dan nodig is om je lichaamstemperatuur in balans te houden. Overmatig zweten kan het hele lichaam betreffen, maar kan zich ook beperken tot je oksels, handen of voeten. Overmatig zweten of transpireren wordt ook wel hyperhidrose genoemd.

Zweten is het uitscheiden van vocht dat wordt gemaakt in de zogenoemde zweetklieren. Zweetklieren komen overal op je huid voor. Je kunt de zweetkliertjes indelen in twee verschillende categorieën:

  • Eccriene zweetklieren.
  • Apocriene zweetklieren.

Eccriene zweetklieren

Eccriene zweetkliertjes bevinden zich over je gehele lichaam en zijn erg belangrijk voor het in stand houden van je lichaamstemperatuur. Als je lichaam te warm wordt, gaan de eccriene zweetkliertjes zweet produceren. Deze zweetkliertjes zorgen ook dat je meer grip in de handpalmen hebt als je iets vastpakt. Als je heel zenuwachtig wordt, worden de eccriene kliertjes in je handpalmen en op je gezicht extra gestimuleerd. Bij deze overactiviteit worden je handen te vochtig en gaat de grip verloren.

Apocriene zweetklieren 

De apocriene zweetklieren komen niet over het gehele lichaam voor. Deze zweetklieren beperken zich tot:

  • De oksels.
  • De huid rond de anus.
  • De huid rond de tepels.

De apocriene zweetklieren maken een bepaald soort zweet aan. Zolang het zweet nog in het lichaam wordt geproduceerd, is het geurloos. Maar zodra het zweet op het oppervlak van je lichaam komt, wordt het afgebroken door bacteriën. Deze bacteriën zetten het zweet om in stoffen die de karakteristieke zweetgeur afgeven. De apocriene zweetklieren werken nog niet bij kinderen, deze gaan pas in de puberteit werken onder invloed van hormonen.

Oorzaak van overmatig zweten

De exacte oorzaak van overmatig zweten is vaak moeilijk te achterhalen. Erfelijkheid kan een rol spelen: in sommige families komt overmatig transpireren namelijk vaker voor. In andere gevallen kunnen onderliggende fysieke of psychologische problemen de oorzaak zijn van het hevige zweten. Maar in veel gevallen is er geen eenduidige oorzaak aan te wijzen voor het overmatige transpireren. We kunnen onderscheid maken in twee vormen van overmatig zweten: primaire hyperhidrosis en secundaire hyperhidrosis.

Primaire hyperhidrosis
Overmatig zweten zonder aanwijsbare oorzaak wordt ook wel primaire hyperhidrosis genoemd. Factoren die meespelen bij ‘gewoon’ zweten zijn:

  • Emoties, zoals angst.
  • Fysieke inspanning tijdens bijvoorbeeld het sporten.
  • Een omgeving met hoge temperaturen.
  • Pikant eten. 
  • Drugs of alcohol.

Secundaire hyperhidrosis
Soms is er sprake van overmatig transpireren door een fysiek of psychologisch probleem, ook wel secundaire hyperhidrosis genoemd. De volgende aandoeningen kunnen overmatig zweten veroorzaken:

Bepaald medicijngebruik (bijvoorbeeld de pil en antidepressiva) is ook een mogelijke oorzaak van deze secundaire vorm van overmatig zweten.

Wat zijn de oorzaken van zweetaanvallen?

Zweten is een natuurlijke en bovendien belangrijke lichaamsfunctie. Als je niet zweet, raak je de warmte in je lichaam niet kwijt, waardoor je lichaamstemperatuur stijgt. Dit kan tot allerlei lichamelijke klachten leiden, zoals hoofdpijn, misselijkheid en bewustzijnsveranderingen.

Zweetaanvallen doen zich normaal gesproken voor:  

  • Bij koorts.
  • Tijdens of na lichamelijk inspanning.
  • Door emotionele prikkels, zoals stress.
  • Bij hitte.
  • Tijdens of na het drinken van alcohol.
  • Tijdens of na het nuttigen van kruidig en pittig eten.
  • Als gevolg van een fysieke aandoening en bepaald medicijngebruik.

In tegenstelling tot zweetaanvallen veroorzaakt door bovenstaande redenen, is er bij mensen die last hebben van overmatig zweten is bij mensen die overmatig zweten vaak geen duidelijk aantoonbare oorzaak te vinden. Bij hen kunnen zweetaanvallen zich dus op ieder moment van de dag voordoen.

Symptomen van overmatig zweten

Kenmerkende symptomen van overmatig zweten zijn:

  • De continue productie van zweet. Dit kan bij weinig tot geen inspanning of bij een lage lichaamstemperatuur zijn.
  • Een onaangename lichaamsgeur (zweetlucht). Dit komt door een versnelde groei van bacteriën in vochtige gebieden. 
  • Zweetaanvallen.
  • Huidirritatie als gevolg van klamme lichaamsdelen die over elkaar heen schuren.
  • Schimmelinfecties aan de voeten
  • De hele dag last hebben van klamme (vochtige) handen, oksels, voeten of een klamme rug. 

Deze symptomen hoeven niet gelijktijdig voor te komen, maar het kan wel. Meestal openbaren de eerste symptomen zich in de puberteit en blijven de klachten enkele tientallen jaren bestaan. 

Gevolgen van overmatig zweten

Overmatig zweten kan veel impact hebben op je dagelijks leven. Veel mensen schamen zich voor het zweten. Uiteindelijk durven mensen die overmatig transpireren zich soms niet meer in het openbaar te vertonen of te sporten. Daardoor kan er een verhoogde kans ontstaan op emotionele en psychosociale problemen, waaronder verminderd zelfvertrouwen, sociaal isolement of depressie.

Behandeling van overmatig zweten

Overmatig zweten wordt vaak als storend ervaren. Veel mensen gaan met dit probleem naar de huisarts voor een behandeling. Overmatig transpireren kan op de volgende manieren worden behandeld:

  • Aluminiumhoudende crèmes bevatten aluminiumzouten, die ervoor zorgen dat de bloedvaatjes in je huid samentrekken en de zweetkliertjes sluiten. Door de crème ’s avonds aan te brengen, zweet je de dag erop minder. De huisarts kan deze crème voorschrijven. 
  • Iontoforese is een behandeling tegen overmatig transpireren aan je handen, voeten, oksels en gezicht. Bij deze behandeling worden de lichaamsdelen die overmatig zweten (bijvoorbeeld je handen en voeten), in een bakje water met een kleine hoeveelheid elektrische stroom gelegd. Hierdoor worden de zweetkanaaltjes tijdelijk gesloten, wat overmatig zweten kan tegengaan. Deze behandeling lost het transpireren voor een bepaalde periode op, maar moet na verloop van tijd herhaald worden.  
  • Botulinetoxine (botox) is een stofje dat in extreem lage doses gebruikt kan worden om zweten tegen te gaan. Botox blokkeert het uiteinde van de zenuwen van je zweetkliertjes, waardoor deze tijdelijk geen zweet meer aanmaken. Voor een blijvend effect moet deze behandeling om de paar maanden (drie tot zes maanden) worden herhaald. 
  • Er zijn medicijnen beschikbaar die normaal gesproken worden gebruikt voor andere ziekten, maar als bijwerking hebben dat ze zweten tegengaan. Raadpleeg een arts over welke medicatie geschikt is.

Operatie tegen overmatig zweten

Wanneer een andere aanpak niet werkt, kunnen de actieve zweetklieren door middel van een operatie worden doorgeknipt en verwijderd. Dit wordt sympathectomie genoemd. Een nadeel van deze vorm van behandelen, is dat het vaak niet het gewenste effect heeft en dat de operatie nogal ingrijpend is.

MiraDry behandeling

Een andere oplossing is een miraDry-behandeling, waarbij de zweetklieren worden uitgeschakeld. Deze behandeling geeft geleidelijk warmte af op het gebied waar de zweetklieren zitten. Hierdoor worden de zweetklieren blijvend uitgeschakeld. Een voordeel: een miraDry-behandeling werkt permanent, omdat je geen nieuwe zweetklieren aanmaakt.

Wat kun je doen tegen overmatig zweten?

Naast bovengenoemde behandelingen is het helaas onmogelijk om zelf iets te veranderen aan de hoeveelheid die je zweet. Veel zweten kan je leven behoorlijk beïnvloeden en belemmeren. Eenvoudige tips bij overmatig zweten kunnen je helpen om de aandoening zo dragelijk mogelijk te maken:

Wat kun je doen tegen zweetvoeten?

Veel mensen hebben wel eens last van zweetvoeten tijdens het sporten of na een lange wandeling. Als je last hebt van deze vorm van hyperhidrose, kun je enorme stinkvoeten krijgen. Dit kan erg vervelend zijn. Hieronder staan een aantal tips om zweetvoeten zo veel mogelijk te beperken:

  • Draag schoenen die zorgen dat je voeten kunnen ademen, bijvoorbeeld schoenen van leer, linnen, suède of canvas. Vermijd plastic schoenen en plastic zolen. 
  • Draag, wanneer het weer dat toelaat, zoveel mogelijk open schoenen. 
  • Draag niet dagelijks dezelfde schoenen, maar wissel af en laat je schoenen goed drogen.
  • Draag wollen of katoenen sokken en verwissel deze regelmatig.
  • Loop zo veel mogelijk op blote voeten.
  • Gebruik een speciaal anti-transpirantmiddel.
  • Was je voeten elke dag. Tip: strooi na het wassen wat talkpoeder op je voeten. Dit neemt het vocht uit je voeten op, waardoor je minder last hebt van zweetvoeten. Gebruik speciale zooltjes die de zweetgeur verminderen, deze vind je bij de schoenenwinkel of schoenmaker.

Wat kun je doen tegen zweethanden?

Overmatig zweten op de handen (ook wel hyperhidrosis palmares) veroorzaakt zeer vochtige handpalmen. In de handpalmen bevinden zich duizenden zweetklieren, waardoor de behandeling van zweethanden lastig kan zijn. De volgende tips kunnen je zweethanden verminderen:

  • Vermijd bepaalde voedingsmiddelen, zoals sterk gekruide of pittige gerechten, alcohol en koffie. Dit geldt overigens ook voor overmatig zweten in andere gebieden.
  • Probeer stressvolle situaties zoveel mogelijk te vermijden. 
  • Veeg je handen in ‘noodsituaties’ af met hygiënische doekjes. Tip: zorg dat je altijd een aantal van deze doekjes bij je hebt.
  • Gebruik een anti-transpirantcrème met aluminiumzout. Aluminium zorgt dat de zweetklieren deels geblokkeerd worden en kunnen het zweten tot wel twintig procent verminderen.

Wat te doen tegen zweetoksels?

Zweetoksels worden meestal veroorzaakt door slechte ventilatie. Deze slechte ventilatie zorgt ervoor dat het zweet lastig kan verdampen. Bovendien bevatten de oksels veel zweetklieren. 

Er zijn een aantal dingen die je kunt doen tegen zwetende oksels:

  • Draag luchtige, koele katoenen kleding.
  • Vermijd het dragen van kunststof als lycra en nylon.
  • Wissel regelmatig van kleren.
  • Was je oksels een aantal keren per dag met water en droog ze zorgvuldig af.
  • Gebruik weinig en pH-neutrale zeep en spoel eventuele zeepresten goed weg.
  • Scheer je okselharen. Soms helpt dit zweetoksels tegen te gaan.. 
  • Gebruik een speciale anti-transpirant. Ook dit kan helpen.
  • Plak okselpads aan de binnenkant van je oksels. 

Overmatig zweten op het hoofd en in het gezicht

Overmatig zweten op het voorhoofd en in het gezicht zijn veel voorkomende klacht bij mensen die overmatig transpireren. Dit kan tot gevolg hebben dat er constant zweet van je gezicht afdruipt. 

Dit kun je doen om zweten in je gezicht zoveel mogelijk te beperken:

  • Vermijd bepaalde voedingsmiddelen, zoals sterk gekruide of pittige gerechten, alcohol en koffie.
  • Gebruik eventueel plaatselijk een aluminiumhoudende anti-transpirant(crème). Deze kun je online bestellen of kopen bij de drogist.

Zweetvlekken verwijderen

Oud zweet vormt hardnekkige, gelige vlekken in textiel, die je niet eenvoudig kunt verwijderen. In het geval van milde zweetvlekken kun je de volgende dingen proberen om de vlekken te verwijderen: 

  • Verwijder de vlekken door het textiel in het zonlicht te leggen. Door het zonlicht worden de bacteriën die vieze luchtjes veroorzaken gedood.
  • Behandel de vlekken met azijn en koud water. Gebruik natuurazijn op wit textiel voor het beste resultaat.
  • Behandel de vlekken met zout. Let op: zout kan het textiel beïnvloeden. Week dus nooit langer dan nodig.
  • Verwijder de vlekken met waterstofperoxide. Als de bovenstaande middelen niet werken, kun je waterstofperoxide proberen, dit is verkrijgbaar bij de drogist. Deze methode werkt overigens alleen voor vlekken in witte kleding.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Raadpleeg je huisarts in de volgende gevallen:

  • Je hebt naast overmatig zweten ook last van andere klachten.
  • Je hebt plotseling last gekregen van overmatig zweten.
  • Je zweet aan de ene kant meer dan aan de andere kant. 

Bronnen

Heeft deze informatie je geholpen?

Pagina laatst aangepast op 15-04-2021

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:


Heeft deze informatie je geholpen?
Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren