Emotionele instabiliteit

Wat is emotionele instabiliteit?

In het kort:

  • Bij emotionele instabiliteit reageert iemand buiten proportioneel emotioneel op (voornamelijk negatieve) gebeurtenissen.
  • Een veelvoorkomende oorzaak van psychische instabiliteit is stress of een disbalans in hormonen.
  • Symptomen die je vaak hebt bij emotionele instabiliteit zijn impulsiviteit, gevoel van onbegrip en woede-uitbarstingen.
  • Emotionele instabiliteit komt vaak voor en is in de meeste gevallen niet ernstig.
  • Een psychotherapeut of psycholoog kan emotionele instabiliteit behandelen, eventueel in combinatie met medicatie.

Over emotionele instabiliteit

Emotionele instabiliteit, ook wel psychische instabiliteit of labiliteit genoemd, houdt in dat je buiten proportioneel emotioneel reageert, voornamelijk op negatieve gebeurtenissen. Ook ervaar je over het algemeen meer negatieve emoties, zoals somberheid of angst.

Oorzaken van emotionele instabiliteit

Emotioneel niet stabiel zijn kan te maken hebben met verschillende aandoeningen zoals overbelasting, stressburn-out of een psychische aandoening zoals een borderline persoonlijkheidsstoornis of andere psychische aandoeningen. Emotionele instabiliteit kan ook veroorzaakt worden door een lichamelijke kwaal, zoals een afwijking aan de hersenen of een hormonale disbalans door bijvoorbeeld schildklieraandoeningen.

Stress

Emotionele instabiliteit kan verschillende oorzaken hebben. Een veelvoorkomende oorzaak is stress. Je kunt bijvoorbeeld veel deadlines op je werk hebben of weinig waardering ontvangen. Kritiek van andere mensen kan ook stressvol zijn, net als te weinig tijd voor jezelf. Wanneer je veel stress hebt, kun je overbelast raken. Er is dan een disbalans tussen je draagkracht en de draaglast. Dit kan veel fysieke en mentale gevolgen hebben, zoals (tijdelijke) emotionele instabiliteit.

Psychische instabiliteit kan ook ontstaan wanneer je leven (tijdelijk) uit balans raakt, bijvoorbeeld wanneer je kleine kinderen hebt of mantelzorger bent. Je plaatst dan soms tijdelijk de behoeftes van anderen boven die van jezelf, waardoor je emotioneel uitgeput kan raken en daardoor emotioneel instabiel.

Hormoonverstoring

Ook hormonen zijn van belang bij het kunnen reguleren van emoties. Vooral oestrogeen speelt een belangrijke rol, dit hormoon is in meerdere mate aanwezig bij vrouwen. Bij een hoog niveau van oestrogeen ben je impulsiever. Bij een heel laag niveau van oestrogeen, zoals tijdens premenstrueel syndroom (PMS), kun je je neerslachtig en chagrijnig voelen. Je bent meestal ook prikkelbaarder en (tijdelijk) emotioneel instabieler. 

Iedereen voelt zich wel eens emotioneel wat instabieler. Als de klachten ernstig zijn, je je belemmerd voelt in je dagelijks leven en ook andere klachten hebt, kan er meer aan de hand zijn. Zo kan psychische instabiliteit een onderliggend symptoom zijn van de volgende aandoeningen:

Symptomen van psychische instabiliteit

De symptomen van psychische instabiliteit of labiliteit kunnen per persoon verschillen. Veel voorkomende kenmerken zijn:

  • Je maakt impulsieve en plotselinge besluiten.
  • Je hebt last van woede-uitbarstingen, je reageert snel boos op anderen.
  • Je snapt niet waarom je gevoelens zo sterk zijn of waarom je juist zo leeg voelt.
  • Je voelt jezelf onbegrepen door anderen en onzeker over jezelf.
  • Je hebt veel conflicten met andere mensen in je leven.

Bronnen: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, American Psychological Association

Pagina laatst aangepast op 09-05-2019

Eindredactie: Michelle Vellinga

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren