Blaasontsteking (Cystitis)

Wat is blaasontsteking?

In het kort:

  • Blaasontsteking bij vrouwen komt vaker voor dan blaasontsteking bij mannen.
  • Bekende symptomen van blaasontsteking zijn vaak plassen, pijn bij het plassen en stinkende of troebele urine.
  • Meestal ontstaat de infectie door bacteriën die vanuit de plasbuis de blaas infecteren.
  • Een blaasontsteking in niet besmettelijk.
  • Bekende oorzaken van blaasontsteking zijn bacteriën in de blaas door verkeerd afvegen, strak ondergoed en niet plassen na het vrijen.
  • Tijdens de zwangerschap is de kans op blaasontsteking groter.
  • De diagnose wordt gesteld aan de hand van urineonderzoek (ochtendurine).
  • Blaasontsteking bij een vrouw hoeft niet altijd behandeld te worden. De blaasontsteking kan vanzelf genezen.
  • Als de symptomen toenemen, koorts ontstaat of de klachten langer dan zeven dagen aanhouden moet je contact opnemen met je huisarts.
  • Bij een man moet een blaasontsteking wel altijd behandeld worden.
  • Zelf kun je verschillende hygiënische- en leefstijlmaatregelen nemen om de kans op een ontsteking te verkleinen.

Over een blaasontsteking

Een blaasontsteking (cystitis) wordt ook wel lage urineweginfectie genoemd. Het wordt veroorzaakt door een infectie die tot een ontsteking van de blaaswand leidt. Een blaasontsteking komt vooral bij vrouwen vaak voor. Ongeveer één op de vijftig mensen heeft wel eens met deze aandoening te maken gehad. 

Blaasontsteking, urineweginfectie of cystitis

In de regel worden de termen blaasontsteking, urineweginfectie en cystitis nogal eens door elkaar gebruikt. Blaasontsteking en cystitis zijn hetzelfde. De blaas is een onderdeel van de urinewegen en dus is de blaasontsteking een vorm van een urineweginfectie.

Acute en chronische blaasontsteking

Bij een chronische blaasontsteking zijn er geen bacteriën aanwezig, maar is de blaas door een beschadiging van het slijmvlies constant ontstoken. Bij een acute blaasontsteking zorgen bacteriën voor de ontsteking. Als de klachten regelmatig terug keren is er meestal sprake van een terugkerende acute blaasontsteking. Een chronische blaasontsteking komt niet veel voor.

Oorzaak van een blaasontsteking 

De meest voorkomende oorzaak van een blaasontsteking is een infectie met een bacterie die vanuit de plasbuis de blaas infecteert. Dit verklaart waarom blaasontsteking ook regelmatig een urineweginfectie genoemd wordt. De bacterie Escherichia coli (E. coli), die normaal in de darmen aanwezig is, kan vanuit de anus via de urinebuis de blaas binnendringen. De E. coli bacterie hecht zich aan de blaaswand en veroorzaakt een ontsteking.

Een blaasontsteking is niet altijd te voorkomen. Andere oorzaken van een blaasontsteking zijn namelijk:

  • Blaasirritatie door bijvoorbeeld blaasstenen, chemische stoffen of irriterende stoffen in de voeding 
  • Diabetes
  • Bepaalde geneesmiddelen (zoals methenaminemandelaat en cyclofosfamide)

Wanneer je je blaas niet goed leeg plast is het risico op blaasontsteking groter. Bijvoorbeeld wanneer je als man een vergrote prostaat hebt of wanneer je een vrouw bent met een blaasverzakking. Er blijft dan telkens een beetje urine in je blaas achter. Hierin kunnen bacteriën zich gemakkelijk vermenigvuldigen. Bij kinderen kan de ontsteking veroorzaakt worden door een afwijking van de urinewegen.

Is een blaasontsteking besmettelijk?

Een blaasontsteking is niet besmettelijk. Een blaasontsteking kan wel ontstaan door slechte hygiëne. Normaal gesproken zitten er geen bacteriën in de blaas en urinewegen. Het milieu van de vagina, anders gezegd de zuurgraad van de vagina, zorgt ervoor dat bacteriën over het algemeen weinig kans hebben om zich te vermenigvuldigen. De vagina ruimt de bacteriën zelf uit de weg.

Deze tips kunnen helpen om blaasontsteking te voorkomen:

  • Kleding: voorkom het dragen van nauwsluitende en slecht ademende kleding en ondergoed.Hierdoor creëer je een optimale situatie voor bacteriën en schimmels te groeien.
  • Seks: tijdens het vrijen kunnen bacteriën in de buurt van de urinebuis komen. Het advies is om te plassen na het vrijen.
  • Verkeerde intieme hygiëne. De eerste gedachte zal zijn om meer zeep te gebruiken bij het wassen, maar gebruik juist geen zeep. Zeep verstoort de zuurgraad van de vagina. De vagina wassen met water is voldoende.
  • Voldoende drinken.

Blaasontsteking man versus blaasontsteking vrouw

Blaasontsteking komt veel meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De vrouwelijke urinebuis ligt vlak bij de anus. Ook hebben vrouwen een kortere urinebuis dan mannen. Bacteriën hoeven dus een minder lange weg af te leggen en bereiken daardoor bij vrouwen gemakkelijker de blaas. De bacteriën kunnen op verschillende manieren in je urinebuis en blaas terechtkomen en een blaasontsteking bij een vrouw veroorzaken.
Het komt vaak voor tijdens een zwangerschap, vooral in de eerste maanden. Mannen met een blaasontsteking hebben vaak ook een ontsteking van de prostaat (prostatitis). 

Specifieke factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een blaasontsteking bij een vrouw:

  • Verkeerd afvegen. Als je van achteren naar voren afveegt, veeg je de bacteriën naar de urinebuis.
  • Zwangerschap.
  • Menopauze. Na de overgang neemt de kans op een blaasontsteking bij een vrouw toe. 
  • Het plaatsen van een spiraaltje.

Blaasontsteking en zwanger

De kans op blaasontsteking is groter als je zwanger bent. Door de groeiende baarmoeder wordt je blaas opzij gedrukt waardoor je vaak moet plassen. Alléén vaak plassen leidt niet meteen tot een blaasontsteking. Bij zwangere vrouwen blijven echter al snel kleine restjes urine in de blaas achter waarin bacteriën gemakkelijk groeien. Daarbij bevat de urine van een zwangere vrouw meer voedingsstoffen dan normaal, waardoor de omstandigheden voor bacteriën ideaal zijn om te groeien.

Symptomen van blaasontsteking

De symptomen van blaasontsteking zijn vaak duidelijk herkenbaar. Het kan erg pijn doen; veel mensen herkennen bijvoorbeeld wel dat branderige gevoel bij het plassen. Er zijn ook kenmerken die je misschien niet zo snel koppelt aan een blaasontsteking. De meest voorkomende symptomen van een blaasontsteking zijn:

  • Donkere urine of geconcentreerde urine.
  • Vaak moeten plassen en vaak aandrang hebben, terwijl de blaas niet vol is.
  • Brandende pijn tijdens het plassen.
  • Sterk ruikende of stinkende urine.
  • Troebele urine.
  • Soms zit er bij een blaasontsteking bloed in de urine.
  • Zeurende pijn in de onderbuik en/of onderrug.
  • Misselijkheid en braken.

Pagina laatst aangepast op 16-07-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren