Website van het Jaar

Blaasstenen (Calculi)

Wat zijn blaasstenen?

In het kort:

  • Blaasstenen zijn kleine samenklonteringen van chemische afvalstoffen in de blaas.
  • Belangrijke oorzaken voor blaasstenen zijn te geconcentreerde urine, urine die achterblijft in de blaas, verplaatste stenen uit de nier, blaasontstekingen en jicht.
  • Symptomen van blaasstenen zijn pijn bij of moeite met plassen, veel aandrang voelen, pijn in buik en onderrug, troebele of donkere urine en bloed in de urine.
  • Bij grote blaasstenen kan een arts de blaasstenen verwijderen door ze eerst kleiner te maken met een tangetje of te vergruizen met trillingen.
  • Om blaasstenen te voorkomen is het belangrijk om genoeg water te drinken.
  • Blaasstenen komen vaker voor bij mannen dan bij vrouwen en de kans op blaasstenen neemt toe met de leeftijd.

Over blaasstenen

Blaasstenen zijn kleine samenklonteringen van chemische afvalstoffen in de blaas. De grootte van de ‘steentjes’ varieert van slechts enkele millimeters tot 2,5 centimeter of meer. Blaasstenen kunnen bestaan uit een mengsel van allerlei verschillende stoffen, meestal zijn dat calcium, oxalaat en urinezuur. Blaasstenen komen veel vaker voor bij mannen dan bij vrouwen en de kans op blaasstenen neemt toe met de leeftijd. Het aantal nieuwe gevallen van blaasstenen per jaar is 3 op de 1000. De aandoening komt dus maar in beperkte mate voor. Wel is de kans groot dat je het nog een keer krijgt als je al een keer een aanval hebt gehad.

Oorzaken van blaasstenen

Er zijn verschillende oorzaken voor blaasstenen:

  • Te geconcentreerde urine
  • Verplaatste nierstenen
  • Achterblijvende urine
  • Blaasontstekingen
  • Jicht
  • Chirurgische blaasvergroting

Hieronder lees je meer over de verschillende oorzaken van blaasstenen.

Te geconcentreerde urine

Stenen in de blaas kunnen ontstaan doordat de urine in de blaas te geconcentreerd is, waardoor de afvalstoffen kristalliseren en samenklonteren.Geconcentreerd betekent dat er weinig vocht in de urine zit, waardoor de concentratie afvalstoffen hoog is. Op lange termijn kunnen blaasstenen ook ontstaan wanneer je niet genoeg water binnenkrijgt.

Verplaatste nierstenen

Een andere oorzaak van blaasstenen zijn verplaatste ‘steentjes’ vanuit de nier. Deze nierstenen gaan met de natuurlijke stroming mee richting de blaas. Als de blaasstenen daar niet meteen vanzelf worden geloosd met de urine, kunnen ze groeien en klachten veroorzaken.

Achterblijvende urine als oorzaak blaasstenen

Een veelvoorkomende oorzaak van blaasstenen is een vergrote prostaat bij mannen. De prostaat drukt in dat geval tegen de plasbuis aan. Hierdoor kan de urine niet goed door de plasbuis stromen en blijft het in de blaas achter. De achterblijvende urine kan vervolgens leiden tot blaasstenen. Bij vrouwen kan een verzakking van de blaas, door ouderdom of na een bevalling, leiden tot hetzelfde probleem. Ook blijft er urine in de blaas achter wanneer de zenuwaansturing van de blaas niet goed meer werkt. Dat kan komen doordat de zenuw of het ruggenmerg beschadigd is, zoals bij een dwarslaesie. Als je je urine regelmatig niet volledig uit plast blijft het ook achter in de blaas, wat een oorzaak kan zijn van blaasstenen.

Blaasstenen door blaasontsteking

Terugkerende blaasontstekingen kunnen samenhangen met het bestaan van blaasstenen. Ook het (te) lang in hebben van een katheter kan een ontsteking uitlokken en daarmee een oorzaak zijn van blaasstenen.

Jicht

Jicht is een aandoening waarbij gekristalliseerd urinezuur tot een pijnlijke ontsteking in de gewrichten leidt. Mensen met deze aandoening hebben een verhoogd gehalte urinezuur in hun bloed en daardoor meer kans op blaasstenen.

Chirurgische blaasvergroting

Als je een chirurgische ingreep hebt gehad waarbij de blaas groter gemaakt is, kunnen er ook blaasstenen ontstaan. Een chirurgische blaasvergroting is soms nodig bij mensen die moeite hebben met plassen vanwege andere klachten, zoals:

Symptomen van blaasstenen

Blaasstenen geven lang niet altijd klachten. Zeker kleine steentjes kun je vaak gemakkelijk uitplassen. Soms merk je tijdens het plassen dat de stroom eventjes stokt en dat het steentje dan met een tikje in het toilet valt. Eventueel kun je in een zeef plassen om blaassteentjes op die manier op te vangen zodat ze in een laboratorium onderzocht kunnen worden. Grotere blaasstenen of een groot aantal blaasstenen, kunnen wel klachten veroorzaken. De bekendste symptomen van blaasstenen zijn:

  • Pijn in de penis bij mannen
  • Pijn bij het plassen
  • Moeite met plassen door een zwakke of zelfs onderbroken straal
  • Bloed in de urine
  • Troebele of donker gekleurde urine
  • Vaak aandrang voelen
  • Pijn of druk in de buik en onderrug
  • Koorts en koude rillingen

Diagnose van blaasstenen

Het bestaan van blaasstenen wordt bevestigd met behulp van een echo of een röntgenfoto. Blaasstenen zonder calcium zijn op de foto minder goed te zien. Eventueel kan een cystoscopie worden verricht, waarbij de arts via de plasbuis met een kleine camera naar de blaas gaat om deze te inspecteren. Tevens kan je urine worden onderzocht om een eventuele ontsteking of andere onderliggende oorzaak van de blaasstenen op te sporen.

Bronnen: Cleveland Clinic, Medline Plus

Pagina laatst aangepast op 05-08-2019

Eindredactie: Michelle Vellinga

Deze informatie is gecontroleerd door:

L. Heesterman, arts bij Ziekenhuis Rivierenland
Drs. L. Heesterman
Arts en spoedeisendehulparts
Ziekenhuis Rivierenland

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren