Zwangerschapsvergiftiging (zwangerschapshypertensie)

Wat is zwangerschapsvergiftiging?

  • De term zwangerschapsvergiftiging – ook wel zwangerschapshypertensie genoemd – wordt gebruikt als er complicaties optreden door een (te) hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap.
  • Er wordt onderscheid gemaakt tussen vier ziektebeelden: zwangerschapshypertensie, pre-eclampsie, HELLP-syndroom en eclampsie.
  • Elk van de vier ziektebeelden gaat samen met andere symptomen.
  • De oorzaak van zwangerschapsvergiftiging is (nog) niet bekend.
  • De behandeling van zwangerschapsvergiftiging hangt af van de complicaties die optreden gedurende de zwangerschap.

Over zwangerschapsvergiftiging

De term zwangerschapsvergiftiging wordt gebruikt als er zich tijdens de zwangerschap problemen voordoen die worden veroorzaakt door een te hoge bloeddruk (hypertensie). De officiële naam van de aandoening is dan ook zwangerschapshypertensie, maar de meeste mensen gebruiken de term zwangerschapsvergiftiging.

De symptomen van zwangerschapsvergiftiging kunnen zich geleidelijk of heel plotseling voordoen. De klachten treden meestal op na de twintigste week van de zwangerschap, maar kunnen ook tot acht dagen na de bevalling ontstaan. Er zijn vier vormen van zwangerschapsvergiftiging: zwangerschapshypertensie, pre-eclampsie, HELLP-syndroom en eclampsie.

Oorzaken van zwangerschapsvergiftiging

Wat precies de oorzaak van zwangerschapsvergiftiging is, is (nog) niet bekend. Het zou kunnen dat erfelijkheid, het afweersysteem en de ontwikkeling van de placenta een rol spelen. Er is een verhoogde kans op zwangerschapsvergiftiging bij suikerziekte, vaat- en nierziekten, auto-immuunziekten of een al eerder vastgestelde verhoogde bloeddruk. Verder treedt de aandoening het vaakst op tijdens de eerste zwangerschap en is er een verhoogde kans bij een meerlingzwangerschap.

Symptomen zwangerschapsvergiftiging

Er wordt bij zwangerschapsvergiftiging onderscheid gemaakt tussen vier ziektebeelden. Elk van deze ziektebeelden heeft andere symptomen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen:

Zwangerschapshypertensie (hoge bloeddruk zwangerschap)

Er wordt gesproken van zwangerschapshypertensie als een vrouw een te hoge bloeddruk heeft als gevolg van de zwangerschap, terwijl de bloeddruk eerst normaal was. Als er sprake is van zwangerschapshypertensie, is er een vergrote kans op pre-eclampsie, HELLP-syndroom of eclampsie. Het is daarom belangrijk dat je bij zwangerschapshypertensie regelmatig langsgaat bij je arts of gynaecoloog voor een controle.

Pre-eclampsie (toxicose)

Bij pre-eclampsie – ook wel toxicose genoemd - is er naast de hoge bloeddruk ook sprake van eiwitverlies via de urine. Pre-eclampsie kan voor verminderde werking van de moederkoek (placenta) zorgen, waardoor het ongeboren kindje te weinig voedingstoffen binnenkrijgt en zo minder goed groeit. Ook kan pre-eclampsie ervoor zorgen dat de organen zoals nierenlever en bloedvaten minder goed werken. Bij pre-eclampsie kunnen de volgende klachten zich voordoen:

  • Hoofdpijn
  • Tintelingen in de vingers
  • Misselijkheid
  • Wazig zien
  • Vochtophopingen (oedeem) in je enkels, handen en gezicht
  • Eiwitverlies in de urine

Neem altijd contact op met de huisarts of gynaecoloog als je tijdens de zwangerschap bovenstaande klachten hebt. Er is bij pre-eclampsie bijna altijd een ziekenhuisopname nodig.

HELLP-syndroom

De term HELLP-syndroom is afgeleid van een Engelstalige afkorting: Hemolysis (bloedafbraak), Elevated Liver enzymes (leverfunctiestoornissen) and Low Platelets (verminderd aantal bloedplaatjes). Net als bij pre-eclampsie is er sprake van een hoge bloeddruk, vochtophopingen en eiwitverlies in de urine waardoor het ongeboren kindje een groeiachterstand kan oplopen. De klachten kunnen in aanvallen optreden. Bij het HELLP-syndroom kunnen de volgende klachten zich voordoen:

  • Hoofdpijn
  • Misselijkheid
  • Pijn boven in de buik
  • Bandenpijn: bij bandenpijn heb je last van pijn rond het schaambot. De stekende pijn kan doortrekken naar de onderrug, vagina en schaamlippen.

De gevolgen van het HELLP-syndroom zijn groter dan bij pre-eclampsie voor zowel moeder als kind. Neem altijd contact op met je huisarts of gynaecoloog als je tijdens de zwangerschap bovenstaande klachten hebt. Er is bij het HELLP-syndroom altijd een ziekenhuisopname nodig.

Eclampsie

Eclampsie is de meest ernstige vorm van zwangerschapsvergiftiging. Het is een levensbedreigende situatie voor zowel moeder als kind en moet in het ziekenhuis behandeld worden. Bij eclampsie krijg je stuipen, die vergelijkbaar zijn met die van een epileptische aanval.

Eclampsie kan voor, tijdens en ook na de bevalling optreden. Het ontstaat waarschijnlijk door een zeer hoge bloeddruk en vaatproblemen in de hersenschors. Eclampsie komt voor bij 1 op de 200 zwangere vrouwen die ernstige pre-eclampsie hebben of het HELLP-syndroom. Bij eclampsie kunnen de volgende klachten zich voordoen:

  • Een verhoogde prikkelbaarheid
  • Toegenomen reflexen
  • Bandenpijn
  • Hoofdpijn
  • Tintelingen in de handen
  • Oedeem
  • Flitsen of sterretjes zien
  • Eiwit in urine

Pagina laatst aangepast op 05-09-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

H. van Burik, Gepensioneerd arts
Drs. H. van Burik
Gepensioneerd arts

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren