Website van het Jaar

Hypofysetumor (Hypofysegezwel)

Wat is een hypofysetumor?

In het kort:

  • Een hypofysetumor is een gezwel in de hypofyse.
  • De hypofyse is een hormoonproducerend orgaan in de hersenen.
  • Er zijn meerdere soorten tumoren, zoals werkende (produceert hormonen) en niet-werkende tumoren (produceert geen hormonen).
  • Bekende symptomen zijn druk op de ogen, zware hoofdpijn, vermoeidheid en dorst hebben.
  • De behandeling van een hypofysetumor kan bestaan uit medicijnen, een operatie en bestraling.

Over een hypofysetumor

Een hypofysetumor is een gezwel in de hypofyse. Meestal is een hypofysetumor goedaardig, maar de tumor kan wel klachten geven. Goedaardig betekent dat de cellen zich niet verspreiden naar andere delen van het lichaam, maar het gezwel wel kan groeien. Ook kan de hypofysetumor de functie van de hypofyse zelf verstoren, bijvoorbeeld door te veel hormonen te produceren.

Wat is de hypofyse?

De hypofyse is de belangrijkste hormoonproducerende klier in het lichaam. De hypofyse is een orgaan ter grootte van een erwt, gelegen vlak onder de hersenen in een holte van de schedelbasis. Deze klier is een soort 'hoofdcontroleschakelaar' en regelt veel aspecten van groei, ontwikkeling en de dagelijkse gang van zaken van het lichaam.

Oorzaak van een hypofysetumor

Er zijn twee soorten tumoren die de hypofyse kunnen aantasten, namelijk niet-werkende  tumoren en werkende tumoren. De niet-werkende tumor komt het meest voor. Dit is een gezwel dat zelf geen hormonen produceert. De niet-werkende tumor geeft klachten, vanwege de druk die het gezwel uitoefent in het hoofd. De werkende tumor produceert zelf wel hormonen waardoor de hormoonspiegel in het lichaam stijgt. Een ander soort tumor is het craniofaryngioom. Dit is een goedaardige en traag groeiende tumor die vooral voorkomt bij kinderen. De onderliggende oorzaak van een goedaardig hypofysegezwel blijft vaak onbekend. Vermoedelijk speelt erfelijkheid een rol.

Symptomen van een hypofysetumor

Een hypofysetumor groeit erg traag, waardoor de symptomen geleidelijk ontstaan. Er zijn twee soorten verschijnselen die op een hypofysetumor kunnen duiden:

  • Verschijnselen die te maken hebben met de ligging van de hypofyse: als de tumor zo groot wordt dat deze boven het chiasma uitgroeit (kruispunt waar de oogzenuwen van beide ogen bij elkaar komen), ontstaat er druk op de oogzenuw. Als gevolg hiervan keert de ooglens het beeld om en wordt het buitenste gezichtsveld steeds kleiner. Dit gaat heel langzaam waardoor er gewenning optreedt. Hierdoor duurt het vaak lang voordat je er iets van merkt. Eerder  ontstaan klachten zoals wazig zien en dubbelzien. Ook kan zware hoofdpijn optreden.
  • Verschijnselen die te maken hebben met de functie van de hypofyse: er is een te hoge en een te lage productie van hormonen mogelijk.

Te hoge hormoonproductie

Een te hoge productie van hormonen kan leiden tot specifieke symptomen en aandoeningen, zoals de ziekte van Cushing, acromegalie en prolactinoom. Prolactinoom is een hormoonproducerend gezwel van de hypofyse dat het prolactinegehalte verhoogt. Dit kan bij zowel mannen als vrouwen leiden tot een verhoogde melkproductie. Een prolactinoom is bijna altijd goedaardig en geeft geen verhoogd risico op borstkanker.

Lees voor meer informatie over acromegalie door een hypofysetumor het dossier op Gezondheidsplein.

Te lage hormoonproductie

Een te lage productie van hormonen kan leiden tot verschillende klachten. Deze klachten verschillen per hormoon waar een tekort aan is. Een voorbeeld is een tekort aan het antidiuretisch hormoon (ADH) wat kan leiden tot veel dorst en daardoor vaak plassen. Een te lage productie van het schildklier aansturend hormoon (TSH) kan leiden tot een te traag werkende schildklier. Te weinig productie van geslachtsorgaan aansturende hormonen kan leiden tot verminderde menstruaties, minder of afwezige eisprong bij de vrouw en verminderde zaadproductie en potentieproblemen bij de man.

Diagnose van een hypofysetumor

Bij het vermoeden van een hypofysetumor word je vaak eerst verwezen naar een endocrinoloog. Een aanzienlijk deel van deze verwijzingen komt van de oogarts en soms van de gynaecoloog of androloog .Een endocrinoloog is een internist met speciale kennis van de hormoonhuishouding. Deze specialist zal aanvullend onderzoek verrichten op basis van de klachten. De endocrinoloog zal de verschillende hormoonspiegels in het bloed bepalen. Daarnaast zal er een MRI-scan gemaakt worden van het hoofd.

Pagina laatst aangepast op 24-04-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren