Hoogteziekte (Bergziekte)

Wat is hoogteziekte?

Hoogteziekte wordt in Engeland de acute mountain sickness genoemd en staat in Nederland ook wel bekend als de bergziekte. De benaming hoogteziekte zegt het zelf al een beetje, je krijgt ziekteverschijnselen op grote hoogte. Deze ziekteverschijnselen zijn het gevolg van zuurstofgebrek. Hoe hoger je in de berger komt hoe minder zuurstof er in de lucht zit. Op tweeëneenhalve kilometer hoogte zit bijvoorbeeld al 25 procent minder zuurstof in de lucht dan op zeeniveau. Op de top van de Mount Everest (8800m) zit zelfs 66 procent minder zuurstof in de lucht dan normaal op zeeniveau zit. Hoogteziekte ontstaat als je te snel naar een hoogte van tweeëneenhalve kilometer stijgt.

Andere ziektes die kunnen ontstaan op grote hoogte maar niet per se ontstaan door het zuurstofgebrek zijn:

Hoogteziekte is er in verschillende vormen. Echter hangt de ernst van de ziekte hangt af van de snelheid waarmee en naar welke hoogte je stijgt. Hoogteziekte komt sneller voor bij jongere mensen dan bij oudere mensen.

Chronische hoogteziekte

De chronische hoogteziekte is een zeldzame aandoening die vooral personen treft die langere tijd op grote hoogte verblijven. Het lichaam maakt zoveel rode bloedcellen aan waardoor het bloed erg dik wordt en moeilijker door de kleine bloedvaatjes stroomt. Zo nu en dan een liter bloed afnemen zorgt voor tijdelijke verlichting maar ook hier geldt dat bij terugkeer naar lagergelegen gebieden de klachten pas volledig verdwijnen. Dit herstel neemt echter wel maanden in beslag.

Oorzaken van hoogteziekte

De directe oorzaak van hoogteziekte is zuurstofgebrek door de ijle lucht in de bergen. Je lichaam is in staat om zich aan te passen aan een omgeving met minder zuurstof maar als je te snel stijgt heeft het lichaam te weinig tijd om het zuurstofgebrek te compenseren. Door het zuurstofgebrek ontstaan er vochtophopingen in het lichaam zoals:

Longoedeem en hersenoedemen komen nauwelijks voor bij een hoogte onder de drie kilometer. 

Iedereen kan last krijgen van hoogteziekte maar mensen die normaal op zeeniveau wonen hebben meer kans op hoogteziekte. Na twee dagen op een hoogte boven de 1800meter krijgen de meeste mensen last van (een lichte vorm van) hoogte-oedeem. Daarnaast hebben mensen met bepaalde aandoeningen, zoals COPD, hart- en vaatziekten of bloedaandoeningen zoals sikkelcelanemie, ook meer kans op hoogteziekte.

Symptomen van hoogteziekte

Hoogteziekte symptomen zijn afhankelijk van de plaats waar de vochtophoping in het lichaam zit. Daarnaast kun je last hebben van een lichte, acute of ernstige vorm van hoogteziekte. Bij een lichte vorm van hoogteziekte heb je vochtophopingen in de handen, voeten en het gezicht. Bij een acute vorm van hoogteziekte is er sprake van een lichte vochtophoping in de hersenen. Een ernstige vorm van hoogteziekte leidt tot hersenoedeem en longoedeem.

Algemene hoogteziekte symptomen:

Mits je niet verder stijgt nemen na twee tot drie dagen de symptomen van hoogteziekte meestal af. Als je ondanks de symptomen van hoogteziekte toch verder stijgt dan loop je kans op het ontwikkelen van een ernstigere vorm van hoogteziekte met als gevolg hersenoedeem en/ of longoedeem.

Als er sprake is van longoedeem verergeren de klachten zich snel en deze zijn zonder ingrijpen levensbedreigend. Symptomen die wijzen op longoedeem door hoogteziekte zijn:

Bij zeer ernstige longoedeem hapt iemand naar adem en maakt hij een gorgelend geluid tijdens het ademhalen.

Ook hersenoedeem kan erg snel verergeren en is dan levensbedreigend. Symptomen die wijzen op hersenoedeem zijn:

  • Ernstige hoofdpijn
  • Verwardheid
  • Slechte coördinatie en wankeling
  • Coma

Diagnose van hoogteziekte

De diagnose hoogteziekte wordt meestal gesteld aan de hand van de symptomen, maar door het zuurstofgehalte in het bloed te bepalen kan men de diagnose hoogteziekte bevestigen. Vocht in de longen is vaak ook te horen met behulp van een stethoscoop of is te zien op een longfoto.

Wil je meer weten over hoogteziekte? Kijk op Dokterdokter.nl

Behandeling van hoogteziekte

De behandeling van hoogteziekte is afhankelijk van de ernst van de hoogteziekte. Bij een milde vorm van hoogteziekte volstaat het meestal om twee dagen te rusten en niet verder te stijgen. Om de hoofdpijn te verminderen kun je pijnstillers nemen. Daarnaast helpt acetazolamide om de klachten te verlichten omdat de stof invloed uitoefent op de waterbalans van het lichaam.

Bij een ernstige vorm van hoogteziekte is het belangrijk zo snel mogelijk af te dalen. Soms is het niet mogelijk om meteen af te dalen, in zo’n geval dien je zuurstof toe via een zuurstofmasker of gebruik je een hogedrukzak. Vermijd onnodige inspanning, houd jezelf goed warm en daal zo snel mogelijk af naar een lagergelegen gebied.

Hoogteziekte voorkomen

Soms kun je hoogteziekte voorkomen door een goede voorbereiding voordat je naar grote hoogte. Als je van plan bent om een nacht of langer op drie kilometer te verblijven kun je het beste even langs je huisarts gaan. Deze controleert of het verstandig is om naar zulke hoogte te stijgen en of je een verhoogde kans hebt op hoogteziekte.

Om hoogteziekte te voorkomen kun je het beste zo geleidelijk mogelijk klimmen. Stijg niet in één dag naar een hoogte van boven de 2,4 kilometer en verlaag je tempo als je symptomen van hoogteziekte voelt. Hou een dag rust als je denkt last te krijgen van lichte symptomen van hoogteziekte.

Om hoogteziekte te voorkomen kun je ook, voordat je gaat stijgen, acetazolamide slikken. Echter onderdrukt acetazolamide alleen de symptomen, wat hoogteziekte gevaarlijker maakt als je nog verder gaat stijgen. Als je op grote hoogte aankomt kun je het beste twee dagen zware inspanning vermijden. Daarnaast helpt het om tenminste vier liter water te drinken en meerdere lichte koolhydraatrijke maaltijden te nemen. Vermijd alcohol, kalmerende middelen en slaappillen omdat de symptomen of bijwerkingen hiervan lijken op die van hoogteziekte.

Pagina laatst aangepast op 29-07-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren