Website van het Jaar

Ontlastingsincontinentie (fecale incontinentie)

In het kort:

  • Ontlastingsincontinentie is het ongewild verliezen of het niet kunnen ophouden van de ontlasting. 
  • Een ander woord voor ontlastingsincontinentie is fecale incontinentie. 
  • In Nederland hebben ongeveer 100.000 mensen ontlastingsincontinentie. 
  • Ontlastingsincontinentie kan gepaard gaan met andere klachten, zoals geen aandranggevoel hebben en gevoelens van schaamte en angst. 
  • Ontlastingsincontinentie kan op diverse manieren behandeld worden, bijvoorbeeld door middel van een operatie. 

Over ontlastingsincontinentie

In de endeldarm, het laatste deel van de dikke darm, wordt ontlasting tijdelijk opgeslagen. Als de endeldarm vol is, wordt er een signaal afgegeven. Dit noemen we aandrang. Dan komt er druk op de anus te staan. De anus sluit de endeldarm af en zorgt er, samen met de bekkenbodemspieren, voor dat je je ontlasting kunt ophouden. Als het niet lukt om de ontlasting op te houden, dan spreken we van ontlastingsincontinentie. In Nederland hebben naar schatting 100.000 mensen ontlastingsincontinentie. 

Andere vormen van incontinentie zijn urge-incontinentie, stressincontinentie, overloopincontinentie en zwangerschapsincontinentie

Klachten die samen kunnen gaan met ontlastingsincontinentie

Ontlastingsincontinentie kan gepaard gaan met andere klachten, zoals:

  • Geen aandranggevoel hebben. 
  • Verlies van kleine hoeveelheden slijm uit de anus. 
  • Geen controle hebben over scheten laten
  • Pijn, jeuk en/of irritatie rond de anus. 
  • Psychische klachten, zoals schaamte, onzekerheid en angst voor ‘ongelukjes’. 

Oorzaak van ontlastingsincontinentie

Het niet kunnen ophouden of verliezen van de ontlasting kan diverse oorzaken hebben, namelijk:

  • Beschadiging van de kringspier in de anus. Dit komt vooral voor bij vrouwen die een zware bevalling achter de rug hebben. Bij beschadiging van de kringspier voel je nog wel aandrang, maar lukt het niet goed om de ontlasting op te houden. 
  • Een verslapte kringspier in de anus. Dit gaat vaak samen met een verslechterde werking van de zenuwen naar de kringspier, waardoor het aandranggevoel verdwijnt. Hierdoor merk je niet dat je ontlasting verliest. 
  • Beschadiging van zenuwen die de kringspier en de bekkenbodemspieren aansturen. De zenuwen kunnen beschadigd raken door een zware bevalling, langdurige verstopping, een operatie, ouderdom of een ziekte, zoals MS
  • Verzakking van de endeldarm (anale prolaps). Hierbij is een deel van de endeldarm via de anus naar buiten gezakt. 
  • Chronische darmontstekingen, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Hierdoor kan het slijmvlies van de endeldarm ontstoken raken, waardoor het aandranggevoel versterkt. Dit maakt het moeilijker om de ontlasting op te houden. 
  • Spastisch bekkenbodem syndroom. Dit ontstaat wanneer de bekkenbodemspieren en de inwendige sluitspier vrijwel altijd aangespannen zijn. Dit zorgt ervoor dat het moeilijk is om de ontlasting kwijt te raken. Dit kan leiden tot langdurige verstopping, wat uiteindelijk weer kan leiden tot overloopdiarree (dunne ontlasting die langs harde ontlasting naar buiten lekt). 
  • Aanhoudende diarree of overloopdiarree. 

Diagnose van ontlastingsincontinentie

Als je last hebt van ontlastingsincontinentie, dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan. De huisarts kan naar aanleiding van de klachten lichamelijk onderzoek verrichten. Zo kan de huisarts bijvoorbeeld met zijn of haar vinger de anus in- en uitwendig onderzoeken om vast te stellen hoe krachtig de kringspier is. Dit noemen we een rectaal toucher. In sommige gevallen plaatst de huisarts een kijkbuisje in de anus waarmee hij of zij de binnenkant van de anus kan bekijken. Dit noemen we een proctoscopie. 

De huisarts kan je doorverwijzen naar het ziekenhuis voor nader onderzoek. De meest gebruikelijke onderzoeken zijn:

  • Een MRI-scan. Door middel van een MRI-scan kunnen beschadigingen aan de kringspier van de anus worden opgespoord. 
  • Een endo-anale echo (ook wel anale endo-echografie). Ook door middel van een endo-anale echo kunnen beschadigingen aan de kringspier van de anus worden opgespoord. 
  • Manometrie (drukmeting). Door middel van een manometrie wordt de knijpkracht van de anus gemeten. 

Behandeling van ontlastingsincontinentie

De behandeling van ontlastingsincontinentie hangt af van de precieze oorzaak. Als langdurige verstopping of diarree de oorzaak van ontlastingsincontinentie is, dan is het zaak om dat probleem aan te pakken. Behandeling bestaat dan meestal uit aanpassingen in je leefstijl en voedingspatroon. 

In veel gevallen wordt ontlastingsincontinentie echter veroorzaakt door beschadiging of verslapping van de kringspier en/of bekkenbodemspieren. Dan zijn diverse behandelingen mogelijk:

  • Bekkenbodemfysiotherapie. Hierbij worden de bekkenbodemspieren getraind en versterkt onder begeleiding van een fysiotherapeut. 
  • Het operatief herstellen van de kringspier. Hierbij wordt het beschadigde deel van de kringspier vervangen door het gezonde deel van de kringspier. Dit noemen we ook wel sfincterplastiek. 
  • Dynamische gracilis plastiek. Hierbij wordt tijdens een operatie een nieuwe kringspier gemaakt van de gracilisspier uit het dijbeen. De nieuwe kringspier wordt gestimuleerd door elektrische impulsen, die weer worden gegeven door een pacemaker. De pacemaker wordt geïmplanteerd in de buikwand. 
  • Sacrale neuromodulatie (SNM) of sacrale neurostimulatie (SNS). Hierbij worden lichte elektrische impulsen afgegeven aan zenuwen die zich in de onderrug bevinden, net boven het stuitje (het sacrale gebied). De zenuwen in dit gebied reguleren onder meer de sluitspieren in de anus en de bekkenbodemspieren. Door het stimuleren van die zenuwen worden de ‘verkeerde’ signalen overstemd door ‘goede’ signalen. 
  • Stoma. In ernstige gevallen kan worden besloten om een stoma aan te leggen. Een stoma is een kunstmatige darmuitgang via de buikwand. De ontlasting wordt opgevangen in een klein, luchtdicht zakje. 

Naast bovenstaande behandelingen, kan het gebruik van bepaalde hulpmiddelen, zoals anale tampons en broekluiers, een tijdelijke oplossing bieden. Let op: anale tampons zijn enkel bedoeld voor incidenteel gebruik. 

Meer weten over ontlastingsincontinentie?

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de volgende bron:

Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren