Dwarslaesie

Wat is een dwarslaesie?

In het kort:

  • Een dwarslaesie is een beschadiging van het ruggenmerg.
  • Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten dwarslaesies, zoals complete en imcomplete dwarslaesies, en hoge en lage dwarslaesies.
  • De oorzaak van een dwarslaesie is meestal een ongeluk.
  • De beschadiging van het ruggenmerg kan leiden tot verlamming, met ernstige lichamelijke beperkingen als gevolg.
  • Andere symptomen van dwarslaesies zijn urineweginfecties en pijnklachten.
  • Een dwarslaesie wordt behandeld met fysiotherapie en revalidatie.

Over een dwarslaesie

Een dwarslaesie is een beschadiging van het ruggenmerg. Het ruggenmerg is een onderdeel van het centrale zenuwstelsel en loopt vanaf de hersenstam door de wervelkolom naar het staartbeen, onderaan je rug. Door het ruggenmerg lopen zenuwen en vanuit het ruggenmerg ontspringen de zenuwen die naar en vanuit het hele lichaam lopen. Deze zenuwen gebruiken prikkels om bewegingen aan te sturen en gevoel waar te nemen.

In de volksmond wordt een dwarslaesie ook wel gebroken rug of gebroken nek genoemd. Als je een dwarslaesie hebt, kunnen de zenuwen hun prikkels niet verder door de wervelkolom naar beneden doorgeven. Daardoor raak je vanaf de plaats van de beschadiging geheel of gedeeltelijk verlamd

Soorten dwarslaesie

Er wordt onderscheid gemaakt tussen meerdere soorten dwarslaesies:

  • Complete dwarslaesie
  • Incomplete dwarslaesie
  • Hoge dwarslaesie
  • Lage dwarslaesie

Deze soorten kunnen in combinaties voorkomen. Je kunt bijvoorbeeld een complete lage dwarslaesie hebben of een incomplete hoge dwarslaesie. De verschillende soorten dwarslaesie worden hieronder toegelicht.

Complete en incomplete dwarslaesie

Bij een complete dwarslaesie zijn de zenuwen in het ruggenmerg geheel beschadigd en niet meer te genezen. Vanaf het punt van de dwarslaesie in het ruggenmerg en daar beneden in het lichaam is geen gevoel en beweging meer mogelijk. Als je een incomplete dwarslaesie hebt (ook wel partiële dwarslaesie genoemd), is het ruggenmerg gedeeltelijk beschadigd. Je kunt dan nog wel bepaalde functies gebruiken. De kans op herstel bij een incomplete of partiële dwarslaesie is groter dan bij een complete dwarslaesie. Echter, zenuwen die kapot zijn bij een incomplete dwarslaesie, zijn niet meer te herstellen. Van een incomplete dwarslaesie kun je uiteindelijk dus ook niet genezen. 

Hoge en lage dwarslaesie

Er wordt ook onderscheid gemaakt tussen een hoge dwarslaesie en een lage dwarslaesie. Als je een hoge dwarslaesie hebt, zit de beschadiging bijvoorbeeld in je nek of bovenin je rug. Bij een lage dwarslaesie zit de beschadiging onderin je rug. Hoe hoger de dwarslaesie, hoe meer zenuwen er uitvallen, dus hoe meer beperkingen je hebt.

Tenslotte maakt men ook onderscheid bij dwarslaesies in de plek waar de beschadiging in het ruggenmerg voorkomt. Deze worden onderverdeeld in:

  • Cervicaal, waarbij het hoofd, de nek, de schouders en de armen zijn aangedaan.
  • Thoracaal, waarbij het gedeelte van je lichaam ter hoogte van je borst en buik is aangedaan.
  • Lumbaal, waarbij de heupen en benen zijn aangedaan.
  • Sacraal, waarbij de achterkant van de benen en het gedeelte bij de geslachtsorganen zijn aangedaan.

Een cervicale dwarslaesie is de ernstigste vorm omdat deze het hoogst in het ruggenmerg zit. Bij een cervicale dwarslaesie zul je dus ook de meeste beperkingen ervaren.

Wanneer er sprake is van verlamming van de benen en een deel van de romp dan wordt ook wel de medische term paraplegie gebruikt.

Oorzaak van een dwarslaesie

De oorzaak van een dwarslaesie is vaak een ongeluk. Verkeersongelukken, sportongelukken of verkeerd terecht komen na een val kunnen ervoor zorgen dat je wervelkolom breekt of verbrijzelt. Daardoor kunnen er stukken van de wervelkolom tegen het ruggenmerg aankomen en de zenuwen afknijpen of beschadigen. Een ongeluk is niet de enige oorzaak van een dwarslaesie. Andere oorzaken van een dwarslaesie zijn:

Symptomen van een dwarslaesie

De symptomen van een dwarslaesie zijn afhankelijk van waar de beschadiging in het ruggenmerg zit en of het een complete of incomplete dwarslaesie is. Hoe hoger de dwarslaesie zit, hoe meer symptomen je hebt. De belangrijkste gevolgen van een dwarslaesie zijn ernstige lichamelijke beperkingen. Je verliest de controle over een deel van je lichaam, je raakt verlamd en je kunt in bepaalde gedeeltes van je lichaam je gevoel verliezen. 

Andere complicaties bij een dwarslaesie zijn een verlies van de beheersing over je blaas- en darmspieren, waardoor je incontinent wordt. Door een dwarslaesie kun je ook last krijgen van urineweginfecties, pijnklachten, spasmen en doorligplekken. Daarnaast kun je als man last krijgen van erectiestoornissen, doordat de zenuwverbinding tussen de hersenen en penis is verbroken.

Pagina laatst aangepast op 08-08-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren