Website van het Jaar

Clusterhoofdpijn

Wat is clusterhoofdpijn?

In het kort:

  • Clusterhoofdpijn is een vrij ernstige vorm van hoofdpijn.
  • De pijn zet plotseling op en is bijna ondraaglijk. De pijn begint rond de slapen en straalt uit naar de oogkas. Dit kan zich uitbreiden tot nekpijn.
  • Opvallend is dat de clusterhoofdpijn in aanvallen vaak op dezelfde tijdstippen van de dag optreden.
  • Een aanval kan variëren van een kwartier tot drie uur.
  • Clusterhoofdpijn is niet hetzelfde als migraine of spanningshoofdpijn.
  • Op basis van het verhaal van de patiënt wordt de diagnose van clusterhoofdpijn gesteld.

Over clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn is een vrij zeldzame maar zeer ernstige vorm van hoofdpijn die in aanvallen optreedt. Clusterhoofdpijn wordt ook wel neuralgie van Horton genoemd en staat in de volksmond ook wel bekend als ‘suicide headache’ (zelfmoordhoofdpijn), vanwege de bijna ondraaglijke pijn.

Clusterhoofdpijn treedt op in aanvallen. De pijn zet vrij plotseling op, zonder dat je het voelt aankomen. De pijn begint aan één kant van je hoofd, rondom je slaap. Het is een zeer intense pijn die uitstraalt naar je oogkas en zich kan uitbreiden tot nekpijn. De duur van een aanval van clusterhoofdpijn kan variëren van een kwartier tot zo’n drie uur en je kunt tot wel acht keer per dag een aanval krijgen.

Een opvallend kenmerk van clusterhoofdpijn is dat de aanvallen vaak op bijna precies dezelfde tijdstippen van de dag optreden, bij de meesten ‘s nachts. Clusterhoofdpijn komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen en dan vooral bij een leeftijd van twintig tot veertig jaar.

Episodische en chronische clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn is onder te verdelen in een episodische en een chronische vorm. Bij de episodische vorm van de hoofdpijn worden periodes van weken tot maanden met aanvallen, afgewisseld met periodes zonder pijn. Zo’n pijnvrije periode kan jaren duren, waarna de pijn plotseling weer kan terugkomen. De perioden met klachten worden episoden of clusters genoemd.

De chronische vorm kent geen pijnvrije periodes. Aanvallen kunnen dan elke dag voorkomen. De episodische vorm van clusterhoofdpijn kan overgaan in de chronische vorm, en andersom. Chronische clusterhoofdpijn is zeldzaam.

Verwarring met migraine en spanningshoofdpijn

Clusterhoofdpijn moet overigens niet verward worden met migraine, een andere vorm van hoofdpijn. Mensen met migraine voelen de aanval vaak aankomen, zijn misselijk en willen het liefst stil gaan liggen – in tegenstelling tot clusterhoofdpijn. Ook spanningshoofdpijn is een heel andere aandoening, met zijn eigen kenmerken en oorzaak.

Oorzaken van clusterhoofdpijn

Hoewel er uitgebreid onderzoek wordt gedaan naar clusterhoofdpijn, is er nog geen duidelijke oorzaak bekend. Het ontstaan van de ziekte kan te maken hebben met een afwijking in de hypothalamus, een deel van de hersenen. De hypothalamus heeft een groot aantal functies voor het lichaam, waaronder het regelen van de bloeddruk, de hartslag, de hormoonhuishouding en de biologische klok. Dit laatste zou een reden kunnen zijn voor het feit dat de pijnaanvallen vaak rond dezelfde tijdstippen opkomen. Verder zou erfelijkheid een rol kunnen spelen bij het ontstaan van clusterhoofdpijn.

Er zijn verschillende factoren waarvan wordt gedacht dat ze een aanval van clusterhoofdpijn kunnen uitlokken. Mogelijke uitlokkende factoren zijn bijvoorbeeld alcohol, bepaalde hartmedicijnen en weinig zuurstof (bijvoorbeeld op grote hoogtes). Het is echter nog niet bewezen dat deze dingen echt invloed hebben op het ontstaan van een aanval.

Symptomen van clusterhoofdpijn

Het belangrijkste symptoom van clusterhoofdpijn is dat het vrij plotseling komt opzetten. Mensen met de aandoening beschrijven een aanval als een haast ondraaglijke pijn aan de zijkant van het hoofd. De pijn treedt vaak op aan één kant van het hoofd, rond het oog of de slaap.

De intense pijn gaat vaak gepaard met bijverschijnselen. Zo hebben mensen vaak last van een verstopte neus, een tranend en rood oog, een verkleinde pupil en een hangend ooglid, allemaal aan dezelfde kant van het hoofd als waar de pijn zit.

In tegenstelling tot mensen met migraine, die het liefst in een donkere kamer stil willen liggen, worden mensen met clusterhoofdpijn juist erg onrustig. Ze hebben een grote bewegingsdrang en gaan onrustig rondlopen.

Diagnose van clusterhoofdpijn

Het stellen van de diagnose clusterhoofdpijn gebeurt meestal op basis van het verhaal van de patiënt. De klachten die bij de aandoening passen zijn vaak zo specifiek, dat veel nader onderzoek niet nodig is. Het is dus wel van belang om je klachten goed te omschrijven. Het bijhouden van een hoofdpijndagboek kan daarbij helpen.

Meer weten over clusterhoofdpijn? Kijk op solvo.nl

Gebaseerd op: NHG-standaard hoofdpijn, Nederlandse Hoofdpijn Vereniging

Pagina laatst aangepast opĀ 03-05-2019

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren