Wanneer heb je koorts?

Je voelt je ziek en grieperig. Soms heb je het warm en soms juist weer koud. Misschien heb je wel koorts. Wanneer heb je dan officieel koorts? Wat zijn de symptomen van koorts en hoe meet je koorts? Je leest het op deze pagina.

Wat is koorts?

Koorts is een onderdeel van de afweerreactie van het lichaam op indringers. Op het moment dat er een infectie is met bijvoorbeeld een bacterie, reageren afweercellen hierop door bepaalde stofjes aan te maken. Deze stofjes gaan naar een onderdeel van je hersenen, de hypothalamus, dat de temperatuur van het lichaam regelt. In de hypothalamus zorgen de stofjes ervoor dat de lichaamstemperatuur hoger ingesteld wordt. Een hogere lichaamstemperatuur ontstaat vervolgens doordat bloedvaten in je huid samentrekken, waardoor er minder bloed bij je huid komt. Zo gaat er minder warmte verloren aan de lucht. Soms ga je ook trillen, waardoor spieren aanspannen. Dit oncontroleerbaar en niet te stoppen trillen van de spieren noemt men ”koude rillingen”. Dit genereert ook extra warmte.  

Koorts ontstaat niet alleen bij infecties, maar ook bij andere ziektes waarbij je afweersysteem geactiveerd wordt, zoals kanker en auto-immuunziektes. Soms heeft iemand langere tijd (minimaal drie weken) koorts, hoger dan 38,3⁰C, zonder dat er bij de eerste onderzoeken een afwijking gevonden wordt. Dit wordt febris of koorts e.c.i. (e causa ignota; onbekende oorzaak) genoemd.

Koorts verlagen verstandig?

Je wordt niet voor niets extra warm als je ziek bent, dus koorts verlagen is niet altijd verstandig. De extra warmte helpt je lichaam vechten tegen virussen en bacteriën. Zo overleven sommige ziekteverwekkers minder goed bij een hoge temperatuur. Bovendien wordt je afweersysteem beter geactiveerd bij koorts. Je lichaam gaat over op het verbranden van vet en eiwitten in plaats van glucose, wat bacteriën ook dwarsboomt omdat zij glucose nodig hebben. Het is dus niet altijd goed om koorts te verlagen met bijvoorbeeld paracetamol. Let wel op: soms is het verstandig om de huisarts te bellen bij koorts. Vaak heeft dit dan meer te maken met de onderliggende ziekte dan met de koorts zelf. Bel de huisarts bij koorts als je:

  • Kortademig of suf wordt
  • Weinig plast of drinkt
  • Opnieuw koorts krijgt terwijl de koorts een paar dagen weg was
  • Een hart-, long-, of nierziekte hebt
  • Diabetes hebt
  • Een verlaagde weerstand hebt
  • De afgelopen vier weken in de tropen bent geweest

Verder zijn er bij kinderen nog meer redenen om de huisarts te bellen als ze koorts hebben. Zo kun je het beste de huisarts bellen als je kind ontroostbaar blijft huilen, snel zieker wordt, schokkende bewegingen met zijn armen of benen maakt, rode puntjes krijgt die niet wegdrukbaar zijn of er grauw uitziet. Een compleet overzicht van alle situaties waarin je de huisarts moet bellen bij kinderen met koorts kun je vinden op Thuisarts.nl.

Koorts symptomen

Het belangrijkste symptoom van koorts is natuurlijk de verhoogde lichaamstemperatuur. Toch zijn er daarnaast nog wel andere koortssymptomen. Vaak voel je je bij koorts niet fit. Zo kun je koude rillingen, hoofdpijn en spierpijn hebben. Daarnaast heb je minder trek en ga je soms zweten. Onder andere door het zweten kun je ook uitgedroogd raken. Soms is koorts zelfs al aan het gezicht te zien, bijvoorbeeld door rode wangen. Lees meer over de symptomen van koorts op Dokterdokter.nl.

Bij hoeveel graden heb je koorts?

De vraag is natuurlijk wanneer en bij hoeveel graden heb je koorts? Een normale lichaamstemperatuur is ongeveer tussen de 36,5 en 37,5 graden Celsius. De normale lichaamstemperatuur kan dus per persoon en situatie iets hoger of lager liggen. Vanaf 38 graden Celsius heb je koorts. Dit geldt ook voor kinderen. Temperaturen van 38 graden, 39 graden en 40 graden komen geregeld voor bij koorts. Zelfs 41 graden koorts komt nog wel eens voor, maar zelden heeft iemand een hogere lichaamstemperatuur dan 41 graden.

Verhoging of koorts?

Het is nog wel eens onduidelijk wanneer je koorts hebt en wanneer je verhoging hebt. Zoals hierboven omschreven is je normale lichaamstemperatuur maximaal 37,5 graden Celsius. Verhoging is dus eigenlijk een temperatuur die hoger is dan een normale lichaamstemperatuur (37,5⁰C), maar lager dan een koortstemperatuur (38⁰C). Met andere woorden alles tussen 37,5 en 38 graden Celsius noemen we verhoging.

Koorts meten met een koortsthermometer

Om zeker te weten of je koorts hebt, kun je koorts meten met een koortsthermometer. Koorts meten door aan het voorhoofd te voelen geeft alleen een indicatie van de lichaamstemperatuur. Koorts meten zonder koortsthermometer is dus niet betrouwbaar. Zorg altijd dat je een koortsthermometer in huis hebt, zodat je je lichaamstemperatuur betrouwbaar kunt meten. Je kunt koorts meten met verschillende koortsthermometers:

De verschillende thermometers hebben verschillende voor- en nadelen. Bedenk altijd wat voor jou het belangrijkst is. Wil je een betrouwbare meting, of wil je een snelle en comfortabelere meting? In dit dossier vind je meer informatie over de werking van de verschillende koortsthermometers.

Pagina laatst aangepast op 11-06-2018

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Dit dossier is goedgekeurd door K. Vos, huisarts

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren