Hoe werkt bloedtransfusie?

Bij sommige behandelingen of ingrepen is het nodig om bloed of bestanddelen ervan toe te dienen. Dit gebeurt door middel van een bloedtransfusie. Hoe werkt een bloedtransfusie en welke risico’s zijn eraan verbonden? Op deze pagina lees je er meer over.

bloedtransfusie

Afbeelding: bloed doneren

Ieder jaar krijgen ongeveer 250.000 mensen in Nederland een bloedtransfusie. Bij een bloedtransfusie wordt gezond bloed van een donor overgedragen aan iemand die bloed of bestanddelen ervan nodig heeft. Er kunnen verschillende bestanddelen van het bloed worden toegediend:

  • Rode bloedcellen
  • Bloedplaatjes
  • Bloedplasma

Door bloed toe te dienen kan een tekort aan deze bestanddelen snel worden aangevuld.

Bloed controleren voor bloedtransfusie

Het bloed dat gebruikt wordt voor bloedtransfusies is afkomstig van bloeddonoren. Zij geven vrijwillig bloed en worden hier niet voor betaald. Iedereen die bloed wil geven wordt gescreend, want alleen gezonde mensen kunnen bloed doneren. Het bloed wordt ook uitvoerig getest zodat het geen ernstige virussen of bacteriën bevat. Hiervoor zijn nationale en Europese richtlijnen opgesteld.

Bloed matchen

Voordat de bloedtransfusie kan plaatsvinden, moet zeker zijn dat het bloed van de donor past bij het bloed van de ontvanger. Hiervoor kijkt men naar kenmerken van het bloed, zoals de bloedgroep en de rhesusfactor. Het is belangrijk dat de bloedkenmerken van de donor en ontvanger matchen. Anders maakt het lichaam afweerstoffen aan en probeert het donorbloed af te breken. Hierdoor kun je erg ziek worden. Voor elke bloedtransfusie wordt onderzocht of je het juiste bloed krijgt. Je hoeft niet zelf je bloedgroep te weten. Voor meer informatie over de verschillende bloedgroepen en juiste matches kun je terecht op de website van Sanquin.

Bloed toedienen

Tijdens de bloedtransfusie krijg je (een van de bestanddelen van) bloed toegediend. Eerst wordt hiervoor een infuus aangelegd. Het infuus bestaat uit een naald met daarin een klein plastic buisje. Met de naald wordt meestal via je arm een ader aangeprikt, bijvoorbeeld in je hand, elleboog of onderarm. Het plastic buisje blijft in de ader zitten. Daar wordt vervolgens een steriele slang met een zak bloed op aangesloten. Via de slang komt het bloed in je lichaam terecht en wordt dan verder door het lichaam vervoerd.

Risico’s bij bloedtransfusie

Door de vele veiligheidsmaatregelen rond bloedtransfusies zijn er zo weinig mogelijk risico’s aan verbonden. Toch kunnen zoals bij elke behandeling ook ongewenste effecten optreden, zoals:

  • Overgevoeligheidsreactie
    Er is een kleine kans dat het lichaam (tijdelijk) overgevoelig reageert op bepaalde stoffen in het donorbloed. Overgevoeligheid herken je aan koorts, benauwdheid, jeuk en galbulten of rode vlekken. Deze reactie is te voorkomen of behandelen met medicijnen.
  • Overdragen van infecties
    Ondanks alle voorzorgsmaatregelen is er een hele kleine kans dat via een bloedtransfusie infecties worden overgedragen.
  • IJzerstapeling
    Met elke bloedtransfusie van rode bloedcellen krijg je ook ijzer binnen. Hierdoor kun je een teveel aan ijzer in je lichaam krijgen. Lees meer over ijzerstapeling.

Pagina laatst aangepast op 24-10-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Dit dossier is mede mogelijk gemaakt door Novartis Pharma B.V.
0319HEM1131531

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren