Uitdroging (Dehydratie)

In het kort:

  • Uitdroging (dehydratie) is een tekort aan water in het lichaam. 
  • Vooral baby’s, kinderen en ouderen raken sneller uitgedroogd. 
  • Uitdroging kan milde of ernstige klachten geven. Milde uitdrogingsverschijnselen zijn onder meer dorst en hoofdpijn. Ernstige uitdrogingsverschijnselen zijn onder andere verwardheid en een snelle, onregelmatige hartslag. 
  • Raadpleeg direct je huisarts of spoedeisende hulp bij ernstige uitdrogingsverschijnselen. 
  • Uitdroging kan voorkomen worden door elke dag voldoende te drinken. 

Wat is uitdroging?

Uitdroging is een tekort aan water in het lichaam. Je lichaam bestaat voor meer dan de helft uit water. Daarom is het belangrijk om elke dag voldoende te drinken. Je lichaam heeft per dag zo'n anderhalf tot twee liter water (zes tot acht glazen) water nodig. Uitdroging ontstaat door te weinig drinken, door te veel vocht verliezen of (in veel gevallen) door een combinatie van beide. 

Uitdroging bij baby’s, kinderen en ouderen

Vooral baby’s, kinderen en ouderen lopen risico op uitdroging. Baby’s jonger dan drie maanden zijn het meest vatbaar voor uitdroging. Kinderen jonger dan twee jaar kunnen binnen 24 uur uitgedroogd raken. Oudere kinderen kunnen binnen twee tot drie dagen uitdrogen. 

Symptomen van uitdroging

Uitdroging kan mild of ernstig zijn. De verschijnselen van uitdroging hangen af van de ernst van de situatie. 

Milde uitdrogingsverschijnselen zijn:

  • Dorst. 
  • Een droge mond
  • Niet of weinig plassen (bij baby’s en kinderen: een halve dag geen natte luier)
  • Donkergele urine. 
  • Hoofdpijn
  • Vermoeidheid
  • Verminderde huidelasticiteit (als je een huidplooi optilt, veert deze niet direct terug, maar blijft deze even ‘staan’). 

Ernstige uitdrogingsverschijnselen zijn:

  • Lusteloosheid.
  • Verwardheid.
  • Sufheid. 
  • Flauwvallen
  • Bewusteloosheid. 
  • Een snelle of onregelmatige ademhaling. 
  • Een snelle of onregelmatige hartslag. 
  • Diepliggende ogen.
  • Koude of klamme ledematen. 

Let op: waarschuw direct je huisarts of spoedeisende hulp als je ernstige uitdrogingsverschijnselen herkent bij een ander. 

Oorzaak van uitdroging

Uitdroging kan worden veroorzaakt door:

  • Te weinig drinken. Elke dag dien je ongeveer 1,5 tot 2 liter water te drinken. 
  • Veel zweten. Op warme dagen en tijdens inspanning zweet je meer dan normaal. Ook koorts kan ervoor zorgen dat je veel zweet. 
  • Overgeven en/of diarree. Als je ziek bent en moet overgeven of diarree hebt, verlies je veel vocht. Bovendien is het dan vaak moeilijk om te drinken binnen te houden. 
  • Zwangerschapsmisselijkheid. Vrouwen die tijdens de zwangerschap veel last hebben van zwangerschapsmisselijkheid en veel moeten overgeven, kunnen uitgedroogd raken. 
  • Veel plassen. Dit kan weer worden veroorzaakt door het gebruik van medicijnen (bijvoorbeeld plaspillen) of door een onderliggende aandoening. 

Vaak heeft uitdroging meerdere oorzaken. Bijvoorbeeld te weinig drinken op een warme dag of te weinig drinken als je ziek bent. 

Behandeling van uitdroging

De behandeling van uitdroging hangt af van de ernst van de situatie. 

Bij milde uitdrogingsverschijnselen helpt het om water te drinken om je vochtgehalte aan te vullen. Daarnaast helpt het om iets zoets (denk aan limonade) of juist iets zouts (denk aan bouillon) te drinken. Bij uitdroging is er namelijk niet alleen sprake van een tekort aan vocht, maar ook van een tekort aan essentiële suikers en zouten. Je kunt er ook voor kiezen om ORS (oral rehydration salts) in te nemen. Dit is een mengsel van zouten en glucose wat je moet oplossen in water. ORS is verkrijgbaar bij de drogist en apotheek. 

Ernstige uitdroging is gevaarlijk en kan zelfs leiden tot coma. Raadpleeg daarom direct een arts als je ernstige uitdrogingsverschijnselen bij een ander signaleert. In geval van ernstige uitdroging kan behandeling in het ziekenhuis noodzakelijk zijn. Dan wordt er via een infuus vocht met een speciale samenstelling toegediend. 

Uitdroging voorkomen

Dit kun je doen om uitdroging bij jezelf of een ander te voorkomen:

  • Drink voldoende. Elke dag heeft je lichaam 1,5 tot 2 liter vocht nodig. Op warme dagen en tijdens inspanning verlies je meer vocht. Zorg er dan voor dat je meer drinkt. Je kunt het beste water, koffie of thee zonder melk en suiker drinken. Ook als je ziek bent, is het belangrijk om kleine beetjes vocht tot je te nemen. 
  • Controleer de kleur van je urine. De kleur van je urine dient helder-, licht- of strogeel te zijn. Donkergele urine wijst op uitdroging. 
  • Neem extra maatregelen op warme dagen. Blijf niet te lang in de zon, smeer jezelf regelmatig in met zonnebrand, vermijd (zware) inspanning en drink voldoende. Neem bijvoorbeeld een fles water mee als je op pad gaat en drink geen alcohol. 

Wanneer moet je naar de huisarts?

Uitdroging kan gevaarlijk zijn. Waarschuw daarom direct je huisarts als je verschijnselen van ernstige uitdroging bij een ander herkent. Voor baby’s, kinderen en ouderen geldt: neem direct contact op met je huisarts of spoedeisende hulp bij tekenen van uitdroging. 

Pagina laatst aangepast op 31-07-2020

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren