Website van het Jaar

Obsessies

Wat is een obsessie?

In het kort:

  • Bij een obsessie heb je dwangmatige gedachten die je niet van je af kunt zetten.
  • Vaak worden obsessies veroorzaakt door stress.
  • Een obsessie kan een uiting zijn van een obsessief compulsieve stoornis, of een onderliggend symptoom van schizofrenie of een andere aandoening.
  • Behandeling van obsessies gaat altijd gepaard met behandeling van de bijbehorende psychische aandoening.
  • De behandeling gebeurt vaak door middel van gesprekken, medicatie of door zelf maatregelen te nemen

Over obsessies

Bij  obsessies heb je last van dwingende gedachten of ben je dwangmatig bezig met een bepaald idee. Centraal staat een aanhoudende, steeds terugkerende gedachte. Je kunt erg veel last hebben van deze gedachten die zich opdringen. Zo’n gedachte is bijvoorbeeld de angst om iemand iets aan te doen of een andere misdraging. Soms leiden dwangmatige gedachten tot compulsies: dwangmatige handelingen. Wanneer je de behoefte voelt om obsessieve gedachten weg te nemen door bepaalde dwangmatige handelingen uit te voeren, dan heb je mogelijk last van een dwangstoornis. Je voert dan vaak bepaalde routines extreem vaak uit, zoals een deurslot controleren of iets blijven schoonmaken terwijl het al schoon is.

Oorzaak van obsessie

De oorzaak van een obsessie is vaak een extreem enge of traumatische ervaring (psychotrauma). In enkele gevallen is het een gevolg van een lichte hersenbeschadiging, met name wanneer deze het gevolg is van hersenontsteking. Ook periodes met veel stress of druk van buitenaf kunnen ervoor zorgen dat je geobsedeerd wordt door iets.

De volgende factoren verhogen de kans op een obsessie:

  • Werkloosheid
  • Lagere opleiding
  • Laag inkomen
  • Depressief (zijn geweest)
  • Alleen wonen
  • Weinig steun van anderen ontvangen
  • Bepaalde persoonlijkheidskenmerken, zoals perfectionisme

Symptomen van obsessies

Je kunt een obsessie herkennen aan het niet kunnen loslaten van een bepaalde gedachte. De gedachte keert steeds terug in je hoofd, ook al probeer je er niet aan te denken. Zo’n gedachte is bijvoorbeeld dat je bang bent dat er iets ergs zal gebeuren of dat je besmet zal raken met een ziekte.

Obsessies zijn zelf vaak een symptoom van een onderliggende psychische aandoening. Een bekend voorbeeld is de obsessie in combinatie met dwanghandelingen: de dwangstoornis, ook wel obsessief compulsieve stoornis. Een ander voorbeeld is schizofrenie. Hierbij ben je vaak geobsedeerd door het idee dat mensen tegen je samenspannen of je achtervolgen. Ook bij mensen met autisme kan obsessie optreden, bijvoorbeeld in de vorm van een specifieke hobby of interesse die ze moeilijk los kunnen laten. Dit heeft uiteraard niet altijd negatieve gevolgen. Bij een paranoïde persoonlijkheidsstoornis kan obsessie optreden die gekoppeld is aan achterdocht. Verder treedt bij een eetstoornis vaak een obsessie met eten of lichaamsgewicht op.

Bronnen: Mentaal Beter, verschillende GGZ-instellingen

Pagina laatst aangepast op 18-07-2019

Eindredactie: Michelle Vellinga

Deze informatie is gecontroleerd door:

S. Kruisdijk, psycholoog
S. Kruisdijk
Psycholoog

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren