Kinkhoest (Pertussis)

Wat is kinkhoest?

  • Kinkhoest is een zeer besmettelijke ziekte van de luchtwegen die begint met een verkoudheid.
  • De oorzaak van kinkhoest is een bacterie met de naam Bordetella pertussis.
  • In Nederland worden kinderen gevaccineerd tegen kinkhoest.
  • Symptomen van kinkhoest lijken in eerste instantie op een verkoudheid en pas na twee tot drie weken worden de symptomen van kinkhoest duidelijker.
  • Het herstel van kinkhoest kan lang duren. Behandeling is in principe niet nodig.
  • Kinkhoest kan erg gevaarlijk zijn voor jonge zuigelingen, niet-gevaccineerde kinderen en zwangere vrouwen.

Over kinkhoest

Een ander woord voor kinkhoest is pertussis of honderddagenhoest. Kinkhoest is een aandoening die erg kan variëren in ernst. Uit onderzoek blijkt dat er een grote onderschatting is van opnames en sterfte ten gevolge van kinkhoest. Jaarlijks worden 153-180 kinderen onder de 2 jaar opgenomen vanwege kinkhoest en 147-189 mensen van 2 jaar of ouder. Daarvan sterft gemiddeld één kind onder de 2 jaar en één persoon van 2 jaar of ouder aan kinkhoest.

Is kinkhoest besmettelijk?

Kinkhoest is een erg besmettelijke ziekte. Bij een uitbraak van kinkhoest binnen een gezin raakt ongeveer negentig procent van de onbeschermde gezinsleden geïnfecteerd. Het is mogelijk om vaker dan eens besmet te worden met kinkhoest.

Oorzaak van kinkhoest

Kinkhoest wordt veroorzaakt door de bacterie Bordetella pertussis. De bacterie wordt overgedragen via druppels uit de neus en mond. Deze druppels worden verspreid door uitademing, niezen of hoesten.

Symptomen van kinkhoest

De symptomen van kinkhoest zijn niet direct na besmetting merkbaar. De eerste symptomen ontstaan tussen de één en drie weken en lijken erg op een verkoudheid

  • Niezen
  • Eventueel met lichte koorts
  • Prikkelhoest of kriebelhoest
  • Irritatie of ontsteking van de bovenste luchtwegen

Na twee tot acht weken bereikt de kinkhoest zijn piek. Kenmerkende symptomen zijn:

  • Plotseling opkomende, hevige hoestbuien
  • Helder taai slijm
  • Overgeven
  • Blauw aanlopen (meestal zie je dit alleen duidelijk bij baby’s)
  • Lange gierende inademing (met name bij kinderen tussen de 6 maanden en 5 jaar)
  • Hoestbuien door inspanning
  • Bij baby’s treden hoestbuien vaak op tijdens voedingsmomenten 

Meestal worden de hoestbuien na verloop van tijd minder ernstig. Kinkhoest zonder de kenmerkende kinkhoestbuien kan voorkomen, met name bij volwassenen. De kinkhoest uit zich dan als een verkoudheid die een paar maanden aanwezig blijft. 

Kinkhoest bij baby’s

Bij jonge baby’s en kinderen die nog niet beschermd zijn tegen kinkhoest door een vaccinatie, kan de ziekte ernstige gevolgen hebben. Kinkhoest bij baby’s heeft invloed op de ademhaling:

  • Apneus: adempauzes
  • Hoestbuien met overgeven tot gevolg
  • In een ernstig geval een longontsteking
  • Ademnood
  • In enkele gevallen schade aan de hersenen door zuurstofgebrek
  • In zeldzame maar ernstige gevallen kan een baby zelfs overlijden

Kinkhoest bij zwangere vrouwen

Kinkhoest bij zwangere vrouwen is gevaarlijk voor het ongeboren kind. Kinkhoest is vooral gevaarlijk voor vrouwen die meer dan 34 weken zwanger zijn. Met name het ongeboren kind kan ernstig in de problemen komen.

Bij zwangerschap is het belangrijk om contact op te nemen met de huisarts, wanneer iemand in het gezin (vermoedelijk) kinkhoest heeft. Het hele gezin kan dan antibiotica krijgen, zodat de zwangere vrouw niet besmet wordt en de baby na de geboorte gelijk beschermd is.

Sinds de jaren negentig is er een toename van kinkhoest. Dit was voor de Gezondheidsraad in 2015 reden om het advies te geven het vaccinatieprogramma uit te breiden. Het RIVM heeft het advies opgevolgd en biedt sinds 2019 het kinkhoestvaccin aan voor zwangere vrouwen, om jonge onbeschermde baby’s tijdig te beschermen.

Bron: RIVM

Pagina laatst aangepast op 14-06-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren