Website van het Jaar

Pneumokokken (Pneumokokkenziekte, Pneumokokkose)

Wat zijn pneumokokken?

Pneumokokken zijn bacteriën. Bijna iedereen draagt deze bacteriën bij zich in de neusholte. Soms komen pneumokokken voor in andere delen van je lichaam. Daar veroorzaken ze infecties. Er zijn meer dan negentig verschillende typen van de bacterie. Nederlandse kinderen krijgen allemaal een vaccinatie tegen de tien meest voorkomende varianten aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma.

Oorzaken van pneumokokkeninfectie

Een pneumokokkeninfectie wordt veroorzaakt door de streptococcus pneumoniae, de Latijnse naam van de pneumokokbacterie. Veel mensen zijn drager van een pneumokok. Ze dragen de bacteriën dan bij zich zonder klachten te hebben. Je kunt zonder dat je het merkt anderen wel besmetten via de lucht of via direct contact.

Vormen van pneumokokkeninfectie

Er zijn twee verschillende vormen van pneumokokkeninfectie: de invasieve en de niet invasieve variant.

Invasieve pneumokokkenziekte

Bij de invasieve pneumokokkenziekte komen pneumokokkenbacteriën terecht in je zenuwstelsel of bloedbaan. Het is een gevaarlijke variant, waarbij je een bloedvergiftiging of een hersenvliesontsteking kunt krijgen. De ziekte is redelijk zeldzaam, het komt bij ongeveer 2500 mensen per jaar voor. Wanneer invasieve pneumokokkenziekte niet snel behandeld wordt is er een relatief grote kans op overlijden.

Niet invasieve pneumokokkenziekte

Bij een niet invasieve pneumokokkenziekte krijg je een andere ontsteking, zoals een longontsteking of oorontsteking. Zonder goede behandeling kunnen de bacteriën alsnog in de bloedbaan komen. De pneumokokkenziekte gaat dan over in de invasieve variant.

Symptomen van pneumokokkeninfectie

De symptomen van pneumokokkeninfectie verschillen afhankelijk van de plek van de infectie. Dit zijn wat algemene kenmerken:

  • Grieperig gevoel
  • Kortademigheid
  • Hoofdpijn
  • Stijve nek(bij hersenvliesontsteking)
  • Verwardheid
  • Koorts
  • Ondertemperatuur
  • Sufheid

Welke ziektes worden veroorzaakt door pneumokokken?

Bij een infectie veroorzaakt door pneumokokken krijg je meestal binnen een tot drie dagen na de besmetting ziekteverschijnselen. Pneumokokken kunnen de volgende ziektes veroorzaken:

Diagnose pneumokokkeninfectie

De diagnose pneumokokkeninfectie wordt gesteld door middel van een bacteriekweek. Voor een bacteriekweek wordt er een monster (sample) afgenomen vanuit het geïnfecteerde gebied. Er zijn verschillende manieren om een sample te krijgen, allemaal met verschillende voor- en nadelen. Zo kan een sputum (opgehoest slijm) kweek worden gedaan. Ook wordt vaak bloed afgenomen en op kweek gezet. Bij bloedkweken zijn er echter vaak fout negatieven. Fout negatief betekent dat de uitslag zegt dat er geen infectie is, maar deze er toch is. Als er iets wordt gevonden dan wordt het monster voor minimaal 24 uur “gekweekt”. Hierdoor kan een laborant zien welke bacterie je ziekte veroorzaakt en dit is wel erg nauwkeurig. Vaak worden er ook nog beeldvorming gedaan, zoals een longfoto.

Pagina laatst aangepast op 06-05-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

MD. P. Schipper, arts
MSc. P. Schipper
Basisarts (psychiater i.o.)

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren