HPV-vaccinatie

Wat is het HPV-virus?

HPV staat voor humaan papillomavirus. Ondanks dat de naam HPV-virus vaak gebruikt wordt is deze naam feitelijk onjuist. Het woord ‘virus’ is namelijk al onderdeel van de afkorting HPV.

HPV is een virusinfectie die wordt overgebracht door seksueel contact. Er zijn wel honderd verschillende varianten van het virus. Sommige varianten van HPV veroorzaken baarmoederhalskanker. De gevaarlijkste varianten zijn HPV16 en HPV18. Sinds 2009 kunnen meisjes in Nederland ingeënt worden tegen deze twee soorten van HPV.

HPV-symptomen

Vaak geeft een besmetting met HPV geen symptomen. In enkele gevallen heb je last van vaginaal bloedverlies na seks of komt een branderig gevoel aan de vagina voor. Meer weten over de symptomen van HPV? Lees dan verder op de aandoeningenpagina over HPV.

Hoe werkt een HPV-vaccinatie?

Net zoals andere vaccins zorgt de HPV-vaccinatie voor een reactie van het immuunsysteem waardoor het lichaam de infectie makkelijker kan bestrijden. Via een injectie krijg je een klein, verzwakte deel van het humaan papillomavirus ingespoten. Je lichaam maakt vervolgens antistoffen aan. 

Waar en wanneer krijg je de HPV-vaccinatie?

Meisjes krijgen de HPV-vaccinatie in het jaar dat ze dertien jaar oud worden. Zes maanden later krijg je de tweede en laatste prik. De prikken worden onder andere gegeven bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG).

Waarom zijn er twee of drie prikken nodig?

Zes maanden na de eerste prik is een tweede vaccinatie nodig. Na één prik maakt het afweersysteem nog niet voldoende afweerstoffen aan om goed beschermd te zijn. Bij de volgende prik wordt de afweerreactie versterkt. Pas zeven maanden na de eerste prik ben je goed beschermd. Dit geldt overigens alleen voor meisjes die de HPV-vaccinatie vóór hun vijftiende levensjaar krijgen. Na hun vijftiende krijgen ze in totaal drie prikken: twee en zes maanden na de eerste prik.

Hoe lang beschermt het HPV-vaccin?

Het vaccin beschermt volgens GlaxoSmithKline, de maker van het vaccin, minstens zes jaar en vijf maanden. Waarschijnlijk blijven de afweerstoffen veel langer in je lichaam, waardoor je gedurende een langere periode beschermd bent. Maar zeker is dat niet.

Bijwerkingen HPV-vaccinatie

Van de HPV-vaccinatie wordt soms gezegd dat de prik niet goed onderzocht is en de prik veel bijwerkingen heeft. De prik werd echter al twintig jaar onderzocht toen de vaccinatie in 2006 op de markt kwam. Het vaccin veroorzaakt net zoals andere vaccinaties enkele bijwerkingen. Dit zijn lichte bijwerkingen zoals koorts of een stijve arm. Naar de ernstige bijwerkingen die gemeld zijn, zoals verlamming of chronische vermoeidheid, is uitgebreid onderzoek gedaan. Onder andere ook in Engeland, waar het vaccin al langer op de markt is. Uit deze onderzoeken is gebleken dat deze aandoeningen geen verband hebben met het HPV-vaccin. Lees hier meer over op de website van het RIVM.

Kan ik na vaccinatie nog baarmoederhalskanker krijgen?

Ja. De vaccinatie beschermt tegen de twee belangrijkste typen HPV-virus. Deze twee typen zorgen voor 70% van de gevallen van baarmoederhalskanker. De overige 30% wordt veroorzaakt door andere virustypen. Je kunt dus nog steeds baarmoederhalskanker krijgen. Daarom blijft het belangrijk om op je dertigste een uitstrijkje te laten maken.

Bieden condooms afdoende bescherming tegen deze virussen?

Nee. Door een condoom te gebruiken heb je weliswaar minder kans op het oplopen van het virus, maar de bescherming is niet 100%. Het virus kan namelijk ook worden overgebracht via contact met de huid in de schaamstreek.

Waarom krijgen de meeste meisjes voor hun vijftiende de HPV-vaccinatie?

De reden dat alleen jonge meisjes worden opgeroepen, is dat vaccinatie vooral zin heeft als je nog niet met het HPV-virus in aanraking bent geweest. Anders gezegd: als je nog niet seksueel actief bent. Een andere reden is dat je vooral op jonge leeftijd het virus oploopt.

Heeft een HPV-vaccinatie nog zin als er al seksueel contact heeft plaatsgevonden?

Hoewel een HPV-infectie al na eenmalig seksueel contact kan zijn opgelopen, kan vaccinatie toch zin hebben als er nog maar heel weinig seksueel contact is geweest. Dan is er immers kans dat een meisje nog geen infectie heeft opgelopen met één van de HPV-typen waartegen de vaccins beschermen. Hoe meer seks een vrouw heeft gehad, hoe groter de kans dat ze al geïnfecteerd is (geweest) met HPV. Vaccinatie is dan minder effectief.

Kun je ook een vaccinatie krijgen als je ouder dan zestien bent?

Ja, dat kan. Overleg eerst met je huisarts of de vaccinatie in jouw geval wel zinvol is. Als je het virus in je lichaam hebt, is het bijvoorbeeld niet verstandig om je te laten vaccineren. Indien je vrijwillig kiest voor een HPV-vaccinatie moet je zelf de kosten betalen. Sommige zorgverzekeraars verzekeren de kosten van een vrijwillige HPV-vaccinatie. Behalve Cervarix kun je dus ook een Gardasil-vaccinatie krijgen. Deze biedt overigens bescherming tegen twee extra varianten van het HPV-virus.

Pagina laatst aangepast op 10-02-2020

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Gecontroleerd door P. Meulenberg, jeugdarts

Bronnen: RIVM, KWF Kanker Bestrijding, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, GlaxoSmithKline

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren