Website van het Jaar

Voorhoofdsholteontsteking (sinusitis frontalis)

In het kort:

  • Een voorhoofdsholteontsteking wordt meestal veroorzaakt door een virus, soms door een bacterie of allergie.
  • Vaak heb je eerst last van een verkoudheid.
  • Veelvoorkomende symptomen zijn een loopneus of verstopte neus, niezen, hoofdpijn, groengeel snot, vermoeidheid en soms koorts.
  • Meestal gaat een voorhoofdsholteontsteking vanzelf over.
  • Als je klachten langer dan twee weken aanhouden of je langer dan vijf dagen koorts hebt, is het goed om contact op te nemen met je huisarts.Wat is een voorhoofdsholteontsteking - gezondheidsplein.nl

Wat is voorhoofdsholteontsteking?

In je schedel zitten acht met lucht gevulde holtes. Deze holtes worden de bijholtes (sinussen) genoemd. De bijholtes zitten in paren aan beide kanten van je schedel:

  • Voorhoofdsholtes. Deze zitten in je voorhoofd. Wanneer de voorhoofdsholtes ontstoken raken, is er sprake van een voorhoofdsholteontsteking.
  • Zeefbeenholtes. Deze zitten tussen je ogen.
  • Wiggebeenholtes. Deze zitten achter je ogen.
  • Kaakholtes. Deze zitten onder je jukbeenderen, onder je ogen. Wanneer deze holtes ontstoken raken, noemen we dit een kaakholteontsteking.

De bijholtes zijn verbonden met je neus en keel, en bedekt met een slijmvlies. Wanneer het slijmvlies van een bijholte ontstoken raakt, is er sprake van een holteontsteking of bijholteontsteking. De medische term voor bijholteontsteking is sinusitis. Strikt gezien is een voorhoofdsholteontsteking (sinusitis frontalis) alleen een ontsteking in de voorhoofdsholtes, maar in de volksmond wordt een ontsteking in iedere bijholte voorhoofdsholteontsteking genoemd. Een ‘echte’ voorhoofdsholteontsteking is echter zeldzaam. Meestal gaat het om de kaakholtes die ontstoken zijn.

Pasgeborenen hebben geen sinussen en kunnen dus ook geen voorhoofdsholteontsteking hebben. Pas tussen het zesde en achtste jaar zijn er herkenbare frontale sinussen. Op volwassen leeftijd zijn alle sinussen volledig ontwikkeld. Eén tot vier procent van de mensen krijgt nooit voorhoofdsholten.

Symptomen van een voorhoofdsholteontsteking

Een voorhoofdsholteontsteking begint met de typische symptomen van een verkoudheid, hoewel deze symptomen vaak wel heftiger zijn dan bij een normale neusverkoudheid:

Bij een voorhoofdsholteontsteking komen er na een paar dagen nog andere symptomen bij:

  • Hoofdpijn (soms zeer hevig) of een drukkend gevoel in je neus, op je voorhoofd en achter je ogen. Deze pijn wordt meestal erger als je voorover bukt.
  • Groengeel snot. In het slijm kunnen sporen van bloed en pus zitten. Dit zie je wanneer je je neus snuit.
  • Tijdelijk verlies van reukvermogen en smaak.
  • Pijn in de bovenkaak, tanden en kiezen, voornamelijk bij kauwen.
  • Slijm in de keel (postnasale drip).
  • Duizeligheid.
  • Vermoeidheid en een algeheel ziek gevoel.

In sommige gevallen koorts.

Oorzaak van een voorhoofdsholteontsteking

Voordat je voorhoofdsholteontsteking krijgt, heb je vaak eerst last van een verkoudheid. Dit wordt meestal veroorzaakt door een virus, en soms door een bacterie of een allergie. Door je verkoudheid of door stoffen die een allergie opwekken (zoals pollen of huisstofmijt), produceert het slijmvlies veel slijm en zwelt het op. Door het opzwellende slijmvlies kan de verbinding van de bijholtes naar je keel dicht komen te zitten. De bijholten vullen zich dan met slijm. Hier kunnen ook virussen of bacteriën in zitten, die vervolgens een ontsteking veroorzaken. Roken kan de klachten verergeren.

Hoe lang duurt een voorhoofdsholteontsteking?

Meestal gaat een voorhoofdsholteontsteking binnen tien dagen vanzelf over. Wel kun je daarna nog enkele weken lichte klachten blijven houden. Houden je klachten langer dan twee weken aan of heb je langer dan vijf dagen koorts? Neem dan contact op met je huisarts.

Chronische voorhoofdsholteontsteking

We spreken van een chronische voorhoofdsholteontsteking als deze langer dan acht weken aanhoudt of meer dan vier keer per jaar langer dan tien dagen per keer terugkomt. De oorzaak van een chronische voorhoofdsholteontsteking is soms moeilijk te achterhalen, waardoor behandelen lastig is. Vaak is de oorzaak van een chronische voorhoofdsholteontsteking een allergie. Ook mensen met COPD kunnen vaker last hebben van een chronische voorhoofdsholteontsteking. Soms is een operatie nodig om een chronische voorhoofdsholteontsteking te behandelen.

Is een voorhoofdsholteontsteking besmettelijk?

Wanneer iemand met een voorhoofdsholteontsteking niest of hoest, worden de bacteriën en virussen verspreid via waterdruppeltjes. Ze zweven even rond in de lucht en kunnen terechtkomen in de mond of neus van de mensen om je heen. Ook kunnen deze ziekteverwekkers worden verspreid via bijvoorbeeld een deurklink. Gelukkig wordt niet iedereen meteen ziek. Bij een besmetting ontstaat vaak eerst een verkoudheid. Bij een enkele persoon gaat deze verkoudheid over in een voorhoofdsholteontsteking.

Voorhoofdsholteontsteking bij kinderen

Een ontsteking van de neusbijholtes kan pas ontstaan wanneer de holtes volledig zijn ontwikkeld. Daarom kan een voorhoofdsholteontsteking pas voorkomen bij peuters. 

Symptomen bij kinderen

Bij je kind kunnen - naast een verstopte neus of loopneus - de volgende symptomen belangrijk zijn:

  • Hoofdpijn
  • Waterige ogen
  • Drukkend gevoel onder of achter de ogen
  • Dik en geelgroen neusslijm
  • Pijn in de wangen
  • Pijn bij het bukken
  • Reukverlies
  • Lichte koorts

Houdt de koorts langer dan vijf dagen aan? Neem dan contact op met je huisarts.

Hoe lang kan een voorhoofdsholteontsteking bij kinderen duren?

Een voorhoofdsholteontsteking kan bij kinderen drie weken duren.

Behandeling bij kinderen

Voor de behandeling van een voorhoofdsholteontsteking zal de huisarts neusdruppels of paracetamol adviseren voor je kind. Andere adviezen:

  • Laat jonge kinderen niet stomen om de kans op verbranding te voorkomen.
  • Gebruik geen menthol bij kinderen jonger dan 2 jaar.
  • Je mag kant-en-klare zoutoplossingen gebruiken bij baby’s en kinderen jonger dan 2 jaar.
  • Geef zelfgemaakte zoutoplossingen alleen aan kinderen vanaf 6 jaar.

Behandeling van een voorhoofdsholteontsteking

Het is meestal niet nodig een voorhoofdsholteontsteking te behandelen. Een voorhoofdsholteontsteking gaat vaak vanzelf over. Meestal zijn de klachten na zeven tot tien dagen alweer verdwenen. Er kan wel een specifieke behandeling nodig zijn als bacteriën de ontsteking veroorzaken. Vaak krijg je dan antibiotica voorgeschreven. Je kunt het beste naar je huisarts gaan als je:

  • langer dan twee weken klachten hebt.
  • langer dan vijf dagen koorts hebt of de koorts plotseling terugkeert na een aantal koortsvrije dagen.
  • zo ziek bent dat je niets meer kunt doen.

Wanneer je klachten – ondanks de behandeling van de huisarts – langer aanhouden dan zes weken, heb je een chronische neusbijholteontsteking. Je kunt dan worden doorverwezen naar de Keel-Neus-Oorarts (ook wel KNO-arts).

Voorhoofdsholteontsteking bestrijden met antibiotica

Voorhoofdsholteontsteking bestrijden met antibiotica is niet nodig bij beginnende klachten. Bij ernstige, aanhoudende klachten kan antibiotica soms nodig zijn. Dit helpt alleen wanneer de voorhoofdsholteontsteking wordt veroorzaakt door een bacterie. Dit is in driekwart van de gevallen. Huisartsen zijn terughoudend met het geven van antibiotica, omdat je lichaam de bacterie meestal zelf goed kan bestrijden. Bij een chronische voorhoofdsholteontsteking helpt een korte antibioticakuur vaak onvoldoende. Daarom kiest een arts soms voor antibiotica gedurende meerdere weken.

Wat kun je zelf doen bij een voorhoofdsholteontsteking?

Je kunt zelf een aantal dingen doen om de klachten te verlichten of het herstel wat te versnellen. Het is belangrijk om de druk in de voorhoofdsholte te verminderen. Dit kan door het overtollige slijm af te voeren en de zwelling van de neusslijmvliezen tegen te gaan. Handelingen die hieraan kunnen bijdragen, zijn:

  • Stomen. Gebruik bij stomen alleen maar water. Toevoegen van kamille of menthol prikkelt de toch al geïrriteerde slijmvliezen alleen maar meer. Stomen kan helpen het slijm iets te verdunnen en verlicht zo de klachten. Stomen bevordert het herstel niet. Pas op met kleine kinderen. Als de emmer of pan met heet water omvalt, kunnen ernstige brandwonden ontstaan.
  • Spoelen, druppelen of sprayen met een zoutoplossing. Gebruik hiervoor een afgestreken theelepel keukenzout in een glas water. Neusspoelen of -druppelen met zout water houdt de ‘inwendige neus’ schoon en voorkomt korstjes en infecties. Dit draagt bij aan het herstel. Speciale neusdouches of spuitjes zijn bij de drogist of apotheek verkrijgbaar.
    Gebruik bij kleine kinderen voorbereide zoutoplossingen.
  • Druppelen of sprayen met xylometazoline. Xylometazoline vermindert zwelling van de slijmvliezen. Bij de drogist of apotheek zijn speciale druppels en sprays te verkrijgen die je kunt gebruiken. Deze verminderen klachten en versnellen het herstel. Je mag ze echter niet langer dan een week gebruiken.
  • Pijnstillers nemen. Je kunt paracetamol nemen tegen de pijn. Paracetamol vermindert tijdelijk de pijn, maar bevordert niet het herstel. Een sterkere pijnstiller is meestal niet nodig en verhoogt bovendien de kans op bijwerkingen. Mocht een paracetamol te weinig resultaat geven, dan kun je overstappen op bijvoorbeeld ibuprofen of diclofenac.

Voorhoofdsholteontsteking voorkomen

Natuurlijk geldt altijd: beter voorkomen dan genezen. Een voorhoofdsholteontsteking kun je echter nooit volledig voorkomen. De ziekteverwekkers voor deze aandoening komen namelijk erg veel voor. Gelukkig kun je wel de kans op een nieuwe besmetting verkleinen. Enkele tips:

  • Nies en hoest altijd in je elleboog. Zo komen minder bacteriën en virussen in de lucht terecht.
  • Was regelmatig je handen om besmetting via een deurklink of leuning te voorkomen.
  • Eet gevarieerd en gezond voor een goede weerstand.
  • Neem voldoende ontspanning en rust.

Pagina laatst aangepast op 08-09-2020

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Z. Bodalal, arts-onderzoeker bij het Nederlands Kanker Instituut
Drs. Z. Bodalal
Arts-onderzoeker en oncoloog
Nederlands Kanker Instituut
Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren