Inspanningsastma

Wat is inspanningsastma?

Inspanningsastma is een uiting van astma en kenmerkt zich door een benauwd gevoel bij inspanning. Inspanningsastma is een veel voorkomende aandoening, vooral bij kinderen en jongvolwassenen. Omdat deze vorm van astma lastig te herkennen is wordt het vaak niet of niet goed behandeld. Vooral bij kinderen is het moeilijk te diagnosticeren door bijkomende klachten als buikpijn, hoofdpijn of lusteloosheid.

Inspanningsastma uit zich in benauwdheid en kan tijdens het sporten optreden, de ergste benauwdheid is echter ná inspanning. De aard van de sport en vooral de omgevingslucht waarin een sport beoefend wordt bepalen de ernst en frequentie van inspanningsastma.

Oorzaak van inspanningsastma

Inspanningsastma als component van astma uit zich meestal tijdens de eerste schooljaren bij kinderen. Inspanningsastma treedt op doordat bij de ademhaling water uit de luchtwegen verdampt. Dit is een natuurlijk proces (denk aan de wolkjes die je uitblaast als het koud is) maar bij astma zorgt het ervoor dat de luchtwegen afkoelen en nog belangrijker: uitdrogen.

Doordat de luchtwegen uitdrogen worden afweercellen in de longen geprikkeld om stofjes vrij te geven als histamine, leukotriënen en prostaglandine. Deze stoffen zorgen ervoor dat de luchtwegen verkrampen en slijmbekercellen worden geprikkeld om slijm aan te maken. Dat veroorzaakt de typische klachten van inspanningsastma, benauwdheid en hoesten. Inspanningsastma is vooral vervelend, kinderen met een slecht behandeld astma kunnen na inspanning tot 75% van hun longfunctie verliezen. Dat zorgt ervoor dat ze buitenspel komen te staan.

Er is geen eenduidige oorzaak aan te wijzen van inspanningsastma. Mogelijk speelt de doorbloeding van de luchtwegen en de aanmaak van stoffen als cortisol en adrenaline tijdens inspanning een rol (dit zijn stoffen die beschermen tegen inspanningsastma).

Wat we wel zeker weten is dat klimaatomstandigheden invloed hebben. Zo komt inspanningsastma vaker voor in relatief koude en droge klimaten. Verder heeft ongeveer 90% van de mensen met astma en 40% van de mensen met allergische rhinitis (hooikoorts) ook last van inspanningsastma. Ook opvallend is dat de aandoening bij jonge kinderen twee keer zo vaak voorkomt bij jongens als bij meisjes.

Symptomen van inspanningsastma

De symptomen van inspanningsastma zijn:

De meeste mensen voelen inspanningsastma echter slecht aan. Daarom is testen op inspanningsastma vaak noodzakelijk.

De duur van de klachten is sterk leeftijdsafhankelijk. De klachten zijn bij volwassenen meestal na een minuut of tien op zijn ergst en worden daarna minder. Bij jonge kinderen nemen de klachten al na één tot twee minuten na inspanning af. Binnen een uur zijn klachten meestal weer verdwenen.

Diagnose van inspanningsastma

Een arts kan vaststellen of het inderdaad om inspanningsastma gaat door een inspanningsproef te doen, zoals een looptest  of in enkele gevallen een fietstest. Bij jonge kinderen wordt soms een test op een springkussen afgenomen. Daarbij is het belangrijk dat de inspanning in koude, maar in ieder geval in droge lucht plaatsvindt, en is aangepast aan de leeftijd van de patiënt.

Andere veel voorkomende testen in het ziekenhuis zijn de mannitolprovocatietest, zoutwater verneveling en de vrijwillige hyperventilatietest, allemaal testen waarbij men de luchtwegen uitdroogt. Verder bestaan er zogenaamde directe testen, zoals de metacholine- of histamineprovocatietest.

Pagina laatst aangepast op 25-04-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren