Gezondheidsplein is een informatieve website over gezondheid. De gezondheidsinformatie op deze website staat los van eventueel getoonde advertenties.

Burn-out bij kinderen en jongeren

4.8 uit 5 - 12 beoordelingen
Beoordeling icoon12 mensen vonden deze informatie nuttig

In het kort: 

  • Burn-outs komen niet alleen voor bij volwassen, maar ook bij kinderen en jongeren. 
  • Een burn-out bij kinderen en jongeren heeft dezelfde symptomen als een burn-out bij volwassenen. 
  • Symptomen van een burn-out bij kinderen en jongeren zijn onder meer chronische uitputting, geen zin meer in hobby's en school, slaapproblemen, en snel prikkelbaar zijn. 
  • De oorzaak van een burn-out bij kinderen en jongeren ligt grotendeels bij de prestatiemaatschappij: als te lang te veel van een kind wordt gevraagd, kan hij of zij een burn-out krijgen. 
  • Een burn-out bij kinderen of jongeren kan behandeld worden door faalangst en andere angsten aan te pakken. Ook kan worden gewerkt aan meer zelfvertrouwen en een gebalanceerde leefstijl.
  • De huisarts, een jeugdcoach of psycholoog kan helpen bij de behandeling van een burn-out bij een kind of jongere. 

Wat is een burn-out bij kinderen en jongeren?

Een burn-out bij kinderen en jongeren: het klinkt als een onlogische combinatie, maar helaas komt het voor dat kinderen en jongeren totaal opgebrand raken. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut blijkt zo'n 4 tot 8% van de kinderen van 0 tot 12 jaar angst- en stemmingsproblemen te hebben. Verder zou 10% procent van de jongeren tussen de 13 en 18 jaar lijden aan een angststoornis. 

Als ouder is het vaak moeilijk om de signalen van een burn-out te herkennen. Vaak begint het met vage klachten als lusteloosheid, slecht slapen en niet of nauwelijks eten. Meestal komen daar ook fysieke ongemakken bij als buikpijn of hoofdpijn. Hierdoor zul je niet meteen denken aan een burn-out, maar eerder op zoek gaan naar een lichamelijke oorzaak van de klachten. Is het een hardnekkige griep? Of een darmprobleem?

Een burn-out bij kinderen en jongeren: het klinkt als een onlogische combinatie, maar helaas komt het voor dat kinderen en jongeren totaal opgebrand raken. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut blijkt zo'n 4 tot 8% van de kinderen van 0 tot 12 jaar angst- en stemmingsproblemen te hebben. Verder zou 10% procent van de jongeren tussen de 13 en 18 jaar lijden aan een angststoornis. 

Als ouder is het vaak moeilijk om de signalen van een burn-out te herkennen. Vaak begint het met vage klachten als lusteloosheid, slecht slapen en niet of nauwelijks eten. Meestal komen daar ook fysieke ongemakken bij als buikpijn of hoofdpijn. Hierdoor zul je niet meteen denken aan een burn-out, maar eerder op zoek gaan naar een lichamelijke oorzaak van de klachten. Is het een hardnekkige griep? Of een darmprobleem?

Hoe herken je de symptomen van een burn-out bij kinderen en jongeren?

De leeftijd waarop een burn-out zich kan manifesteren verschilt, maar de wijze waarop is vrijwel altijd identiek. Dat betekent dat kinderen en jongeren met dezelfde symptomen te maken krijgen als opgebrande volwassenen.

Een burn-out bij jongeren en kinderen kun je herkennen aan deze symptomen:

  • chronische uitputting, gebrek aan interesse en slecht presteren 
  • moeite met uit bed komen 
  • geen zin om naar school te gaan
  • slechtere schoolprestaties
  • geen zin in hobby’s, school en spelen
  • slaapproblemen
  • hoofdpijn en spierpijn
  • buikpijn en spijsverteringsproblemen
  • geen trek in eten
  • piekeren
  • concentratieproblemen
  • slecht zelfbeeld
  • snel prikkelbaar en agressief
  • angst of fobie

Vooral als het gaat om de laatste burn-outklachten ken je soms je eigen kind niet meer terug. Om de kleinste dingen kan hij of zij in brand vliegen of extreem angstig reageren, terwijl je kind eerst haantje de voorste was om dingen uit te proberen. Tegen dit gedrag ingaan heeft in dit geval niet veel zin. Probeer je begripvol op te stellen en je kind te ondersteunen in zijn of haar strijd tegen de burn-out. 

De leeftijd waarop een burn-out zich kan manifesteren verschilt, maar de wijze waarop is vrijwel altijd identiek. Dat betekent dat kinderen en jongeren met dezelfde symptomen te maken krijgen als opgebrande volwassenen.

Een burn-out bij jongeren en kinderen kun je herkennen aan deze symptomen:

  • chronische uitputting, gebrek aan interesse en slecht presteren 
  • moeite met uit bed komen 
  • geen zin om naar school te gaan
  • slechtere schoolprestaties
  • geen zin in hobby’s, school en spelen
  • slaapproblemen
  • hoofdpijn en spierpijn
  • buikpijn en spijsverteringsproblemen
  • geen trek in eten
  • piekeren
  • concentratieproblemen
  • slecht zelfbeeld
  • snel prikkelbaar en agressief
  • angst of fobie

Vooral als het gaat om de laatste burn-outklachten ken je soms je eigen kind niet meer terug. Om de kleinste dingen kan hij of zij in brand vliegen of extreem angstig reageren, terwijl je kind eerst haantje de voorste was om dingen uit te proberen. Tegen dit gedrag ingaan heeft in dit geval niet veel zin. Probeer je begripvol op te stellen en je kind te ondersteunen in zijn of haar strijd tegen de burn-out. 

Wat zijn oorzaken van een burn-out bij kinderen en jongeren? 

De belangrijkste oorzaak van een burn-out bij kinderen en jongeren is de prestatiemaatschappij. De maatschappij vraagt steeds meer van ons. Niet alleen van volwassenen, maar van mensen van alle leeftijden. 

Ook scholen stellen steeds hogere eisen aan hun leerlingen. En naast het naar school gaan en huiswerk maken, hebben kinderen en jongeren vaak ontzettend veel hobby’s en activiteiten op het programma staan. Ze vliegen in razendsnel tempo van sporttraining naar muziekles, dansles, schaakles of andere clubs. En daarbij gaat het vaak allang niet meer om de lol van de activiteit op zich, maar vooral om presteren. Daarnaast worden kinderen en jongeren in beslag genomen door televisie, social media, mobiele telefoons en games. En niet te vergeten, als ze wat ouder zijn, door stappen en uitgaan met vrienden tot in de late uurtjes. Vaak is er dan ook nog een bijbaantje, waar ze vroeg voor uit de veren moeten. Kortom, het leven is snel, intensief en kent weinig rustpauzes. 

De belangrijkste oorzaak van een burn-out bij kinderen en jongeren is de prestatiemaatschappij. De maatschappij vraagt steeds meer van ons. Niet alleen van volwassenen, maar van mensen van alle leeftijden. 

Ook scholen stellen steeds hogere eisen aan hun leerlingen. En naast het naar school gaan en huiswerk maken, hebben kinderen en jongeren vaak ontzettend veel hobby’s en activiteiten op het programma staan. Ze vliegen in razendsnel tempo van sporttraining naar muziekles, dansles, schaakles of andere clubs. En daarbij gaat het vaak allang niet meer om de lol van de activiteit op zich, maar vooral om presteren. Daarnaast worden kinderen en jongeren in beslag genomen door televisie, social media, mobiele telefoons en games. En niet te vergeten, als ze wat ouder zijn, door stappen en uitgaan met vrienden tot in de late uurtjes. Vaak is er dan ook nog een bijbaantje, waar ze vroeg voor uit de veren moeten. Kortom, het leven is snel, intensief en kent weinig rustpauzes. 

- Advertentie -

Risicogroepen: welke kinderen en jongeren hebben een verhoogd risico op een burn-out? 

De volgende groepen kinderen en jongeren lopen een hoger risico op een burn-out:

  • kinderen en jongeren met veel gevoel voor verantwoordelijkheid
  • kinderen en jongeren die moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen
  • kinderen en jongeren met aanleg voor perfectionisme
  • sociaal onzekere kinderen en jongeren die bang zijn om fouten te maken en veel piekeren
  • kinderen en jongeren die gepest worden
  • kinderen en jongeren die te maken krijgen met de scheiding van ouders, financiële problemen of een ernstige ziekte of overlijden binnen het gezin 

Ook is uit onderzoek gebleken dat ouders die ooit zelf een burn-out hadden, dit vaak overdragen op hun kinderen.

De volgende groepen kinderen en jongeren lopen een hoger risico op een burn-out:

  • kinderen en jongeren met veel gevoel voor verantwoordelijkheid
  • kinderen en jongeren die moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen
  • kinderen en jongeren met aanleg voor perfectionisme
  • sociaal onzekere kinderen en jongeren die bang zijn om fouten te maken en veel piekeren
  • kinderen en jongeren die gepest worden
  • kinderen en jongeren die te maken krijgen met de scheiding van ouders, financiële problemen of een ernstige ziekte of overlijden binnen het gezin 

Ook is uit onderzoek gebleken dat ouders die ooit zelf een burn-out hadden, dit vaak overdragen op hun kinderen.

Wat zijn de gevolgen van burn-out bij kinderen en jongeren?

De gevolgen van een burn-out bij kinderen en jongeren zijn enorm. Ze zijn volkomen uitgeput en trekken zich terug. Ze worden lusteloos, onzeker en regelmatig ook angstig. Ze kunnen hun schoolwerk niet meer bijbenen. In veel gevallen gaat een jongere met een burn-out helemaal niet meer naar school, omdat hij of zij het gewoon niet meer kan opbrengen. 

Onbegrip van de omgeving

Daar komt nog eens bij dat kinderen en jongeren met een burn-out, zolang de diagnose niet is gesteld, vaak op veel onbegrip kunnen rekenen. Bijvoorbeeld van vrienden en vriendinnen die zich niets bij uitputting kunnen voorstellen, omdat het snelle leven van alle dag voor hen gewoon doorgaat. Maar ook ouders, school en zelfs de huisarts kunnen onbegrip tonen als de symptomen verkeerd worden uitgelegd, of niet serieus worden genomen. 

De gevolgen van een burn-out bij kinderen en jongeren zijn enorm. Ze zijn volkomen uitgeput en trekken zich terug. Ze worden lusteloos, onzeker en regelmatig ook angstig. Ze kunnen hun schoolwerk niet meer bijbenen. In veel gevallen gaat een jongere met een burn-out helemaal niet meer naar school, omdat hij of zij het gewoon niet meer kan opbrengen. 

Onbegrip van de omgeving

Daar komt nog eens bij dat kinderen en jongeren met een burn-out, zolang de diagnose niet is gesteld, vaak op veel onbegrip kunnen rekenen. Bijvoorbeeld van vrienden en vriendinnen die zich niets bij uitputting kunnen voorstellen, omdat het snelle leven van alle dag voor hen gewoon doorgaat. Maar ook ouders, school en zelfs de huisarts kunnen onbegrip tonen als de symptomen verkeerd worden uitgelegd, of niet serieus worden genomen. 

Waaruit bestaat een behandeling van burn-out bij kinderen en jongeren?

De behandeling van burn-out bij kinderen en jongeren bestaat uit het elimineren van faalangst of andere angsten en het werken aan anders denken, assertiviteit en zelfvertrouwen. Daarnaast wordt er gewerkt aan het opbouwen van een gezond levensritme, waarbij eten, slapen, naar school gaan en een goede balans tussen andere activiteiten en vrije tijd centraal staan.  

De ouders of opvoeders spelen eveneens een belangrijke rol door het in de praktijk brengen van opvoedingstips en het ondersteunen van hun kinderen in het bewaken van hun eigen grenzen. 

Hoe kan jeugdcoaching helpen?

Jeugdcoaching is een prima oplossing voor jonge mensen met burn-out. Belangrijke pijlers van jeugdcoaching zijn: 

  • het elimineren van angst 
  • werken aan zelfvertrouwen en assertiviteit
  • stimuleren om te denken in doelen en mogelijkheden in plaats van in problemen en onmogelijkheden
  • stimuleren om positieve beelden voor je te zien in plaats van horrorscenario’s van zaken die je juist niet wilt
  • woorden als ‘niet’ en ‘moeten’ voortaan te vermijden
  • goed leren waarnemen, zodat je volledig in het hier en nu bent en angst of onzekerheid geen kans krijgen
  • het aanleren van manieren om piekeren en negatief denken te stoppen
  • het aanleren van manieren om valkuilen te herkennen en vermijden 

Neem voor meer informatie contact op met een specialist.

De behandeling van burn-out bij kinderen en jongeren bestaat uit het elimineren van faalangst of andere angsten en het werken aan anders denken, assertiviteit en zelfvertrouwen. Daarnaast wordt er gewerkt aan het opbouwen van een gezond levensritme, waarbij eten, slapen, naar school gaan en een goede balans tussen andere activiteiten en vrije tijd centraal staan.  

De ouders of opvoeders spelen eveneens een belangrijke rol door het in de praktijk brengen van opvoedingstips en het ondersteunen van hun kinderen in het bewaken van hun eigen grenzen. 

Hoe kan jeugdcoaching helpen?

Jeugdcoaching is een prima oplossing voor jonge mensen met burn-out. Belangrijke pijlers van jeugdcoaching zijn: 

  • het elimineren van angst 
  • werken aan zelfvertrouwen en assertiviteit
  • stimuleren om te denken in doelen en mogelijkheden in plaats van in problemen en onmogelijkheden
  • stimuleren om positieve beelden voor je te zien in plaats van horrorscenario’s van zaken die je juist niet wilt
  • woorden als ‘niet’ en ‘moeten’ voortaan te vermijden
  • goed leren waarnemen, zodat je volledig in het hier en nu bent en angst of onzekerheid geen kans krijgen
  • het aanleren van manieren om piekeren en negatief denken te stoppen
  • het aanleren van manieren om valkuilen te herkennen en vermijden 

Neem voor meer informatie contact op met een specialist.

Hoe kun je een burn-out bij kinderen en jongeren voorkomen?

De wereld om ons heen wordt steeds sneller én harder. Presteren heeft de hoogste prioriteit, genieten lijkt steeds meer op de 2e plaats te komen. Om te zorgen dat je kind zich daar niet in verliest, is het belangrijk om een oogje in het zeil te houden. Rust, reinheid en regelmaat is hierbij het devies. Zorg dat je kinderen voldoende slapen, bewegen, gezond eten én buiten zijn.  

‘Nee’ leren zeggen

Daarvoor kan het nodig zijn om de agenda én grenzen van je kind te bewaken, omdat hij of zij de neiging heeft om te veel hooi op de vork te nemen. In dat geval moet je als ouder – vaak tegen de wil van het kind in – ingrijpen en een rustmomentje inlassen. Belangrijk is om je kind ook zelf te laten inzien wanneer de balans tussen rust en drukte naar de verkeerde kant doorslaat, zodat hij of zij in het vervolg ook op tijd aan de bel trekt en ‘nee’ durft te zeggen. 

Geen onnodige druk opleggen

Tot slot geldt bij een burn-out voorkomen ook: goed voorbeeld, doet goed volgen. Als je zelf rust uitstraalt en de thuissituatie stabiel is, beïnvloedt dit de gemoedstoestand van je kind. Het is alsof je je kind een spiegel voorhoudt: ben jij vrolijk en vol zelfvertrouwen, dan pikt je kind dat onbewust op. Zorg bovendien dat je kind de ruimte krijgt om zijn of haar zelfbeeld op te bouwen. Ook in moeilijke tijden. Bijvoorbeeld als de schoolprestaties achteruitlopen, terwijl jij dat liever anders zou zien.  Spreek dit niet hardop uit, maar houd het voor je. Druk opleggen – in goede en slechte tijden – kan namelijk verlammend werken.  

Tips om een burn-out bij kinderen en jongeren te voorkomen 

Hier nog een keer alle tips voor het voorkomen van een burn-out bij kinderen en jongeren op een rij:

  • Leer je kinderen om gelukkig te zijn met kleine dingen.
  • Zet je kinderen niet onder druk om steeds maar meer en beter te presteren.
  • Houd zicht op de (hoeveelheid) activiteiten van je kinderen en grijp in als dat nodig is.
  • Zorg dat je kinderen voldoende rustmomenten hebben.
  • Zorg voor een stabiele thuissituatie.
  • Zorg dat je kinderen voldoende slapen, bewegen, gezond eten en buiten zijn.
  • Leer je kinderen assertief te zijn en ‘nee’ te durven zeggen.
  • Zorg dat je kinderen zelfvertrouwen en een goed zelfbeeld ontwikkelen.

De wereld om ons heen wordt steeds sneller én harder. Presteren heeft de hoogste prioriteit, genieten lijkt steeds meer op de 2e plaats te komen. Om te zorgen dat je kind zich daar niet in verliest, is het belangrijk om een oogje in het zeil te houden. Rust, reinheid en regelmaat is hierbij het devies. Zorg dat je kinderen voldoende slapen, bewegen, gezond eten én buiten zijn.  

‘Nee’ leren zeggen

Daarvoor kan het nodig zijn om de agenda én grenzen van je kind te bewaken, omdat hij of zij de neiging heeft om te veel hooi op de vork te nemen. In dat geval moet je als ouder – vaak tegen de wil van het kind in – ingrijpen en een rustmomentje inlassen. Belangrijk is om je kind ook zelf te laten inzien wanneer de balans tussen rust en drukte naar de verkeerde kant doorslaat, zodat hij of zij in het vervolg ook op tijd aan de bel trekt en ‘nee’ durft te zeggen. 

Geen onnodige druk opleggen

Tot slot geldt bij een burn-out voorkomen ook: goed voorbeeld, doet goed volgen. Als je zelf rust uitstraalt en de thuissituatie stabiel is, beïnvloedt dit de gemoedstoestand van je kind. Het is alsof je je kind een spiegel voorhoudt: ben jij vrolijk en vol zelfvertrouwen, dan pikt je kind dat onbewust op. Zorg bovendien dat je kind de ruimte krijgt om zijn of haar zelfbeeld op te bouwen. Ook in moeilijke tijden. Bijvoorbeeld als de schoolprestaties achteruitlopen, terwijl jij dat liever anders zou zien.  Spreek dit niet hardop uit, maar houd het voor je. Druk opleggen – in goede en slechte tijden – kan namelijk verlammend werken.  

Tips om een burn-out bij kinderen en jongeren te voorkomen 

Hier nog een keer alle tips voor het voorkomen van een burn-out bij kinderen en jongeren op een rij:

  • Leer je kinderen om gelukkig te zijn met kleine dingen.
  • Zet je kinderen niet onder druk om steeds maar meer en beter te presteren.
  • Houd zicht op de (hoeveelheid) activiteiten van je kinderen en grijp in als dat nodig is.
  • Zorg dat je kinderen voldoende rustmomenten hebben.
  • Zorg voor een stabiele thuissituatie.
  • Zorg dat je kinderen voldoende slapen, bewegen, gezond eten en buiten zijn.
  • Leer je kinderen assertief te zijn en ‘nee’ te durven zeggen.
  • Zorg dat je kinderen zelfvertrouwen en een goed zelfbeeld ontwikkelen.

Pagina laatst aangepast op 09-05-2022

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Vond je deze informatie nuttig?

4.8 uit 5 - 12 beoordelingen

Heeft deze informatie jou geholpen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

En ontvang 2 tot 4 keer per maand alle informatie over jouw gezondheid

Je kunt je op ieder moment uitschrijven voor de nieuwsbrief. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid.

- Advertentie -
- Advertentie -

Gezondheidsplein is partner van onder andere Dokterdokter en Ziekenhuis. Wij werken samen met verschillende medische patiëntverenigingen, beroepsverenigingen, stichtingen en medisch specialisten.

Twitter pagina van Gezondheidplein.nlYoutube pagina van Gezondheidplein.nlFacebook pagina van Gezondheidplein.nl