Zoeken

Syfilis

Wat is syfilis?

Syfilis, ook wel lues genoemd, is een seksueel overdraagbare aandoening, afgekort een SOA. De ziekte wordt veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum. In eerste instantie zal deze bacterie een infectie veroorzaken in de penis, vagina, anus of zelfs in de mond. Als de ziekte onbehandeld blijft, breidt de infectie zich verder uit via drie stadia.

Andere seksueel overdraagbare aandoeningen zijn:

Oorzaken van syfilis

De bacterie Treponema pallidum is de veroorzaker van syfilis. Je kunt de bacterie via onveilige seks (dat wil zeggen: seks zonder condoom) van iemand overnemen. Besmetting kan niet alleen via vaginale seks plaatsvinden, maar ook via anale en orale seks. Ook kun je tijdens de zwangerschap de syfilis aan je ongeboren baby overdragen.

Symptomen van syfilis

Syfilis heeft een typisch beloop van drie verschillende stadia met elk zijn eigen symptomen en kenmerken.

Eerste stadium van syfilis

De eerste symptomen van syfilis worden twee weken tot drie maanden na de besmetting zichtbaar. Er ontstaat dan een zweertje op de plek waar je besmet bent geraakt. Dit kan dus de penis, vagina, anus of mond zijn, afhankelijk van hoe je hebt gevreeën. Het zweertje is rood van kleur, voelt hard aan en doet weinig tot geen pijn. Wanneer het zweertje in de vagina of anus zit en je het dus niet kunt zien, merk je er soms niets van. De lymfeklieren in de buurt van het zweertje kunnen opgezwollen zijn. Het zweertje verdwijnt vanzelf binnen enkele weken tot maanden. Echter, de ziekte is niet uit je lichaam verdwenen en je bent nog steeds besmettelijk.

Tweede stadium van syfilis

Het tweede stadium begint wanneer het zweertje vaak al weg is. De bacterie heeft zich dan uitgebreid over het lichaam. De symptomen die in dit stadium optreden zijn vaak nogal onduidelijk. De belangrijkste klachten van syfilis in dit tweede stadium zijn:

  • Vermoeidheid, koorts en griepklachten.
  • Vage vlekjes over het hele lichaam, met name op de handpalmen en voetzolen.
  • (Lichte) haaruitval.
  • Wratachtige plekjes bij de geslachtsorganen.
  • Oogontstekingen en verminderd zicht.

Al deze klachten gaan vanzelf weer weg, maar ook nu geldt dat de ziekte niet weg is uit het lichaam. Als de ziekte niet wordt behandeld, kom je terecht in het zogenaamde sluimerstadium. Dit stadium kan jaren duren, waarin je geen merkbare klachten hebt. In het eerste jaar ben je echter nog wel besmettelijk.

Derde stadium van syfilis

Het derde stadium van de ziekte treedt vaak pas jaren later op. In dit stadium heeft de infectie zich over het gehele lichaam uitgebreid en zijn allerlei organen erdoor aangetast. Schade aan de hersenen en het ruggenmerg zorgen voor psychiatrische klachten en verlammingsverschijnselen (neurosyfilis). De botten raken beschadigd en ook het hart en de grote bloedvaten zijn aangetast (cardiovasculaire syfilis).

Het verraderlijke van syfilis is dat de symptomen in de eerste twee stadia veelal onopgemerkt passeren. Zo kun je dus, zonder te weten dat je ziek bent, in het ernstige derde stadium terecht komen. Dan is het eigenlijk al te laat.

Heb je onveilige seks gehad? Dan bestaat er een kans dat je een SOA, wellicht syfilis, hebt opgelopen. Om te testen of dit het geval is, wordt bij de GGD, SOA-poli of de huisarts een bloedmonster afgenomen en eventueel een uitstrijkje van het vocht uit het zweertje gemaakt. Eventueel zijn er ook zelftesten beschikbaar, echter de betrouwbaarheid is minder dan van een test via de huisarts of GGD.

Deze tekst is goedgekeurd door H. Vrij-Mazee, arts

Volgende paginaBehandeling

Delen
Dossier allergieen

Een allergische reactie kan plaatsvinden in de huid, luchtwegen of in je maagdarmstelsel. Onder andere huismijt, huidschilfers van huisdieren en aardbeien kunnen daarvan de oorzaak zijn. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van allergieën. Theoretisch gezien kun je een allergie dus niet voorkomen.

Lees meer over allergie in het Dossier Allergieën. 

Wist je dat?

Dossier wondverzorgingDat je baby als gevolg van een natte luier last kan krijgen van smet- of schuurplekken? Dit zijn huidontstekingen die ontstaan wanneer vocht langdurig kan inwerken op de huid. Meer over (het behandelen van) smetplekken en schuurwonden lees je in het dossier Wondverzorging. Je leest er ook welke stappen belangrijk zijn voor een optimale genezing van allerlei wonden. 

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Met het laatste nieuws en gezonde tips

Gezondheidsplein Nieuwsbrief

Bekijk hier een voorbeeld

Video van de week

Hoe Conny na 20 jaar toch nog succesvol haar menstruele migraine laat behandelen.

Bekijk de video

Specials & Dossiers