Website van het Jaar

Vocht vasthouden: vocht in benen en dikke enkels

Meer dan de helft van het menselijk lichaam bestaat uit vocht. Bij een gezonde vochthuishouding drink je zelf voldoende water, terwijl je lichaam zorgt voor de afvoer van het overtollige vocht. Soms kan je lichaam echter te veel vocht vasthouden. Door de zwaartekracht zakt dit overtollige vocht in je benen, waardoor je last kunt krijgen van opgezwollen voeten of dikke enkels. De medische term voor een ophoping van overtollig vocht is oedeem (spreek uit: ‘eudeem’). Oedeem komt in verschillende delen van het lichaam voor. Dit dossier gaat specifiek over oedeem in de benen.

Vocht vasthouden: vocht in benen en dikke enkels

Oorzaken vocht vasthouden

Als je lichaam te veel vocht vasthoudt, kan dit verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende oorzaken van vocht vasthouden leggen we hieronder uit:

  • Lang staan of zitten
  • Menstruatie en zwangerschap
  • Overmatig zoutgebruik
  • Ernstige aandoeningen

Lang staan of zitten

Vaak is lang staan of zitten de boosdoener bij vocht vasthouden. Als je lang achter elkaar stil zit of staat, maak je te weinig gebruik van je kuitspieren. Deze spieren zorgen er normaal gesproken voor dat het zuurstofarme bloed vanuit je benen wordt teruggepompt naar je hart en het lymfestelsel wordt geactiveerd. Als je kuitspieren te weinig gebruikt worden, circuleert je bloed niet goed. Er kan dan vochtophoping ontstaan, waardoor je last krijgt van opgezwollen voeten of dikke enkels. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je op je werkplek lang in dezelfde houding staat of zit. Ook na een lange vliegreis of autorit kun je last hebben van vochtophoping in je benen of voeten.

Menstruatie en zwangerschap

Bij vrouwen kunnen hormonen een rol spelen bij het vasthouden van vocht. In de week voorafgaand aan de menstruatie verandert de hormoonhuishouding. Door schommelingen in de hoeveelheden oestrogeen en progesteron houdt je lichaam in die periode meer vocht vast, wat kan leiden tot dikke voeten, opgezwollen vingers en vocht in benen of enkels. Ook tijdens de zwangerschap is het hormoon progesteron de grote boosdoener. Het lichaam van een zwangere vrouw houdt gemiddeld twee tot drie liter extra vocht vast. Dit is normaal, maar het kan wel leiden tot vervelende klachten. Naast dikke enkels, voeten en handen kunnen zwangere vrouwen dankzij het overtollige vocht ook last krijgen van beknelde zenuwen en pijnlijke gewrichten. Bovendien hebben ze een verhoogd risico op het ontstaan van een trombosebeen. Meer informatie vind je op de pagina over vocht vasthouden tijdens de zwangerschap.

Overmatig zoutgebruik

Ook overmatig zoutgebruik kan een oorzaak zijn van een overschot aan vocht in je lichaam. Dat hoeft niet per se te betekenen dat je te veel zout op je avondeten strooit. In bewerkt voedsel zit vaak veel zout, waardoor je er ongemerkt al snel meer van binnenkrijgt dan je nodig hebt. Door het overtollige zout zal je lichaam meer vocht vasthouden dan nodig. 

Ernstige aandoeningen

In enkele gevallen is vochtophoping het gevolg van een onderliggende, ernstige aandoening, zoals:

Daarom is het belangrijk om voor controle naar je huisarts te gaan als je vermoedt dat je voeten, enkels of knieën langere tijd vocht vasthouden.

Dit dossier is mede mogelijk gemaakt door SolvaCare

Pagina laatst aangepast op 08-02-2017

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren