Pneumokokken

Pneumokokken zijn bacteriën die bij veel mensen in de neus- en keelholte leven. Hier zijn ze ongevaarlijk. Ze kunnen zich echter verplaatsen naar andere lichaamsdelen, waar ze eigenlijk niet thuishoren. Op die plekken zijn ze schadelijk en kunnen ze tot pneumokokkenziekte leiden. Pneumokokkenziekte is een overkoepelende term voor alle ziekten die de pneumokokkenbacteriën kunnen veroorzaken.

Welke ziekten worden veroorzaakt door pneumokokken?

Pneumokokken kunnen vanuit de neus- en keelholte weleens terechtkomen in de longen, bijholtes of oren. Hier kan het een longontsteking, bijholteontsteking of oorontsteking veroorzaken. Komt een pneumokok terecht in de bloedbaan of het zenuwstelsel, dan kan een ernstige longontsteking, bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking ontstaan.

Hoe herken ik pneumokokkenziekte?

Het herkennen van pneumokokkenziekte verschilt per aandoening. Het begint vaak met een grieperig gevoel. Daarna kunnen hevigere klachten ontstaan en snel toenemen in ernst. Lees meer over het herkennen van pneumokokkenziekte op de pagina Pneumokokken symptomen. Op deze pagina wordt per ziektebeeld uitgelegd welke symptomen kunnen optreden.

Pneumokokken zijn besmettelijk

Er zijn ongeveer negentig typen pneumokokken. Pneumokokken zijn besmettelijk en worden overgedragen via lucht of direct contact. Zo is besmetting bijvoorbeeld mogelijk via de handen en door te hoesten, niezen en zoenen. Bijna iedereen zal weleens besmet zijn geweest met een pneumokok. Dit wordt ook wel dragerschap genoemd. Bij de meeste mensen verloopt een besmetting zonder klachten. Je kunt herhaaldelijk ziek worden van pneumokokken.

Wie krijgen pneumokokkenziekte?

Iedereen kan ziek worden van pneumokokken. Jaarlijks worden ongeveer 10.000 mensen in Nederland ziek van pneumokokken. Er zijn een aantal risicogroepen die sneller pneumokokkenziekte krijgen en waarbij de ziekte vaker ernstiger verloopt, namelijk bij:

  • Kinderen onder de twee jaar
  • Ouderen van 65 jaar of ouder
  • Mensen met een verlaagde weerstand
  • Mensen met miltproblemen of zonder milt

Wil jij weten of jij een verhoogde kans hebt op besmetting met de pneumokokkenziekte? Test het op prikwijzer.nl. Meer informatie over risicogroepen vind je op de pagina Risicogroepen pneumokokkenziekte.

Invasieve en niet-invasieve pneumokokkenziekte

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee vormen van pneumokkenziekte: invasief en niet-invasief. Bij niet-invasieve pneumokokkenziekte blijft de bacterie in de buurt van zijn verblijfplek (keel en neus) en veroorzaakt daar pneumokokkenziekte. Hieronder vallen bijholteontsteking, oorontsteking en sommige vormen van longontsteking. Zodra de bacterie in de bloedbaan of het zenuwstelsel terechtkomt, is er sprake van invasieve pneumokokkenziekte. Hieronder vallen invasieve longontsteking, bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking. De invasieve vorm heeft een ernstiger ziekteverloop. In bepaalde gevallen kan bewustzijnsverlies optreden en/of kan iemand komen te overlijden.

Vanwege de hoge ziektelast worden mensen met de invasieve vorm nagenoeg altijd opgenomen in het ziekenhuis. Zo’n 2.500 Nederlanders hebben per jaar een invasieve pneumokokkenziekte. Ongeveer 7.500 Nederlanders hebben per jaar een niet-invasieve pneumokokkenziekte. Vanwege de lagere ziektelast is een ziekenhuisopname vaak niet nodig.

Pneumokokkenziekte voorkomen en behandelen

Verspreiding van pneumokokken wordt verminderd door goede hygiëne bij hoesten en niezen. Verder kan pneumokokkenziekte deels voorkomen worden met vaccinaties. Hierover lees je meer op de pagina Pneumokokkenvaccin. De ziekte wordt behandeld met antibiotica. Lees meer over de behandeling en het herstel van de ziekte op de pagina Infectie met pneumokokken behandelen.

Dit dossier is mede mogelijk gemaakt door MSD

Pagina laatst aangepast op 06-11-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren