De juiste techniek voor insuline spuiten

Naast het gebruik van de juiste soort insuline is het ook belangrijk om de juiste techniek te gebruiken bij het injecteren. De juiste techniek zorgt voor een optimale opname van de insuline en zo min mogelijk huidschade. Op deze pagina lees je alles waar je op moet letten voor de juiste techniek bij insuline spuiten:

  • Subcutaan injecteren
  • De juiste plek gebruiken
  • Wel of geen huidplooi gebruiken
  • Insulinenaald verwisselen
  • Roteren

Subcutaan injecteren

Er bestaan verschillende injectietechnieken, zoals direct in de bloedbaan of in spierweefsel. Insuline spuiten gebeurt altijd subcutaan. Dit betekent dat de insuline terechtkomt in het onderhuidse vetweefsel. Door in het vet te spuiten, komt de insuline niet in één keer in het bloed terecht. Zo voorkom je een hypo (te lage glucosewaarde door te veel insuline) en kan de insuline een langdurige werking hebben. Het is dus van belang dat je de insuline niet te diep spuit. Dan kan de insuline namelijk in een spier terechtkomen, wat de afgifte verstoort.

Injecteren in de huid, niet in de spier

De juiste plek om te spuiten

Om te ervoor te zorgen dat je de insuline in het vetweefsel injecteert, zijn er bepaalde plekken op je lichaam waar je het beste kunt spuiten. De meest gebruikte injectieplekken zijn:

  • De buik
  • Bovenste helft van de dijen
  • Bovenste helft van de billen

De juiste plekken om insuline te injecteren

Op deze plekken is je huid iets dikker dan op andere plekken, waardoor de kans kleiner is om te diep te injecteren. Snelwerkende insuline spuit je het best in de buik. Langwerkende insuline spuit je meestal in het bovenbeen, omdat daar de opname van de insuline in het bloed wat trager verloopt.

Huiddikte op de juiste plekken

Injecteren met of zonder huidplooi?

Ook op de meest geschikte injectieplekken is de huid slechts enkele millimeters dik. Hierdoor bestaat er dus nog steeds een kans dat je de insuline te diep injecteert. Een manier om dit te voorkomen is door het maken van een huidplooi. Door met je vingers je huid bij elkaar te drukken, vorm je een soort opeenhoping, waardoor je met grotere waarschijnlijkheid in het onderhuidse vetweefsel injecteert.

Huisplooi nemen voor injecteren

Soms kan het echter moeilijk zijn om een huidplooi te maken, bijvoorbeeld door een aandoening aan de handen. Het kan dan lastig zijn om zowel een huidplooi te maken als tegelijkertijd met de andere hand de insulinepen te bedienen. Dit is al helemaal moeilijk, bij het injecteren in de bil. Daarom spuiten sommige mensen insuline in zonder eerst een huidplooi te maken. Dit is alleen mogelijk bij het gebruik van de juiste insulinenaald. De naald moet namelijk kort genoeg zijn om ook zonder huidplooi niet te diep te spuiten.

Een ander voordeel van injecteren zonder huidplooi is dat je recht in de huid mag injecteren. Bij een huidplooi moet je de naald onder een hoek van 45 graden houden bij het injecteren. Dit is dus schuin in de huid. Dit is bij injecteren in de platte huid meestal niet nodig.

Insulinenaald vervangen na elke injectie

Het is ook belangrijk om na elke injectie de naald van de insulinepen te vervangen. Een insulinenaald is namelijk geschikt voor eenmalig gebruik. Ten eerste is een nieuwe naald steriel, terwijl bij hergebruik van de naald bacteriën in het lichaam kunnen worden gebracht. Dit kan leiden tot ontsteking of ziekte. Verder zit er een soort glijmiddel op de naald, waardoor deze gemakkelijk en met zo min mogelijk schade de huid in glijdt. Na eenmalig gebruik is dit glijmiddel grotendeels van de insulinenaald af, waardoor de volgende injectie meer schade aanricht. Ook slijt de naald zelf bij elk gebruik, waardoor deze minder scherp wordt. Ook hierdoor richt de insulinenaald bij meermaals gebruik steeds meer huidschade aan. Tenslotte kan zelfs de insuline in de naald kristalliseren, waardoor de naald verstopt raakt.

Gevolgen hergebruik naalden

Roteren van de injectieplek

Nog een belangrijk onderdeel van de juiste injectietechniek is roteren. Hiermee wordt bedoeld dat je niet steeds insuline injecteert op dezelfde plek, maar steeds wisselt. Om ervoor te zorgen dat je onthoudt waar je recentelijk hebt gespoten, zijn hier speciale roteerschema’s voor. De buik kun je bijvoorbeeld opdelen in vier delen, gezien vanaf de navel: linksboven, linksonder, rechtsboven en rechtsonder. Ook de billen en dijen kunnen meedoen in het roteerschema.

Roteerschema injecties buik

Spuit voor een bepaalde tijd al je injecties binnen een gebied, zoals je dij of het deel van je buik linksboven je navel. Injecties moeten daarbij steeds minstens één centimeter van elkaar vandaan gezet worden. Heb je alle ruimte opgebruikt binnen dat deel, gebruik dan voor de volgende injecties een ander deel, zoals je andere dij of het deel van je buik linksonder je navel. Gebruik één zo’n deel niet vaker dan eens in de vier weken, om de huid daar voldoende te laten herstellen. Anders kunnen er zogenoemde spuitplekken ontstaan.

Roteerschema buik, billen en dijen

Meer weten over de juiste techniek voor insuline spuiten? Er zijn insulinenaalden waarbij je toegang krijgt tot korte filmpjes over hoe je het beste insuline kunt injecteren.

Dit dossier is mede mogelijk gemaakt door onze partners

Bronnen: Volksgezondheidenzorg.info (1),  Volksgezondheidenzorg.info (2)Stichting DIEP, Diabetes Fonds, Diabetesvereniging Nederland, Richtlijn "Behandeling van acute ontregeling van diabetes mellitus"Stichting Farmaceutische Kengetallen, Federatie Medisch Specialisten, EADV-Richtlijn ‘Het toedienen van insuline met de insulinepen’ (2017).

Pagina laatst aangepast op 13-02-2020

Auteur: BSc. Alieke de Greeuw

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren