Website van het Jaar

Wat is een versleten knie?

Bij een versleten knie is het kraakbeen in het kniegewricht aangetast of in zijn geheel verdwenen.

Het kniegewricht is een scharniergewricht dat uit drie botdelen bestaat: de onderkant van je dijbeen, de bovenkant van je scheenbeen en de knieschijf. Op het uiteinde van het dij- en scheenbeen en aan de achterkant van de knieschijf zit kraakbeen. Dit is een zacht, glad laagje en werkt als een soort smeermiddel waardoor het gewricht soepel kan bewegen. Aan de binnen- en buitenzijde van het kniegewricht bevinden zich ook nog twee meniscussen. Dit zijn schijfjes die bestaan uit soort kraakbeenachtig materiaal dat slecht doorbloed is. De meniscussen zitten vast aan een gewrichtskapsel en gewrichtsbanden. Dit kapsel en deze banden zorgen ervoor dat alle onderdelen in je knie bij elkaar worden gehouden.

Bij een gezonde knie is de kraakbeenlaag ongeveer vier millimeter dik en gelijkmatig verdeeld. Bij een versleten knie is deze kraakbeenlaag sterk in dikte afgenomen of geheel weg. Hierdoor ontstaat er direct contact tussen de onderkant van je dijbeen en bovenkant van je scheenbeen. Deze schuren over elkaar heen en raken daardoor beschadigd. Ook als alleen je meniscus versleten is, spreek je van een versleten knie.

Oorzaken versleten knie

Het kniegewricht is één van de zwaarst belaste gewrichten van ons lichaam. Een versleten knie is dan ook vaak te wijten aan het verouderingsproces. Bij het ouder worden neemt geleidelijk de kwaliteit van het kraakbeen af (artrose). Je lichaam is niet in staat om nieuw kraakbeen aan te maken. Wel zijn er een aantal risicofactoren waardoor het kraakbeen in je knie sneller slijt:

  • Geslacht. Vrouwen hebben vaker een versleten knie dan mannen.
  • Erfelijkheid.
  • Overgewicht. Het dragen van overtollige kilo’s is een zware belasting voor de knie.
  • Zware belasting van de gewrichten, bijvoorbeeld door werk of sport.
  • Hogere botmassa (‘zware botten’).
  • Eerdere beschadiging van het kraakbeen. Bij het sporten of een ongeval kun je je kraakbeen (zwaar) gekwetst of gekneusd hebben. Hierdoor kan een veranderde stand van het been ontstaan.

Onderliggende aandoening oorzaak versleten knie

Daarnaast zijn er ook onderliggende aandoeningen die een versleten knie kunnen veroorzaken.

  • Beschadiging of verwijdering van de meniscus. De meniscus dient net als kraakbeen, ook als schokdemper. Als deze verdwenen is, moet het kraakbeen alleen alle schokken opvangen.
  • Een slijmvliesaandoening zoals reumajicht of een infectie. De binnenzijde van het kniegewricht is bekleed met een slijmvlieslaag. Dit slijmvlies voedt het kraakbeen en maakt gewrichtsvocht aan waarmee het kniegewricht gesmeerd wordt. Als deze slijmvlieslaag niet goed meer werkt, krijgt het kraakbeen niet de benodigde stoffen binnen. Hierdoor kan het als het ware oplossen.
  • A-vasculaire necrose aan de uiteinde van het scheen- of dijbeen. A-vasculaire necrose is een ziekte waarbij de bloedtoevoer naar het bot tijdelijk of permanent gestopt is. Hierdoor raakt het bot verzwakt en kan het ‘instorten’: de mooie ronde achterkant van het bot vlakt af. Het gevolg hiervan is dat bijvoorbeeld het kraakbeenlaagje en het scheenbeen niet mooi meer in elkaar passen. Het kraakbeen komt als het ware los te liggen. A-vasculaire necrose kan in elk bot optreden, maar komt vooral bij de uiteinden van een lang bot.
  • Veelvuldige bloedingen in het gewricht. Bijvoorbeeld bij hemofilie.
  • Pseudo-jicht (chondro-calcinose). Dit is een reumatische aandoening die wordt veroorzaakt door de neerslag van calciumzouten in je kraakbeenweefsel. Het lijkt heel erg op ‘gewone’ jicht.

Wat zijn de symptomen van een versleten knie?

De belangrijkste symptomen bij een versleten knie zijn pijn en een beperking in je bewegingsvrijheid. Dit uit zich in de volgende specifieke problemen:

  • Nachtelijke pijn.
  • Pijn bij het opstaan uit een stoel.
  • Pijn bij traplopen.
  • Pijn bij hurken.
  • Opgezwollen knie, die soms warm aanvoelt.
  • Het gevoel alsof je knie op slot zit.
  • Instabiliteit van de knie. Het lijkt alsof je erdoorheen zakt.
  • Verlies van spierkracht in je bovenbeen.
  • Ochtendstijfheid.
  • Startpijn. Je voelt pijn nadat je tijdje stil hebt gezeten.
  • Vermoeidheid na een stuk lopen.
  • Standsverandering van de knie (X- of O-benen).
  • Moeite met het strekken en buigen van je knie.

Hoeveel last je van bovenstaande klachten hebt, is afhankelijk van de mate van slijtage, maar ook de plek. Zowel de zijkant, voorkant als het midden van het kraakbeen in de knie kan aangedaan zijn. Ook het verloop van de klachten verschilt per plek.

Midden

Als het midden van de kraakbeenlaag is versleten, krijg je allereerst last van nachtelijke pijnen. Je weet niet hoe je moet liggen. Wat dan kan helpen, is om een kussentje onder de aangedane knie (rugslaper) of tussen je knieën (zijslaper) te leggen. In een later stadium komen daar ook startpijnen en ochtendstijfheid bij. Verder zul je moeite hebben met het maken van lange wandelingen. In het laatste stadium heb je continue pijn, zwellingen in je knie en kan scheefstand van je knie en been optreden. Je kampt met alle bovenstaande klachten.

Zijkant

Ook slijtage aan de zijkant begint met nachtelijke pijn. Ook overdag kun je pijn ervaren, maar deze is nog wel goed te verdragen. Vaak is de knie ook al ietwat gezwollen. Doordat de slijtage aan de buitenkant van het kraakbeen zit, verandert op den duur de stand van de knie. Je knie gaat naar buiten staan. Door deze standsverandering worden je kniebanden ook meer belast, waardoor je een grotere kans heb om je kniebanden te scheuren. In het laatste stadium is je knie instabiel en heb je eigenlijk last van alle bovenstaande klachten.

Voorkant

De pijn bij deze vorm van slijtage is zeer lang goed te verdagen, omdat er alleen pijnklachten optreden bij het opstaan uit een stoel, traplopen en hurken. Wandelen gaat nog wel, maar is soms pijnlijk. Pas in het laatste stadium treedt hardnekkige pijn op en kan er ook slijtage aan de knieschijf ontstaan.

Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren