Website van het Jaar

Speekselsteen

Wat is een speekselsteen?

Om je voedsel te verteren produceer je speeksel en tijdens de productie hiervan kan in zeldzame gevallen een speekselsteen ontstaan. In je mond heb je drie paar speekselklieren (links en rechts) en in de afvoergangen van deze klieren kan zich een steentje vormen ter grootte van 1 mm tot een paar centimeter diameter. De meeste speekselstenen zijn kleiner dan 10 mm. Ze kunnen leiden tot verstopping van de speekselklier, wat pijn en zwelling kan veroorzaken. Speekselstenen komen meestal voor bij mensen boven de 40 jaar. 

Oorzaak van een speekselsteen

De oorzaak van de vorming van speekselstenen is niet bekend. De meeste speekselstenen bestaan voornamelijk uit calcium. De steen kan ontstaan door afzetting van kalkzouten, bijvoorbeeld rond bacteriën of afgestoten epitheelcellen. Patiënten hebben meestal geen afwijkingen in het bloedcalciumgehalte of andere calciumproblemen. Een theorie is dat de speekselstenen ontstaan nadat calciumrijk speeksel een tijd heeft stilgestaan. Dit veroorzaakt een gedeeltelijke afsluiting van de afvoergang, waarna dit kan gaan ophopen. 

De meeste speekselstenen vormen zich in de submandibulaire speekselklieren. Deze bevinden zich onder in je mond. Een hypothese is dat dit komt door de opwaartse stroom en het dikkere speeksel dat hier gemaakt wordt. Hierdoor staat het speeksel langer stil en is de kans op speekselstenen in deze klier groter.

Symptomen van een speekselsteen

Wanneer een speekselsteen de afvoergang van je speekselklier afsluit, zijn de meest voorkomende symptomen zwelling en pijn van de speekselklier. Het speeksel kan niet wegvloeien naar de mond en hoopt zich dus op in de klier. Wanneer je eet of drinkt, wordt de speekselproductie gestimuleerd, waardoor de pijnklachten toenemen. Ongeveer één tot twee uur na de maaltijd worden de klachten weer minder, omdat de speekselklierproductie dan afneemt. 

Verder kun je last krijgen van een droge mond, omdat er minder speeksel in je mond loopt. Ook kun je een speekselklierontsteking krijgen, omdat het speeksel slecht kan worden afgevoerd. Dan heb je de hele dag last van pijn. Een ander kenmerk van een speekselklierontsteking is pus uit de afvoergangen dat in je mond loopt, wat een vieze smaak geeft. 

Het kan ook zijn dat een speekselsteen helemaal geen symptomen geeft. 

Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2013

Pagina laatst aangepast op 24-04-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door: D. Mosmuller, arts

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren