Website van het Jaar

Prikkelbare darm syndroom (PDS, Spastische darm, Irritable bowel syndrome, IBS)

Wat is het prikkelbare darm syndroom?

In het kort:

  • Bij het prikkelbare darm syndroom (PDS) trekken je darmspieren te snel of te langzaam samen.
  • Veelvoorkomende klachten zijn buikpijn, krampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid en stoelgangproblemen.
  • Door PDS reageer je heftig op voedsel, inspanning en hormoonwisselingen.
  • Het prikkelbare darm syndroom heeft vermoedelijk te maken met een fout in het stofje serotonine in je lichaam en een abnormale verwerking van prikkels in de hersenen.
  • Verschillende factoren zoals angst, stress, geslacht en leeftijd kunnen klachten veroorzaken of verergeren.
  • Medicijnen, bekkenbodemfysiotherapie en het aanpassen van je leefstijl en dieet kunnen klachten verminderen.
  • Een vaak toegepast dieet bij PDS is het FODMAP-dieet.

Over prikkelbare darm syndroom 

Het prikkelbare darm syndroom (PDS), ook wel spastische (dikke) darm of spastisch colon genoemd, is een onschuldige darmaandoening, maar kan erg hinderlijk zijn. Bij PDS maakt je darm onregelmatige, krampachtige en spastische bewegingen: je darmspieren trekken te snel of juist te langzaam samen. Sommige PDS-patiënten hebben daarnaast (of alleen) last van een overgevoelige en prikkelbare darmwand. 

Uit onderzoek is gebleken dat ongeveer één op de vijf Nederlanders last heeft van PDS. Ook is gebleken dat een prikkelbare darm in de meeste gevallen de oorzaak is bij mensen met darmklachten. PDS komt vaker voor bij vrouwen (15-20 procent van de vrouwen) dan bij mannen (5-20 procent van de mannen). De Engelse term voor PDS is Irritable Bowel Syndrome (IBS).  

Oorzaken van het prikkelbare darm syndroom 

De oorzaak van het prikkelbare darm syndroom is onbekend, maar wetenschappers vermoeden dat PDS te maken heeft met het stofje serotonine in je lichaam. Serotonine is een stofje dat een rol speelt in het samentrekken van je spieren (contracties). Bij PDS is er een stoornis in het samentrekken van je darmspieren, waardoor je darm te heftig reageert op voedsel, inspanning en hormoonwisselingen

Daarnaast denken wetenschappers dat er bij PDS-patiënten niet alleen sprake is van abnormale verwerking van prikkels in het maag-darmkanaal, maar ook in de hersenen. Hierdoor ervaren mensen met PDS eerder pijn in het maag-darmkanaal dan andere mensen. 

Tot slot bestaat het vermoeden dat PDS ontstaat als gevolg van een darminfectie, bijvoorbeeld door een voedselvergiftiging. Mensen geven bij de huisarts namelijk vaak aan dat hun darmklachten begonnen zijn na een darminfectie. Er is echter nog aanvullend onderzoek nodig om dit met zekerheid vast te stellen.

Hoewel de oorzaak van PDS onduidelijk is, zijn er wel een aantal factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van de klachten: 

  • Angst en stress. Angst en stress zijn geen oorzaken van een spastische darm, maar kunnen wel je klachten verergeren.
  • Voedselallergie. Door een voedselallergie kunnen je klachten erger worden, omdat het de spierbeweging in je dikke darm verstoort, waardoor je last krijgt van klachten als buikpijn en buikkrampen. Echter is een allergie op zich geen reden tot PDS, het kan alleen de klachten erger maken.
  • Er zijn twee keer zoveel vrouwen als mannen die last hebben van een prikkelbare darm.
  • Jongvolwassenen hebben veel last van het spastische darm syndroom en vaak verdwijnen de klachten aan de darmen vanzelf wanneer de middelbare leeftijd bereikt wordt.

Diagnose PDS

Om de diagnose prikkelbare darm syndroom te stellen zal de specialist vragen stellen over je klachten en over de voorgeschiedenis ervan. Verder zal een lichamelijk onderzoek gedaan worden. In sommige gevallen zal de arts een laboratoriumtest nodig vinden om zekerheid te krijgen.

Ook kan het voorkomen dat er nog een aanvullend onderzoek nodig is, zoals een ontlastingsonderzoek of een scopie (coloscopie of gastroscopie). Bij een scopie bekijkt de arts je darmen van binnen via een flexibele slang met een camera op het uiteinde (via de anus of via de mond). Als uit de onderzoeken blijkt dat er verder geen afwijkingen zijn, dan is vrijwel zeker dat je te maken hebt met een prikkelbare darm. Soms wordt wel eens gedacht dat de klachten voortkomen uit een psychisch probleem. Dit is lang niet altijd het geval.

Wil je meer lezen over PDS? Bekijk dan ook het dossier Behandeling spastische darm & PDS-dieet.

Pagina laatst aangepast op 06-05-2019

Eindredactie: Alieke de Greeuw

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren