Website van het Jaar

Conversiestoornis

Wat is een conversiestoornis?

In het kort:

  • Een conversiestoornis is een somatoforme stoornis waarbij psychische klachten worden omgezet in lichamelijke uitvalsverschijnselen.
  • Conversiestoornissen komen voor bij mannen en vrouwen van alle leeftijden, al komen ze meestal voor bij vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 39 jaar.
  • De oorzaak van een conversiestoornis is onbekend, maar men denkt dat een combinatie van omgevings-, erfelijke en psychische factoren verantwoordelijk zijn.
  • Veel voorkomende symptomen van een conversiestoornis zijn: verlamde ledematen, spierspasmen, uitvallen van spraak, zicht of gehoor en verlies van bewustzijn.
  • Er zijn geen medicijnen om een conversiestoornis te behandelen, behandeling is gericht op het achterhalen en aanpakken van de psychische oorzaak.

Over conversiestoornis

Een conversiestoornis is een somatoforme stoornis waarbij het lichaam psychische klachten zoals stress omzet in lichamelijke uitvalsverschijnselen. De medische betekenis van conversie is letterlijk ‘het omzetten van’. Er kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan, zoals spierzwaktes en moeite met praten. Zo kan een van de ledematen door stress ‘uitvallen’ of verlamd raken, zoals een been of arm. Je hebt hier dan geen gevoel meer in of kan deze niet meer gebruiken. Bij een conversiestoornis is hier echter geen lichamelijke oorzaak voor te vinden. Daarom wordt een conversiestoornis ook wel bij de ongedifferentieerde somatoforme stoornissen ingedeeld. De oorzaak voor een conversiestoornis is psychisch, en heeft daarmee een aantal overeenkomende symptomen met een dissociatieve stoornis of een functionele stoornis.  

Conversiestoornissen komen voor bij mannen en vrouwen in alle leeftijdscategorieën. Echter, een conversiestoornis komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en meestal rond de gemiddelde leeftijd van 39 jaar. Naar schatting heeft één op de 2500 Nederlanders last van een conversiestoornis.

Oorzaak van een conversiestoornis

De precieze oorzaak van een conversiestoornis is onbekend. Dat houdt in dat men niet weet waarom bijvoorbeeld stress wordt omgezet in lichamelijke klachten. Wetenschappers denken dat de oorzaak een combinatie is van omgevings-, erfelijke en psychische factoren. Hoewel artsen geen lichamelijke afwijkingen kunnen vinden, zijn de klachten wel daadwerkelijk aanwezig.

Door acute stress schakelen de hersenen bepaalde lichamelijke functies uit. Hierdoor ervaart de persoon geen stress meer of in mindere mate, maar hij/zij krijgt wel last van neurologische klachten of uitvalsverschijnselen.

Symptomen van een conversiestoornis

De symptomen van een conversiestoornis lopen zeer uiteen. Veel voorkomende klachten bij een conversiestoornis zijn:

  • Verlamde ledematen, bijvoorbeeld een been of arm
  • Spierspasmen
  • Verdoofd of geen gevoel in één van de ledematen
  • Uitvallen van spraak, zicht of gehoor
  • Verminderd bewustzijn

Een conversiestoornis is geen nagebootste stoornis. Dat wil zeggen dat de conversieverschijnselen echt zijn en niet gespeeld worden door de persoon. Desondanks kunnen artsen geen fysieke oorzaken vinden voor de klachten.

Diagnose conversiestoornis

Een conversiestoornis valt onder somatoforme stoornissen en is opgenomen in de DSM-5. DSM staat voor Diagnostic and Statistical manual of Mental disorders en is een Amerikaans handboek dat in de meeste landen als standaard wordt gezien bij de diagnostiek van psychische stoornissen.

De diagnose van een conversiestoornis wordt gesteld aan de hand van een aantal criteria die in de DSM-5 zijn opgesomd. Deze criteria omvatten bijvoorbeeld de volgende punten:

  • Er is sprake van één of meerdere afwijkingen van de lichaamsmotoriek of zintuigen. De oorzaak hiervan lijkt een functionele neurologische stoornis of algemene somatische aandoening.
  • Er spelen psychologische factoren mee, doordat de symptomen optreden na conflicten of andere stressfactoren.
  • De symptomen zijn niet met opzet nagebootst of opgewekt.
  • Er is na onderzoek geen andere verklaring voor de symptomen, zoals een lichamelijke aandoening.
  • Door de symptomen heb je problemen in de sociale omgang, op het werk of op andere belangrijke terreinen.
  • Er is niet alleen sprake van pijn, maar ook van uitvalsverschijnselen, met uitzondering van seksuele disfunctie. De symptomen zijn niet te verklaren door een andere onderliggende psychische aandoening.

Voordat de diagnose conversiestoornis wordt gesteld, sluit de arts volledig uit dat de klachten een somatische (fysieke) oorzaak hebben. Daarnaast wordt uitgesloten of de persoon de klachten daadwerkelijk ervaart en dat er geen sprake is van een nagebootste stoornis of simulatie.

Behandeling van conversiestoornis

Bij de meeste mensen verdwijnen de klachten van een conversiestoornis na enkele dagen tot enkele maanden. Het gebeurt zelden dat de klachten langer aanhouden. Er zijn geen medicijnen waarmee je van een conversiestoornis kunt genezen. De arts zal je ook geen medicijnen geven voor de lichamelijke klachten, omdat de oorzaak van de klachten psychisch is. Om een conversiestoornis te behandelen is het noodzakelijk om de oorzaak van de psychische aandoening te vinden. Dit wordt gedaan door middel van therapiesessies bij een psycholoog. Deze probeert te achterhalen welke factoren een rol spelen bij het uitschakelen van bepaalde hersenfuncties.

Bij een conversiestoornis kunnen de lichamelijke beperkingen even snel weer voorbij zijn als dat ze ontstonden. Echter, de kans is ook aanwezig dat het ziekteverloop chronischer is, waarbij de klachten langere tijd aanwezig blijven of terugkeren. Verschillende zorgverleners helpen je om te leren omgaan met een conversiestoornis. Een fysiotherapeut kan je helpen bewegen. Een psycholoog helpt je om stressfactoren weg te nemen of beter leren om te gaan met stressvolle situaties.

Pagina laatst aangepast op 06-08-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

S. Kruisdijk, psycholoog
S. Kruisdijk
Psycholoog

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren