Somatoforme stoornis

Wat is een somatoforme stoornis?

Een somatoforme stoornis is een stoornis waarbij lichamelijke klachten optreden die niet fysiek te verklaren zijn. Zo kun je bijvoorbeeld hartkloppingen voelen, terwijl hier geen lichamelijke oorzaak voor te vinden is. Dit proces heet somatisatie. We spreken van een somatoforme stoornis als de klachten langer dan zes maanden aanhouden en de klachten dermate ernstig zijn dat het je dagelijkse leven beïnvloedt. Hoe vaak somatoforme stoornissen precies voorkomen is niet bekend, maar vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. Somatoforme stoornis is een overkoepelende term. In totaal zijn er zeven aandoeningen die onder de somatoforme stoornissen vallen namelijk:

  • Conversiestoornis
  • Hypochondrie
  • Pijnstoornis
  • Stoornis van de lichaamsbeleving
  • Somatoforme stoornis niet anderszins omschreven (NAO)
  • Ongedifferentieerde somatoforme stoornis
  • Somatisatiestoornis

Een somatoforme stoornis is een psychische stoornis waarbij psychische klachten zoals bijvoorbeeld stress worden omgezet in lichamelijke klachten. Een lichamelijke klacht kan bijvoorbeeld ernstige buikpijn of uitval van één van de ledematen zijn. Wanneer artsen op zoek gaan naar de fysiologische oorzaak van de lichamelijke klacht, vinden zij echter niks.

Wat is de oorzaak van een somatoforme stoornis

De oorzaak van een somatoforme stoornis is psychisch. Men heeft last van geestelijke of emotionele problemen en in de meeste gevallen komt dit door stress. Door de hoge blootstelling aan bijvoorbeeld stress of pijn gebeurt er iets in de hersenen waardoor er lichamelijke klachten ontstaan. Hoe dit proces precies in zijn werk gaat is echter nog onduidelijk.

Somatisatie komt ook vaak voor bij hypochondrie. Bij hypochondrie heeft de persoon een dusdanige angst voor het krijgen van een bepaalde ziekte waardoor hij/zij de klachten ook daadwerkelijk gaat voelen.

Symptomen van een somatoforme stoornis

De symptomen van een somatoforme stoornis kunnen erg uiteenlopen. Het voornaamste kenmerk is dat de persoon fysieke pijn of klachten ervaart die er niet daadwerkelijk zijn of waar geen lichamelijke oorzaak voor is. De persoon ervaart de klachten echter wel, dus het is niet zo dat deze klachten verzonnen of gespeeld zijn. Lichamelijke klachten bij een somatoforme stoornis kunnen zijn:

Soms is eerder wel sprake van een lichamelijke klacht geweest, bijvoorbeeld de kneuzing van een pols, alleen houden de klachten veel langer aan dan normaal gesproken het geval is. De klachten worden dan door psychische klachten in stand gehouden.

Diagnose van een somatoforme stoornis

De diagnose van een somatoforme stoornis is pas te stellen wanneer alle eventuele lichamelijke oorzaken zijn uitgesloten. De somatoforme stoornissen worden beschreven in de DSM-IV en hebben ieder een aantal criteria. DSM staat voor Diagnostic and Statistical manual of Mental disorders, een Amerikaans handboek dat in de meeste landen als standaard wordt zien bij de diagnostiek van psychische stoornissen. Indien er bij de persoon dus geen lichamelijke oorzaken gevonden kunnen worden en hij/zij voldoet aan de criteria en kenmerken zoals opgesteld in de DSM-IV, kan de persoon gediagnosticeerd worden met een somatoforme stoornis.

In de latere versie van de DSM, de DSM-5, is de categorie somatoforme stoornissen niet meer aanwezig en gewijzigd naar ‘somatische symptomen en gerelateerde stoornissen’. In de nieuwe definitie hoeven de lichamelijke klachten niet altijd onverklaard te zijn. De somatisatieklachten kunnen wel óf niet samenhangen met een lichamelijke aandoening. Belangrijker in de diagnose is hoe iemand omgaat met en zich aanpast aan de somatisatieklachten.

Pagina laatst aangepast op 24-04-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren