Bijholteontsteking (Sinusitis, Holteontsteking)

In het kort:

  • Bijholteontsteking is een ontsteking van de bijholtes.
  • Een bekende vorm is een voorhoofdsholteontsteking.
  • Vaak ontstaat een bijholteontsteking door een virusinfectie of bacteriële infectie.
  • Symptomen zijn variërend van een verstopte neus en niezen tot vermoeidheid en hoofdpijn.
  • Je kunt symptomen verlichten met een zoutoplossing, neusdruppels of stomen.
  • Soms worden antibiotica voorgeschreven.

Wat is een bijholteontsteking?

Een bijholteontsteking wordt door veel mensen een voorhoofdsholteontsteking genoemd, terwijl er ook andere bijholtes ontstoken kunnen raken. Een voorhoofdsholteontsteking is wel een bekende vorm van een bijholteontsteking.   

Bijholtes

Bijholtes zijn de met lucht gevulde ruimtes in de schedel rond de neus. Deze ruimtes staan in verbinding met de neus- en keelholte en zijn bekleed met slijmvlies. Bij een ontsteking zwelt het slijmvlies op waardoor er geen vocht meer uit de ruimte kan worden afgevoerd. Dit veroorzaakt een pijnlijk en drukkend gevoel.

Ernst van een bijholteontsteking

In de meeste gevallen is een bijholteontsteking een ongevaarlijke aandoening. Soms kan de ontsteking echter gevaarlijk zijn, omdat de bijholtes dicht bij de hersenen liggen. Wanneer bacteriën of virussen de hersenen binnendringen, kunnen ernstige aandoeningen ontstaan, zoals een hersenvliesontsteking

Vormen van bijholteontsteking

Er zijn verschillende soorten bijholtes waar een virusinfectie of bacteriële infectie kan ontstaan:

  • Voorhoofdsholteontsteking (sinusitis frontalis). De voorhoofdholtes bevinden zich vlak boven de wenkbrauwen. Lees meer over voorhoofdsholteontsteking.
  • Kaakholteontsteking (sinusitis maxillaris). De kaakholtes zitten in de bovenkaak, aan weerszijden van de neus.
  • Zeefbeenholteontsteking (sinusitis ethmoïdalis). Aan weerszijden van de neus, tussen de ogen in, zitten de zeefbeenholtes.
  • Wiggebeenholteontsteking (sinusitis sphenoïdalis). De wiggebeenholtes bevinden zich ongeveer ter hoogte van de slapen.

Symptomen van bijholteontsteking

Bij een bijholteontsteking zit de neus verstopt met elastisch slijm. Het slijm is dan meestal dik, groen of geel en bloederig. Ook kun je last hebben van bloedneuzen, niezen en gaat je reukvermogen (tijdelijk) achteruit. De ontsteking veroorzaakt pijn in de bovenkaak of kiezen, hevige pijn rond de ogen en wangen en hoofdpijn. De pijn treedt vooral op bij het kauwen of vooroverbuigen. De klachten kunnen 3 tot 6 weken aanhouden.

Bijholteontsteking en vermoeidheid

Veelvoorkomende symptomen van een bijholteontsteking zijn vermoeidheid, duizeligheid en een algeheel gevoel van malaise. Vermoeidheid bij bijholteontsteking gaat vaak samen met koorts. Het gevoel van vermoeidheid kan soms intens zijn.

Bijholteontsteking zonder verkoudheid

Het is mogelijk dat je een bijholteontsteking hebt zonder een verkoudheid. Meestal begint een bijholteontsteking ná een verkoudheid, dus wanneer de eerste verkoudheidsverschijnselen verdwijnen. Toch komt bijholteontsteking zonder verkoudheid vaak voor. Ook bij een chronische bijholteontsteking is vaak geen sprake van verkoudheid.

Oorzaak van bijholteontsteking

Er wordt onderscheid gemaakt tussen een acute en een chronische bijholteontsteking. Een acute bijholteontsteking is in meer dan de helft van de gevallen een gevolg van virusinfectie of een bacteriële infectie. Voorbeelden hiervan zijn een tand- en kaakontsteking. Een tandontsteking wordt bij 10% van de mensen met een bijholteontsteking als oorzaak gevonden. Een ontsteking kan zich namelijk vanuit een tand of kies naar de bijholtes uitbreiden. Een bijholteontsteking kan ook het gevolg zijn van zwemmen in besmet water. Heel soms breekt door het trekken van een kies de bodem van de kaakholte. Hierdoor ontstaat een opening waardoor bacteriën naar binnen kunnen dringen en een ontsteking kunnen veroorzaken. Roken verergert de klachten.

Een chronische bijholteontsteking kan worden veroorzaakt door:

Behandeling van een bijholteontsteking

Het behandelen van de bijholteontsteking heeft als doel zoveel mogelijk slijm uit je neusholte af te voeren en de infectie te bestrijden. Soms schrijft een arts antibiotica voor als behandeling tegen een bijholteontsteking, maar je kunt ook zelf iets doen tegen een bijholteontsteking.

Bijholteontsteking bestrijden met antibiotica

Zowel in geval van acute als chronische bijholteontsteking wordt soms een antibioticum als amoxicilline gegeven. In geval van de chronische variant moet het antibioticum langer worden gebruikt. Wanneer het antibioticum niet werkt, wordt er mogelijk operatief ingegrepen om de afvoer van je bijholtes te verbeteren en geïnfecteerd materiaal te verwijderen. De huisarts is echter vaak voorzichtig met het voorschrijven van een antibioticum, omdat ze bijwerkingen geven en niet bij iedereen werken.

Let op: antibiotica helpen alleen wanneer een bacteriële infectie de bijholteontsteking veroorzaakt. Bij virale infecties helpen antibiotica niet. 

Bijholteontsteking bij kinderen

Een bijholteontsteking komt nauwelijks voor bij kinderen van 0-4 jaar, omdat de bijholtes dan nog niet volledig zijn ontwikkeld. Bij kinderen ouder dan 4 jaar kun je een bijholteontsteking herkennen aan:

  • Een loopneus
  • Hoofdpijn
  • Hoest

Bij kinderen breidt de ontsteking zich gemakkelijker uit naar de oogleden of de wang. Wees daarom alert op klachten en schakel op tijd een arts in. Bij peuters kan de ontsteking zich ook makkelijk uitbreiden naar het oor, waardoor een acute middenoorontsteking ook vaak voorkomt.

Wat kun je zelf doen tegen een bijholteontsteking?

Je kunt de volgende tips toepassen om een bijholteontsteking te voorkomen of te behandelen:

  • Spoelen, druppelen of sprayen met een zoutoplossing. Gebruik een afgestreken theelepel keukenzout in een limonadeglas met water. Neusspoelen of druppelen met zout water houdt de ‘inwendige neus’ schoon en voorkomt korstjes en infecties. Zo draagt dit bij aan het herstel, maar het kan ook een bijholteontsteking voorkomen. Speciale neusdouches of spuitjes zijn verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Een voordeel: je mag een zoutoplossing onbeperkt gebruiken zonder gevaar.
  • Kortdurend (maximaal één week) neusdruppels met xylometazoline. Dit middel vermindert zwelling en klachten bij een bijholteontsteking. Let op: kinderen moeten speciale kinderdruppels gebruiken. 
  • Enkele malen per dag stomen. Gebruik hierbij geen ingrediënten als kamille en menthol, omdat dit de slijmvliezen prikkelt. Giet een halve liter heet water (maximaal 60℃) in een schaal, buig je hoofd over de schaal en drapeer een handdoek over je hoofd én de schaal. Adem vervolgens diep in- en uit. Laat kinderen niet stomen, in verband met gevaar op brandwonden. Stomen kan helpen het slijm iets te verdunnen en verlicht zo de klachten, maar stomen bevordert het herstel niet.
  • Niet roken. Roken kan je slijmvliezen irriteren en de genezing vertragen, dus stop met roken. 
  • Pijnstiller. Tegen de pijn kun je paracetamol nemen.

Vraag advies aan je huisarts als bovenstaande tips bij bijholteontsteking niet binnen 2 weken helpen of wanneer je:

  • Ineens minder goed ziet, dubbel ziet, pijn hebt aan 1 oog of niet goed objecten met je oog kunt volgen.
  • Een dik of rood ooglid krijgt, je bindvlies opzwelt of je oog gezwollen is.
  • Last hebt van een gezwollen voorhoofd.
  • Ernstige hoofdpijn hebt.
  • Misselijk bent en moet overgeven of een epileptische aanval hebt.
  • Suf bent.

Meer weten over bijholteontsteking?

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de volgende bronnen:

Pagina laatst aangepast op 29-09-2020

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

J.A. Geel, Aios Huisartsgeneeskunde
Drs. J.A. Geel
Aios Huisartsgeneeskunde
Zaans Medisch Centrum
Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren