Aneurysma

Wat is een aneurysma?

In het kort:

  • Een aneurysma is een verwijding van een bloedvat.
  • De oorzaak van een aneurysma is zwakte van de wand van het bloedvat. Dit komt vaak door aderverkalking.
  • Een aneurysma kan ernstige gevolgen hebben, zoals een bloeding door een scheur in het bloedvat of stolselvorming.
  • De diagnose van een aneurysma wordt gesteld door een MRI- of een CT-scan.
  • Voor behandeling van een aneurysma bestaan verschillende mogelijkheden, afhankelijk van de plaats en de grootte van het aneurysma.

Over een aneurysma

Een aneurysma is een plaatselijke verwijding van een groot bloedvat (slagader) door zwakte in de wand van het bloedvat. Hierdoor ontstaat een verwijding of uitstulping van het bloedvat.

Een aneurysma komt het meest voor in de grote lichaamsslagader (aorta). De aorta heeft normaal een diameter van zo’n twee à drie centimeter. Bij een diameter die anderhalf keer groter is dan normaal spreken we van een aneurysma. Een aneurysma komt vooral voor bij ouderen en mannen.

Een aneurysma kan al jaren bestaan zonder dat er klachten zijn. Vaak wordt een aneurysma dan ook per toeval ontdekt. Een aneurysma kan ernstige gevolgen met zich meebrengen, zoals een bloeding of bloedstolsel.

Soorten aneurysma’s

Een aneurysma kan op verschillende plekken in het lichaam voorkomen. De verschillende soorten aneurysma’s op basis van locatie:

  • Aneurysma van de buik, of Abdominaal Aorta Aneurysma (AAA)
  • Aneurysma in de borst, of Thoracaal Aorta Aneurysma (TAA)
  • Aneurysma van de grote lichaamsslagader, zowel borst als buik (TAAA)
  • Aneurysma van de hartkamer, deze ontstaat soms na een hartinfarct in de linkerkamer
  • Aneurysma van de longslagader, deze is zeer zeldzaam
  • Aneurysma van de kransslagaders bij volwassenen, al komt deze niet vaak voor
  • Aneurysma van de kransslagaders bij kinderen, ook wel ziekte van Kawasaki
  • Aneurysma in het hoofd

Verder is er nog een onderverdeling te maken in de plek waar de schade in de vaatwand optreedt, namelijk:

  • De aortadissectie. Bij een aortadissectie is er een scheur aan binnenkant van de wand van de grote lichaamsslagader ontstaan. Hierdoor kan bloed tussen de vaatwanden komen.
  • Het valse aneurysma, of aneurysma spurium. Bij een vals aneurysma is de buitenste laag van de slagader verzwakt waardoor de binnenste lagen door de zwakke plek heen uitstulpen.

Oorzaken van een aneurysma

De oorzaak van een aneurysma is een zwakte in de vaatwand. De zwakke plek in de vaatwand kan worden veroorzaakt door:

Is een aneurysma erfelijk?

Bij een aneurysma van de buik lijkt er een erfelijke factor mee te spelen. Erfelijke factoren bij andere vormen van een aneurysma zijn nog niet bekend. Enkele risicofactoren die een aneurysma kunnen veroorzaken zijn wel erfelijk. Erfelijke risicofactoren zijn:

  • Slagaderverkalking.
  • De ziekte van Marfan.
  • Ehler danlos syndroom.
  • Psoriasis en reuma, in mindere mate. Hoewel hier ook een erfelijk component is.

Lees meer over de risicofactoren van een aneurysma op de website watiseenaneurysma.nl.

Symptomen van een aneurysma

Symptomen van een aneurysma zijn niet altijd merkbaar. Vaak wordt een aneurysma bij toeval door de arts ontdekt tijdens lichamelijk onderzoek of beeldvormend onderzoek voor een andere aandoening.

In sommige gevallen kan de plaats van een aneurysma wel symptomen geven. Doordat er een uitstulping ontstaat kan dit lokaal iets in de verdrukking brengen.

Aneurysma buik (AAA) symptomen 

Symptomen van een aneurysma van de buik hoeven niet aanwezig te zijn. Een normale doorsnede van de buikaorta is bijna twee centimeter. Een aneurysma van de buik kan een doorsnede krijgen van drie tot tien centimeter breed en is soms wel tientallen centimeters lang. Dit kan ervoor zorgen dat omliggende zenuwen en organen in de verdrukking komen. In dat geval ontstaat vage rug- en buikpijn. Ook kan er soms boven de navel een kloppende zwelling aanwezig zijn.

Aneurysma borst (TAA) symptomen 

Bij een aneurysma in de borstholte worden de symptomen ook veroorzaakt door verdrukking van omliggend weefsel zoals de luchtwegen en de slokdarm. Dit veroorzaakt in enkele gevallen:

  • Hoge rugklachten.
  • Hoesten.
  • Piepende ademhaling.
  • Bloed ophoesten.
  • Slikklachten.
  • Heesheid.
  • Syndroom van Horner. Hierbij is er aan één kant van het gezicht een vernauwde pupil, afhangend ooglid en overmatige transpiratie.

Ook bij een aneurysma in de borstholte geldt dat er geen klachten hoeven te zijn.

Aneurysma hoofd symptomen

Meestal worden de symptomen van een aneurysma in het hoofd pas herkend als er een hersenbloeding ontstaat. Op het moment van een hersenbloeding kan er acute hoofdpijn en nekpijn ontstaan. Vaak is er sprake van misselijkheid en overgeven.

De hersenen kunnen door het aneurysma ook in de verdrukking komen. Dit kan uitvalsverschijnselen, hoofdpijn, spraak-, geheugen,- en concentratieproblemen veroorzaken.

Gevolgen van een aneurysma

Een aneurysma kan ernstige gevolgen hebben. Er kan een bloedstolsel of scheur ontstaan. Dit zijn levensbedreigende situaties.

Embolie (bloedstolsel)

Het bloed legt bij een aneurysma een andere route af in bloedvat. Het kan nu ook door de uitstulping stromen, wat een wervelend effect geeft. Hierdoor kunnen bloedstolsels ontstaan. Als een deel van zo’n stolsel losschiet, wordt deze met de bloedstroom meegevoerd en kan hij voor een verstopping zorgen in een kleiner bloedvat. Die verstopping heet een embolie. Het bloed kan bij een embolie niet goed doorstromen, waardoor de bloed- en zuurstoftoevoer in een bepaald lichaamsdeel soms onvoldoende is.

Ruptuur (scheur)

In het ernstigste geval wordt een aneurysma pas ontdekt nadat er een ruptuur ontstaat. De wand op de plek van het aneurysma is verzwakt en soms ook dunner, waardoor een ruptuur relatief makkelijk ontstaat. Als een aneurysma scheurt ontstaat een grote bloeding, waarbij acuut ingrijpen door een operatie nodig is.

Als een aneurysma van de buikaorta scheurt spreken we van een Acuut Aneurysma Aorta Abdominalis (AAAA). Als een aneurysma in het hoofd scheurt spreken we van een hersenbloeding, ook wel Cerebraal Vasculair Accident (CVA).

Gescheurde aorta

De aorta heeft normaal een diameter van twee à drie centimeter. Wanneer de diameter van de aorta kleiner is dan vijf centimeter is er een zeer kleine kans op een gescheurde aorta. Vanaf een diameter van zes centimeter neemt die kans snel toe. 

Diagnose van een aneurysma

De definitieve diagnose aneurysma wordt gesteld met behulp van een CT-scan of MRI-scan. Hiermee kan ook de diameter van het aneurysma bepaald worden. Afhankelijk van de diameter van het aneurysma zal er regelmatig controle plaatsvinden of overgegaan worden op een behandeling. Meestal groeit een aneurysma maar een paar millimeters per jaar.

Pagina laatst aangepast op 12-06-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Deze informatie is gecontroleerd door:

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren