Zoeken

Hersenvliesontsteking

(Meningitis)

Wat is hersenvliesontsteking?

Hersenvliesontsteking wordt ook wel meningitis of soms (misleidend) nekkramp genoemd en is een ontsteking van de vliezen die de hersenen en het ruggenmerg omhullen. Deze vliezen worden ook wel de meningen genoemd. Meningitis kan veroorzaakt worden door een infectie met een bacterie of een virus. De virale vorm van hersenvliesontsteking komt het meeste voor. Deze vorm is meestal goedaardig en gaat binnen vier tot tien dagen vanzelf over. Bacteriële meningitis kan een ernstig verloop hebben, soms zelfs met dodelijke afloop. Vroege herkenning en behandeling van acute hersenvliesontsteking zijn dus van levensbelang. 

Oorzaak van hersenvliesontsteking

Bacteriën die meningitis veroorzaken zijn bijvoorbeeld meningokokken, pneumokokken en Haemophilus Influenzae type B. Infectie met meningokokken kan op alle leeftijden voorkomen, maar meestal betreft het jonge kinderen  tot 4 jaar en jonge mensen tussen de 14 en 25 jaar. Een ontsteking van het hersenvlies veroorzaakt door pneumokokken komt vooral voor bij ouderen boven de 60 en kleine kinderen jonger dan 5. Voorbeelden van virussen die hersenvliesontsteking kunnen veroorzaken, zijn het ECHO-virus, de bof en Herpes simplex. 

Een verzwakt immuunsysteem maakt je vatbaarder voor infecties, evenals slechte hygiënische omstandigheden. Ook hoofdwonden en infecties aan je ogen, oren en neus kunnen leiden tot hersenvliesontsteking. Daarnaast kan meningitis voorkomen als complicatie bij aandoeningen zoals longontsteking en syfilis.

Is hersenvliesontsteking besmettelijk?

De virale variant van meningitis is besmettelijk. Deze heeft een incubatietijd van tot wel drie weken. Dat wil zeggen dat er drie weken zit tussen besmetting en het optreden van de eerste symptomen van hersenvliesontsteking.

De bacteriële variant van hersenvliesontsteking is minder besmettelijk, maar kan wel besmettelijk zijn. Niet iedereen die besmet is met de bacterie hoeft hier meningitis van te krijgen. Sommige mensen zijn er gevoeliger voor dan anderen. Waar dat aan ligt is niet bekend. De incubatietijd van bacteriële hersenvliesontsteking ligt tussen de twee en tien dagen.

Symptomen van hersenvliesontsteking

Het kan moeilijk zijn om onderscheid te maken tussen virale of bacteriële meningitis, omdat de symptomen vrijwel gelijk zijn. Het is raadzaam tijdig een arts in te schakelen die onderzoekt om welke vorm het gaat. De bacteriële vorm kan immers zeer gevaarlijk zijn. 

De belangrijkste symptomen van hersenvliesontsteking zijn:

Daarnaast komen de volgende klachten voor:

Rode vlekjes (die niet wegdrukbaar zijn) op de romp, slaperigheid (eventueel gevolgd door coma) en stuiptrekkingen, in combinatie met bovengenoemde symptomen, duiden op bacteriële meningitis. Ook hoog gehuil bij baby's en jonge kinderen (in combinatie met bovengenoemde symptomen) kan een aanwijzing zijn voor hersenvliesontsteking. 

Deze tekst is goedgekeurd door P. Schipper, arts

Volgende paginaBehandeling

Delen
Dossier Soorten huidkanker

Huidkanker is de meest voorkomende kankersoort in Nederland. Bij huidkanker zijn het de huidcellen die 'kwaadaardig' worden en zich zonder remming blijven delen. Meestal ontstaat huidkanker in de cellen van de opperhuid, de bovenste laag van de huid. De drie meest voorkomende vormen van huidkanker zijn: basaalcelcarcinoom, plaveiselcelcarcinoom en melanoom.

Lees meer in het dossier Soorten huidkanker.

Wist je dat?

Vrouwen vaak andere symptomen ervaren bij een hartaanval dan mannen? In het dossier ‘Hartinfarct bij vrouwen’ lees je er alles over.

Ga naar het dossier ‘Hartinfarct bij vrouwen’>>

Ziekenhuis.nl

Lees op Ziekenhuis.nl meer over de aandoening.

Hersenvliesontsteking

Nieuwsbrief Gezondheidsplein Nieuwsbrief

Meld je aan voor de Gezondheidsplein nieuwsbrief en blijf moeiteloos op de hoogte van Gezondheidsplein en nieuwtjes rondom onderstaande aandoening!

Video van de week

Waar moet je op letten bij moedervlekken?

Bekijk de video