Zoeken

Hersenvliesontsteking

(Meningitis)

Wat is hersenvliesontsteking?

Hersenvliesontsteking wordt ook wel meningitis of soms (misleidend) nekkramp genoemd en is een ontsteking van de vliezen die de hersenen en het ruggenmerg omhullen. Deze vliezen worden ook wel de meningen genoemd. Meningitis kan veroorzaakt worden door een infectie met een bacterie of een virus. De virale vorm van hersenvliesontsteking komt het meeste voor. Deze vorm is meestal goedaardig en gaat binnen vier tot tien dagen vanzelf over. Bacteriële meningitis kan een ernstig verloop hebben, soms zelfs met dodelijke afloop. Vroege herkenning en behandeling van acute hersenvliesontsteking zijn dus van levensbelang. 

Oorzaak van hersenvliesontsteking

Bacteriën die meningitis veroorzaken zijn bijvoorbeeld meningokokken, pneumokokken en Haemophilus Influenzae type B. Infectie met meningokokken kan op alle leeftijden voorkomen, maar meestal betreft het jonge kinderen  tot 4 jaar en jonge mensen tussen de 14 en 25 jaar. Een ontsteking van het hersenvlies veroorzaakt door pneumokokken komt vooral voor bij ouderen boven de 60 en kleine kinderen jonger dan 5. Voorbeelden van virussen die hersenvliesontsteking kunnen veroorzaken, zijn het ECHO-virus, de bof en Herpes simplex. 

Een verzwakt immuunsysteem maakt je vatbaarder voor infecties, evenals slechte hygiënische omstandigheden. Ook hoofdwonden en infecties aan je ogen, oren en neus kunnen leiden tot hersenvliesontsteking. Daarnaast kan meningitis voorkomen als complicatie bij aandoeningen zoals longontsteking en syfilis.

Is hersenvliesontsteking besmettelijk?

De virale variant van meningitis is besmettelijk. Deze heeft een incubatietijd van tot wel drie weken. Dat wil zeggen dat er drie weken zit tussen besmetting en het optreden van de eerste symptomen van hersenvliesontsteking.

De bacteriële variant van hersenvliesontsteking is minder besmettelijk, maar kan wel besmettelijk zijn. Niet iedereen die besmet is met de bacterie hoeft hier meningitis van te krijgen. Sommige mensen zijn er gevoeliger voor dan anderen. Waar dat aan ligt is niet bekend. De incubatietijd van bacteriële hersenvliesontsteking ligt tussen de twee en tien dagen.

Symptomen van hersenvliesontsteking

Het kan moeilijk zijn om onderscheid te maken tussen virale of bacteriële meningitis, omdat de symptomen vrijwel gelijk zijn. Het is raadzaam tijdig een arts in te schakelen die onderzoekt om welke vorm het gaat. De bacteriële vorm kan immers zeer gevaarlijk zijn. 

De belangrijkste symptomen van hersenvliesontsteking zijn:

Daarnaast komen de volgende klachten voor:

Rode vlekjes (die niet wegdrukbaar zijn) op de romp, slaperigheid (eventueel gevolgd door coma) en stuiptrekkingen, in combinatie met bovengenoemde symptomen, duiden op bacteriële meningitis. Ook hoog gehuil bij baby's en jonge kinderen (in combinatie met bovengenoemde symptomen) kan een aanwijzing zijn voor hersenvliesontsteking. 

Deze tekst is goedgekeurd door P. Schipper, arts

Volgende paginaBehandeling

Delen
Hoe staat het met jouw hart?

Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten? En wat heeft leefstijl en erfelijkheid ermee te maken? Je leest alles over aandoeningen aan de bloedsomloop in het dossier ‘Sta ‘ns stil bij je bloedsomloop’.

Wist je dat?

Ongeveer 20% van de Nederlanders minstens één keer per jaar naar de fysiotherapeut gaat? Vooral sinds 2006 is dit percentage sterk gestegen. Sindsdien heb je geen verwijsbrief meer van de huisarts nodig. Wil je weten wat een fysiotherapeut precies doet? En welke andere (alternatieve) therapieën er zijn om je spieren en gewrichten onder handen te nemen? Lees dan het dossier Therapieën voor spieren en gewrichten

Ziekenhuis.nl

Lees op Ziekenhuis.nl meer over de aandoening.

hersenvliesontsteking

Stem op Gezondheidsplein als website van het jaar!
Meld je aan voor de nieuwsbrief

Met het laatste nieuws en gezonde tips

Gezondheidsplein Nieuwsbrief

Bekijk hier een voorbeeld

Video van de week

Ik heb een ziekte en gebruik (veel) medicijnen, kan ik nog donor zijn?

Bekijk de video