Zoeken

Endometriose

Wat is endometriose?

We spreken van endometriose als het slijmvlies dat de binnenkant van de baarmoeder bekleedt (endometrium), ook op plaatsen buiten de baarmoeder voorkomt. 

Het baarmoederslijmvlies kan zich bijvoorbeeld hechten aan het oppervlak van verschillende organen en weefsels en daar groeien. Denk hierbij aan je eierstokken, je eileiders, de ligamenten (ophangbanden) van de baarmoeder, je darmen en je blaas

Gedurende de maand bereidt het baarmoederslijmvlies zich onder invloed van hormonen voor op een eventuele innesteling van een bevruchte eicel. Het slijmvlies wordt dikker, is goed doorbloed en bevat allerlei voedingsstoffen die nodig zijn voor een succesvolle innesteling en groei van de eicel. Wanneer je ovulatie (eisprong) geweest is en er geen bevruchting heeft plaatsgevonden, dan stoot de baarmoeder het slijmvlies af en verlaat dit het lichaam via je vagina: de menstruatie.

Het baarmoederslijmvlies dat zich buiten je baarmoeder heeft gehecht, de endometriosehaarden, doet ook mee aan dit proces. Het wordt dikker en dikker en bij het uitblijven van een bevruchting gaat het bloeden. Echter, dit bloed heeft geen opening om het lichaam te verlaten en gaat daarom op het oppervlakte van omliggende weefsels en organen zitten. Dit kan ontstekingen en veel pijnklachten veroorzaken.

Met name in de eierstokken kan het bloed van een endometrioseplekje ophopen. Er ontstaat dan een cyste, een holte gevuld met bloed. Officieel wordt zo’n cyste in de eierstok een endometrioom genoemd, maar het staat beter bekend als een chocolade-cyste, vanwege de bruine kleur van het oude bloed.

Endometriose en vruchtbaarheid

Eén van de grootste problemen van endometriose is het mogelijke effect ervan op je vruchtbaarheid. Endometriose kan op verschillende manieren bijdragen aan een verminderde vruchtbaarheid. Een endometriumhaard kan de afgifte van een eicel door de eierstok verhinderen door de eierstok te blokkeren. De eileider kan verkleeft raken door het endometrioseweefsel, waardoor ten eerste een gesprongen eicel moeilijk kan worden opvangen en waardoor ten tweede de passage door de eileider wordt geblokkeerd. Endometriose is één van de belangrijkste oorzaken van verminderde vruchtbaarheid bij vrouwen boven de 25 jaar.

Endometriose heeft overigens niets te maken met vleesbomen. Een vleesboom is een goedaardig spierweefselgezwel in de baarmoeder.

Oorzaken van endometriose

Het is nog niet precies bekend hoe endometriose ontstaat. Er bestaan wel een aantal theorieën over de oorzaak, maar er is nog niets bewezen.

De bekendste theorie is die van de retrograde (terugvloeiende) menstruatie. Deze theorie houdt in dat het menstruatiebloed behalve via de vagina naar beneden, ook voor een deel via de eileiders naar de bekkenholte kan vloeien en zo endometriosehaarden kan veroorzaken. 

Er wordt ook gedacht dat je afweersysteem en erfelijke factoren een rol spelen.

Symptomen van endometriose

Veel vrouwen met endometriose hebben helemaal geen klachten. De klachten die vrouwen met endometriose kunnen hebben, hangen sterk samen met de ernst van de endometriose en vooral de plaats van de endometriosehaarden. 

Pijnlijke menstruatie (dysmenorroe)

Pijn bij de menstruatie is één van de belangrijkste symptomen van endometriose. Het gaat dan niet om menstruatiepijn die al vanaf de puberteit aanwezig is. Het gaat om een zeer hevige pijn tijdens de menstruatie die erger wordt naarmate je ouder wordt. Later begint de ernstige pijn al voordat de menstruatie begint en nog later kan de pijn chronisch worden en verergeren voor en tijdens de menstruatie.

Pijn bij plassen en ontlasting

Door het groeien van de endometriosehaarden wordt er druk op de blaas en de darmen uitgeoefend. De blaas en darmen reageren ook op de krampen van de baarmoeder tijdens de menstruatie. Dit alles zorgt ervoor dat je vaak aandrang kunt voelen en dat het plassen en ontlasten pijnlijk kunnen zijn.

Pijnlijke vagina

De vagina kan door verdikking zeer veel pijn geven tijdens het inbrengen van een tampon of tijdens het vrijen.

Abnormaal bloedverlies

De menstruatie kan bij endometriose veel langer duren dan normaal. Daarnaast kan er bloedverlies via de anus of urinebuis optreden.

Nogmaals, endometriose geeft lang niet altijd klachten. Veel van de bovenstaande symptomen zijn niet specifiek voor endometriose en kunnen door allerlei aandoeningen worden veroorzaakt.

Diagnose van endometriose

De arts kan tijdens vaginaal onderzoek of een echo onderzoek aanwijzingen vinden die duiden op endometriose. De definitieve diagnose wordt gesteld op basis van een kijkoperatie (laparoscopie). Bij zo’n kijkoperatie hoeft de buik niet helemaal te worden opgemaakt. Er wordt een aantal kleine gaatjes in de buik gemaakt, waar de arts vervolgens met een buisje doorheen kan om de buik van binnen te bekijken.

Deze tekst is goedgekeurd door Dr. K. Vos, huisarts

Volgende paginaBehandeling

Delen
Wist je dat?

Bij verminderde vruchtbaarheid de oorzaak in 35% van de gevallen bij de vrouw ligt?
Lees meer over de oorzaken van verminderde vruchtbaarheid in het dossier ‘verminderde vruchtbaarheid’

Ziekenhuis.nl

Lees op Ziekenhuis.nl meer over de aandoening.

endometriose

Nieuwsbrief Gezondheidsplein Nieuwsbrief

Meld je aan voor de Gezondheidsplein nieuwsbrief en blijf moeiteloos op de hoogte van Gezondheidsplein en nieuwtjes rondom onderstaande aandoening!

Video van de week

Hoe vraag je een second opinion aan?

Bekijk de video

Specials & Dossiers