Zoeken

Bijwerkingen van medicijnen

Wat zijn bijwerkingen van medicijnen? 

Je slikt medicijnen om beter te worden. Maar soms krijg je bovenop de bestaande aandoening nieuwe klachten. Deze onbedoelde klachten door het slikken van medicijnen, noemen we ook wel bijwerkingen van medicijnen.

Hoe ontstaan bijwerkingen medicijnen? 

Simpel gezegd ontstaan medicijnbijwerkingen als volgt: de werkzame stoffen van een medicijn verspreiden zich door het hele lichaam. Als de werkzame stoffen de kwaal bereiken, dan treedt er een reactie op met de werkzame stoffen; de kwaal wordt bestreden. Maar omdat de werkzame stoffen door heel je lichaam zitten, kan er ook een lichamelijke reactie op een niet beoogde plek optreden. Zo kan het dus zijn dat je last krijgt van huiduitslag, als je bijvoorbeeld een medicijn tegen hoge bloeddruk gebruikt. Of dat je hartritme omhoog gaat als je astmamedicatie gebruikt.

Veelvoorkomende bijwerkingen van medicijnen

Ieder medicijn is anders en heeft daardoor zijn eigen specifieke bijwerkingen, maar sommige bijwerkingen komen regelmatig bij verschillende medicijnen voor. Veelvoorkomende bijwerkingen zijn:

  • Allergie en overgevoeligheid.
  • Duizeligheid.
  • Hoofdpijn.
  • Maag- en darmklachten, als diarree en buikpijn.
  • Gewenning en verslaving. Gewenning houdt in dat je steeds een hogere dosis van het medicijn nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Bij een verslaving ben je lichamelijk of geestelijk afhankelijk geraakt van de medicatie. Zonder kun je niet meer functioneren.

Vaak is het voor jezelf moeilijk om te bepalen of jouw klacht een bijwerking is of bij je aandoening hoort. Wat je hierbij kan helpen, is het goed doorlezen van de bijsluiter. Doe dit voor aanvang van de medicijnkuur. Je huisarts moet je bij het uitschrijven van het recept ook informeren over de mogelijke neveneffect van het middel dat je gaat slikken. Als je een geneesmiddel bij de drogist of apotheek haalt, kun je aan de medewerkers vragen naar eventuele bijwerkingen.

Let op als je meerdere medicijnen tegelijk gebruikt!

Als je last hebt van meerdere kwalen, gebruik je vaak verschillende medicijnen tegelijkertijd. Tussen deze medicijnen kan een ongewenste interactie optreden. Zo kan de combinatie van medicijnen ervoor zorgen dat een bijwerking optreedt, terwijl die bijwerking niet voorkomt bij als je maar één van de twee medicijnen zou gebruiken. Daarnaast kan het ene geneesmiddel de bijwerking van het andere medicijn versterken. Apothekers en artsen zijn alert op dit soort ongewenste wisselwerkingen bij het verstrekken van meerdere geneesmiddelen. Maar het is goed om ook zelf een oogje in het zeil te houden.

Risicogroepen bijwerkingen van medicijnen

In principe kan iedereen last krijgen van bijwerkingen, maar er zijn vier groepen die hier extra risico op lopen:

  • Kinderen. Sommige medicijnen kunnen de groei beïnvloeden waardoor er een leeftijdsgrens voor bepaalde medicijnen is ingevoerd.
  • Ouderen. Dit omdat zij vaker meerdere medicijnen tegelijk gebruiken.Naarmate je ouder wordt, functioneren je nieren en lever minder. Hierdoor blijven de werkzame stoffen van een medicijn langer in je lichaam, met als gevolg dat de werking en bijwerking sterker kunnen worden. 
  • Zwangere vrouwen of vrouwen die zwanger willen worden. Sommige medicijnen kunnen een negatief effect hebben op de ontwikkeling van het ongeboren kind. Het kan bijvoorbeeld de groei belemmeren.
  • Vrouwen die borstvoeding geven. De werkzame stoffen van een medicijn worden door het hele lichaam verspreid en komen dus ook in de moedermelk terecht. De baby kan daardoor het medicijn via borstvoeding binnenkrijgen en dit kan schade veroorzaken bij het kind.

Tips om bijwerkingen van medicijnen te voorkomen

Met de volgende tips kun je bijwerkingen zoveel mogelijk voorkomen:

  • Lees voor gebruik de bijsluiter en let op de volgende punten:
    • Hoe je de medicijnen in moet nemen.
    • Wanneer je de medicijnen moet innemen.
    • Hoe vaak je de medicijnen moet innemen.
    • Welke bijwerkingen je kunt verwachten.
    • Wat je moet doen als je ze een keer vergeten bent.
    • Hoe je de medicijnen moet bewaren.
  • Als je nieuwe medicijnen voorgeschreven krijgt, terwijl je al andere medicijnen slikt, ga dan altijd na of je die wel tegelijkertijd kunt gebruiken. Soms kan de combinatie van medicijnen ervoor zorgen dat je last krijgt van bijwerkingen.
  • Pas nooit zelf de dosering van je medicijnen aan, maar doe dit uitsluitend in overleg met je arts of apotheker. De behandeling is namelijk precies op jouw situatie afgestemd.

Het opvolgen van deze adviezen biedt geen garantie dat je vrij blijft van medicijnbijwerkingen. Mocht je toch last krijgen van bijwerkingen, en heb je er veel last van, neem dan contact op met je arts of apotheker. Zij kunnen je adviseren over het voortzetten van de medicijnbehandeling en alternatieven bieden voor je huidige medicijnen. 

Deze tekst is goedgekeurd door P. Schipper, arts

Volgende paginaBehandeling

Delen
Wist je dat?

Dossier van huisarts veranderenNederlanders over het algemeen heel tevreden zijn over de zorgverlening in de apotheek en apotheken gemiddeld een 8,2 geven? Hierdoor blijven ze vaak een levenlang bij dezelfde apotheek. De meest voorkomende reden om van apotheek te veranderen is dan ook een verhuizing. Maar hoe wissel je eigenlijk van apotheek? Moet je daar je huisarts van op de hoogte te stellen? En je zorgverzekeraar? Lees hier meer over in het dossier Veranderen van huisarts.

Wist je dat?

Dossier Vergoeding medicijnenBijna alle medicijnen  vergoed worden uit de basisverzekering? Maar wat betekent dan het preferentiebeleid en hoe werkt dat? En wie bepaalt eigenlijk wat er vergoed wordt? Dat en meer lees je in het dossier Vergoeding medicijnen. Ook komt aan bod wat het inhoudt als de verpakking van je gebruikelijke medicijn er opeens anders uitziet. 

Stem op Gezondheidsplein als website van het jaar!
Meld je aan voor de nieuwsbrief

Met het laatste nieuws en gezonde tips

Gezondheidsplein Nieuwsbrief

Bekijk hier een voorbeeld

Video van de week

Ik heb een ziekte en gebruik (veel) medicijnen, kan ik nog donor zijn?

Bekijk de video

Specials & Dossiers