Melanoom

Een melanoom is een agressieve vorm van huidkanker. Het ontstaat doordat pigmentcellen zijn veranderd in kankercellen door bijvoorbeeld overmatige blootstelling aan de zon.

Een melanoom kan in verschillende stadia worden ontdekt of aanwezig zijn. Een melanoom kan uitzaaien (metastaseren) en het kan zich dan verspreiden naar lymfeklieren of naar andere organen en plekken in het lichaam. Een uitgezaaid melanoom is altijd een stadium III of IV, afhankelijk van de grootte en plaats van uitzaaiing. Dit dossier richt zich met name op uitgezaaid melanoom naar de lymfeklieren. Bij alle stadium III melanomen zijn de lymfeklieren betrokken.

Uitzaaiingen naar lymfeklieren

Cellen in de lymfeklieren hebben doorgaans als functie om ontstekingen op te ruimen of bacteriën en virussen onschadelijk te maken. Soms vestigen kankercellen zich in de lymfeklieren of de lymfocyten veranderen zelf in kankercellen. In het eerste geval zijn de kankercellen losgeraakt van het oorspronkelijke gezwel, bijvoorbeeld omdat het lichaam de kankercellen probeert te verwijderen. Vervolgens zijn ze via lymfevaten terechtgekomen in nabijgelegen lymfeklieren. Een melanoom op de arm kan bijvoorbeeld eerst uitzaaien naar lymfeklieren in de oksels, omdat deze zich dichtbij bevinden. Als het lymfestelsel de cellen verder verspreidt naar andere organen spreken we van stadium IV melanoom.

Het risico op uitzaaiingen bij een melanoom neemt toe bij een diep gelegen en/of dik melanoom. Zodra melanoomcellen in de lymfeklieren zitten, spreek je van een uitgezaaid melanoom naar de lymfeklieren.

Lees hier meer over de behandeling van een uitgezaaid melanoom naar de lymfeklieren.

Waar zitten lymfeklieren?

De lymfeklieren zitten in groepen verspreid door het lichaam. Ze bevinden zich:

  • In de hals
  • In de liezen
  • Bij de longen
  • In de oksels
  • In de buikholte
  • Langs de luchtpijp
  • In het bekken

Hoe ontstaat een uitgezaaid melanoom?

De huid bestaat uit verschillende soorten cellen, bindweefsel en een vetlaag. Pigmentcellen, ook wel melanocyten genoemd, beschermen de huid doorgaans tegen schade van ultraviolette straling, de straling die van de zon afkomt. Te veel blootstelling aan ultraviolette straling kan de huid beschadigen. Deze beschadiging wordt ook wel mutatie genoemd. Door een mutatie in de huid kunnen pigmentcellen ongecontroleerd gaan groeien. Dit resulteert vaak in een onrustige moedervlek, die bijvoorbeeld van vorm en/of kleur verandert.

BRAF-mutatie

In ongeveer de helft van de melanoomgevallen is het eiwit BRAF (ook wel BRAF-gen) beschadigd. Er is dan een BRAF-mutatie. Dit gemuteerde eiwit stimuleert de groei van kwaadaardige gezwellen en wordt daarom ook wel oncogeen genoemd. In verband met de juiste behandeling is het belangrijk om te weten of een melanoom door een BRAF-mutatie wordt veroorzaakt.

MAP-K-signaalpad

Het normale BRAF-eiwit is onderdeel van een netwerk van verschillende eiwitten, namelijk: RAS, BRAF, MEK1, MEK2 en ERK. Samen stimuleren deze eiwitten op een gezonde manier de celgroei. Dit wordt ook wel het MAP-K-signaalpad genoemd. Bij een mutatie in het BRAF-gen wordt het MAP-K-signaalpad abnormaal actief. Door de mutatie activeert het BRAF-gen zichzelf en ook de andere eiwitten. Er ontstaat ongewone celgroei, en dit kan resulteren in een melanoom.

Stadia, diagnose en behandeling melanoom

Melanomen worden na de diagnose ingedeeld in stadia. De soorten stadia geven de arts en de patiënt meer inzicht in de prognose en de te kiezen behandeling(en). Op de volgende pagina’s lees je hier meer over:

Pagina laatst aangepast op 09-06-2020

Auteur: Redactie Gezondheidsplein

Dit dossier is mede mogelijk gemaakt door Novartis.

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren