Meningokokken: van milde symptomen tot ernstige ziekte in 48 uur

Sinds 2018 is de meningokokkenbacterie veel in het nieuws. Omdat het aantal ziektegevallen plotseling scherp steeg, introduceerde de overheid een nieuw combinatievaccin, dat aan peuters en tieners wordt aangeboden. Maar wat is de meningokok [spreek uit: mee-ning-go-kok] eigenlijk? Waarom wordt er tegen ingeënt en hoe kun je een eventuele infectie herkennen? Lees het allemaal in dit dossier!

Wat zijn meningokokken?

De meningokokkenbacterie (of meningokok) hoeft niet schadelijk te zijn. Bij veel mensen zitten deze bacteriën normaal in de neus- en keelholte zonder dat je daar enige last van hebt. Als op een gegeven moment echter je weerstand afneemt, kunnen de bacteriën zich door het lichaam verspreiden via de bloedbaan en zo de ernstige meningokokkenziekte veroorzaken. Meningokokkenziekte kan namelijk leiden tot bloedvergiftiging (sepsis) of hersenvliesontsteking (meningitis).
Lees hoe je meningokokkenziekte kunt herkennen.

Hoe vaak komt de meningokokkenziekte voor?

Er zijn op dit moment jaarlijks meer dan honderd gevallen van meningokokkenziekte. In 2017 werden er 201 mensen ziek door de verschillende groepen meningokokkenbacteriën. Er is sprake van golfbewegingen in hoe vaak het voorkomt; soms is er een aantal jaren een stijging, dan is er weer een daling. Sinds 2001 is het aantal gevallen van meningokokkenziekten gedaald; van 717 gevallen in 2001 tot 201 in 2017.

Soorten meningokokken

Verdeling van de verschillende meningokokken groepen in Nederland in 2018Verdeling van de verschillende meningokokken groepen in Nederland in 2018.*

Er bestaan verschillende groepen van de meningokokkenbacterie, zie bovenstaande figuur. De vier groepen die in Nederland  de meeste ziekte veroorzaken worden aangeduid als groep B, C, W en Y. Sinds 2015 is er een stijging van het aantal gevallen van meningokokken groep W. Op dit moment komen de groepen B en W het meest voor.

Vanuit het Rijksvaccinatieprogramma wordt er sinds 2002 ingeënt tegen groep C. In 2018 is dit uitgebreid naar meningokokken groep A, C, W en Y. Er wordt niet gevaccineerd tegen groep B. Een vaccin tegen meningokokken B is alleen beschikbaar op eigen kosten.
Lees meer over de vaccinaties tegen meningokokken.

De meningokokkenziekte is vooral berucht omdat mensen in korte tijd ernstig ziek kunnen worden, op de Intensive Care terecht kunnen komen en zelfs kunnen overlijden. Een snelle behandeling is dus zeer belangrijk.
Lees meer over de behandeling van de meningokokkenziekte.

Bronnen: RIVM, LCI, Huidinfo, Hersenstichting, Nederlandse Vereniging voor Neurologie, Nederlandse Meningitis Stichting, *Netherlands Reference Laboratory for Bacterial Meningitis (AMC/RIVM). Bacterial meningitis in the Netherlands; annual report 2018, Amsterdam: University of Amsterdam, 2019

Dit dossier wordt mede mogelijk gemaakt door GSK
NP-NL-GVX-WCNT-190003

Pagina laatst aangepast op 08-01-2020

Eindredactie: BSc. Alieke de Greeuw

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren