Website van het Jaar

Besmettelijkheid en risicogroepen van meningokokken

Sommige groepen mensen hebben meer kans om ziek te worden door de meningokokkenbacterie. Dit noemen we risicogroepen. Hoe besmettelijk zijn meningokokken eigenlijk, wie loopt risico en wat zijn de gevolgen? Je leest het op deze pagina.

Hoe besmettelijk zijn meningokokken?

Besmetting met meningokokken gebeurt via kleine druppeltjes uit je neus- of keelholte, waarin de bacterie zit. Deze druppeltjes kun je overdragen bij langdurig en intensief contact via de lucht door middel van hoesten of niezen, en je kunt het overdragen via speekselcontact: bijvoorbeeld door te zoenen. Ook als je zelf niet ziek bent en de bacterie alleen maar met je meedraagt, kun je deze overdragen aan iemand anders. Deze persoon kan er dan wel ziek van worden als zijn of haar weerstand verlaagd is. Ondanks dat relatief veel mensen de bacterie op enig moment bij zich dragen wordt slechts een enkeling ziek.

Risicogroepen voor meningokokkenziekte

Meningokokkenziekte is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie, namelijk de meningokokkenbacterie. Je lichaam beschikt over een afweersysteem om bacteriën en virussen te bestrijden. Je afweer onthoudt met welke virussen en bacteriën je besmet bent geweest, zodat het een volgende keer sneller en beter kan reageren. Voor jonge kinderen en baby’s zijn alle bacteriën en virussen nog nieuw; het afweersysteem heeft nog veel te leren. Het is dus niet vreemd dat ongeveer een derde van de gevallen van meningokokkenziekte voorkomt bij kinderen onder de leeftijd van vijf jaar.

Ook tieners en jongvolwassenen hebben een verhoogd risico omdat ze vaak intensief contact met elkaar hebben (bijvoorbeeld in uitgaansgelegenheden). De overheid heeft vanwege de toename van meningokokken-W-ziekte sinds 2018 een speciale campagne gericht op tieners over meningokokkenziekte en -vaccinatie: Deel dit niet met je vrienden. Haal die prik tegen meningokokkenziekte!

Er is ook een verhoogd risico op meningokokkenziekte bij mensen met specifieke medische aandoeningen, zoals een verwijderde milt. Ook komt de ziekte vaker voor bij mensen die intensief contact hebben met een patiënt met meningokokkenziekte, zoals gezinsleden.

Meningokokkenziekte op verschillende leeftijden in Nederland in 2017
Meningokokkenziekte op verschillende leeftijden in Nederland in 2017.*

In bovenstaande grafiek kun je zien dat het per leeftijd verschilt welke meningokokkengroep het meest voorkomt. Bij ouderen komt groep W het meest voor. Bij tieners is dat zowel groep B als W. Bij jonge kinderen komt groep B verreweg het meest voor (gegevens 2018/2019). Er wordt in Nederland nog niet tegen alle meningokokkengroepen gevaccineerd.

Gevolgen van meningokokkenziekte

In het ergste geval kan de meningokokkenziekte leiden tot de dood. 5% tot 10% van de mensen met hersenvliesontsteking door meningokokken overleeft dit niet. Bij sepsis (bloedvergiftiging) door meningokokken, ligt het sterftecijfer hoger: 14% tot 50% van de gevallen overlijdt. Eén op de vijf overlevenden houdt aan meningokokkenziekte levenslange complicaties over, vaak met behoefte aan langdurige zorg. Zo kan bloedvergiftiging leiden tot de amputatie van ledematen, zenuwschade en/of handicap. Hersenvliesontsteking (meningitis) kan leiden tot:

Omdat de gevolgen van de meningokokkenziekte zo ernstig kunnen zijn, is het essentieel dat je snel wordt behandeld als je de ziekte hebt. Nog beter is het om de meningokokkenziekte te voorkomen. Dit kan met behulp van vaccinatie tegen meningokokken. Kinderen in Nederland worden nog niet gevaccineerd tegen alle voorkomende meningokokkengroepen. Lees meer over vaccinatie en behandeling op de volgende twee pagina’s:

Pagina laatst aangepast opĀ 30-07-2020

Auteur: BSc. Alieke de Greeuw

Bronnen

RIVM, LCI, Huidinfo, Hersenstichting, Nederlandse Vereniging voor Neurologie, Nederlandse Meningitis Stichting

*Netherlands Reference Laboratory for Bacterial Meningitis (AMC/RIVM). Bacterial meningitis in the Netherlands; annual report 2017, Amsterdam: University of Amsterdam, 2018

Dit dossier wordt mede mogelijk gemaakt door GSK, Van Asch van Wijckstraat 55H, 3811 LP Amersfoort

Prod. juni NP-NL-GVX-WCNT-200007

Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren