Besmettelijkheid en risicogroepen van meningokokken

Sommige groepen mensen hebben meer kans om ziek te worden door meningokokken. Dit noemen we risicogroepen. Hoe besmettelijk zijn meningokokken eigenlijk, wie loopt risico en wat zijn de gevolgen? Je leest het op deze pagina.

Hoe besmettelijk zijn meningokokken?

Besmetting met meningokokken gebeurt via kleine druppeltjes uit je neus- of keelholte, waarin de bacterie zit. Deze druppeltjes kun je overdragen bij langdurig en intensief contact via de lucht door middel van hoesten of niezen, of overdragen via speekselcontact: bijvoorbeeld door te zoenen. Ook als je zelf niet ziek bent en de bacterie alleen maar met je mee draagt, kun je deze overdragen aan iemand anders. Deze persoon kan er dan wel ziek van worden als zijn of haar weerstand slechter is. Ondanks dat relatief veel mensen de bacterie op enig moment bij zich dragen wordt slechts een enkeling ziek.

Risicogroepen voor meningokokkenziekte

Meningokokkenziekte is een infectieziekte door een bacterie, namelijk de meningokok. Je lichaam beschikt over een afweersysteem om bacteriën en virussen te bestrijden. Je afweer onthoudt met welke virussen en bacteriën je besmet bent geweest, zodat het een volgende keer sneller en beter kan reageren. Voor jonge kinderen en baby’s zijn alle bacteriën en virussen nog nieuw, het afweersysteem heeft nog veel te leren. Het is dus niet vreemd dat ongeveer een derde van de gevallen van meningokokkenziekte voorkomt bij kinderen onder de leeftijd van 5 jaar.

Ook tieners en jongvolwassenen hebben een verhoogd risico omdat ze vaak intensief contact met elkaar hebben (bijvoorbeeld in uitgaansgelegenheden). De overheid heeft daarom een speciale campagne gericht op tieners over meningokokkenziekte en -vaccinatie: Deel dit niet met je vrienden. Haal die prik tegen meningokokkenziekte!

Er is ook een verhoogd risico op meningokokkenziekte bij mensen met specifieke medische aandoeningen, zoals een verwijderde milt. Ook komt de ziekte vaker voor bij mensen die intensief contact hebben met een patiënt met meningokokkenziekte, zoals gezinsleden.

Meningokokkenziekte op verschillende leeftijden in Nederland in 2017
Meningokokkenziekte op verschillende leeftijden in Nederland in 2017.*

In bovenstaande grafiek kun je zien dat het per leeftijd verschilt welke meningokokkengroep het meest voorkomt. Bij ouderen komt groep W op dit moment het meest voor. Bij tieners is dat zowel groep B als W. Bij jonge kinderen komt groep B verreweg het meest voor.

Gevolgen van meningokokkenziekte

In het ergste geval kan de meningokokkenziekte leiden tot de dood. Vijf tot tien procent van de mensen met hersenvliesontsteking door meningokokken overleeft dit niet. Bij bloedvergiftiging door meningokokken, ook wel sepsis genoemd, ligt het sterftecijfer hoger: veertien tot vijftig procent van de gevallen overlijdt. Eén op de vijf overlevenden houdt aan meningokokkenziekte levenslange complicaties over, vaak met behoefte aan langdurige zorg. Zo kan bloedvergiftiging leiden tot de amputatie van ledematen, zenuwschade en/of handicap. Hersenvliesontsteking kan leiden tot:

Omdat de gevolgen van de meningokokkenziekte zo ernstig kunnen zijn, is het essentieel dat je snel behandeld wordt als je de ziekte hebt. Nog beter is het om de meningokokkenziekte te voorkomen. Dit kan met behulp van vaccinatie. Lees meer over vaccinatie en behandeling op de volgende twee pagina’s:

Bronnen: RIVM, LCI, Huidinfo, Hersenstichting, Nederlandse Vereniging voor Neurologie, Nederlandse Meningitis Stichting, *Netherlands Reference Laboratory for Bacterial Meningitis (AMC/RIVM). Bacterial meningitis in the Netherlands; annual report 2017, Amsterdam: University of Amsterdam, 2018

Dit dossier wordt mede mogelijk gemaakt door GSK
NP-NL-GVX-WCNT-190003

Pagina laatst aangepast op 08-01-2020

Eindredactie: Alieke de Greeuw

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren