Hoe ontstaat haaruitval bij vrouwen?

Ongeveer de helft van alle vrouwen krijgt ooit te maken met haaruitval. Er bestaan verschillende vormen van haaruitval. De oorzaak van haaruitval bij vrouwen ligt meestal bij een verandering in de hormoonhuishouding, zoals bij een zwangerschap en de overgang. Ook lijkt er een verband te zijn tussen erfelijkheid en kaalheid.

Haaruitval door stress en lichamelijke veranderingen: telogeen haarverlies

Een veelvoorkomende oorzaak van haaruitval bij vrouwen is telogeen haarverlies. Hierbij volgt het haar de normale haargroeicyclus niet meer. Bij telogeen haarverlies stoppen ineens heel veel haren tegelijkertijd met groeien. De haren komen in de overgangsfase en vervolgens in de rustfase, ook wel de telogene fase. Wanneer de haren in de telogene fase komen, vallen ze na gemiddeld vier maanden allemaal tegelijkertijd uit.

Er is een acute vorm en een chronische vorm van telogeen haarverlies. De acute vorm van telogeen haarverlies kan worden veroorzaakt door een plotselinge of heftige lichamelijke verandering. Denk bijvoorbeeld aan een bevalling, ernstige ziekte, sterk verminderde voedselinname, operatie onder narcose, stress, bloedingen of een periode met hoge koorts.

Als het haarverlies langer dan zes maanden aanhoudt, spreek je van chronisch telogeen haarverlies. De bekendste oorzaken hiervan zijn: schildklierafwijkingen, bloedarmoede, bepaalde geneesmiddelen (zoals bloedverdunners, maagzuurremmers, pijnstillers, bètablokkers en chemotherapie), overmatige inname van vitamine A en ziekten aan de alvleesklier, lever en nieren. Telogeen haaruitval kan ook worden veroorzaakt door psychische stress. Hierdoor verandert de hormoonhuishouding en vermindert de doorbloeding van de hoofdhuid.

Alopecia androgenetica

Een andere veelvoorkomende oorzaak van haaruitval of kaalheid bij vrouwen is alopecia androgenetica. Alopecia androgenetica ontstaat doordat de haarzakjes gevoelig zijn voor het hormoon dihydrotestosteron (DHT). Wanneer te veel van het mannelijke hormoon testosteron wordt omgezet in DHT, verzwakt dit het haarzakje, wat kan leiden tot haaruitval. Testosteron wordt weliswaar het mannelijk hormoon genoemd, maar het heeft ook bij vrouwen een belangrijke functie. De gevoeligheid van de haarzakjes voor DHT is voor zowel mannen als vrouwen erfelijk bepaald.

Door de inwerking van DHT verzwakt het haarzakje en wordt de groeifase verkort van drie tot vijf jaar naar enkele maanden. Na elke groeifase wordt de nieuwe haar die uit het haarzakje groeit dunner, totdat het haarzakje afsterft en er geen haar meer terugkomt. Ook groeien er steeds minder haren uit een haarzakje. Wanneer dit bij veel haarzakjes gebeurt, dan wordt je haar steeds dunner.

Het patroon van alopecia androgenetica is bij vrouwen anders dan bij mannen. Dat komt omdat de haarzakjes bij vrouwen minder gevoelig zijn voor DHT. Ook zijn de haarzakjes bovenop het hoofd bij vrouwen gevoeliger voor DHT; bij mannen zijn dat de haarzakjes in de “inhammen” en op de kruin. 

Leeftijdsgebonden haarverlies: haaruitval na de overgang

Leeftijdsgebonden haaruitval ontstaat vaak in de overgang door veranderingen in de hormoonhuishouding. Je oestrogeen- en progesteronspiegels dalen dan en je krijgt een relatief hogere testosteronspiegel. Ongeveer drie tot zes procent van de vrouwen jonger dan dertig lijdt aan erfelijke haaruitval. Boven de leeftijd van zeventig jaar heeft bijna elke vrouw een minder volle haardos.

Het blijkt dat leeftijdsgebonden haarverlies wordt beïnvloed door dezelfde factoren die ervoor zorgen dat je grijs wordt. In dit verouderingsproces wordt niet alleen de haar dunner, maar groeien er ook minder haren uit één haarzakje. Dit proces wordt beïnvloed door:

  • Erfelijke factoren.
  • Hormonale factoren. Met name de omzetting van het mannelijk hormoon testosteron in dihydrotestosteron (DHT) speelt hierin een hoofdrol. Er zijn aanwijzingen dat deze hormonen de belangrijkste rol spelen in dunner wordend haar.
  • Milde ontstekingen. Deze spelen in alle verouderingsprocessen een rol.
  • Denk hierbij aan roken, uv-straling en voedingsgewoonten.
  • Psychische stress. Met name langdurige stress speelt een rol in de stofwisseling van de huid en de haren.

Pleksgewijze haaruitval: alopecia areata

Alopecia areata is een aandoening waarbij de haarwortels op bepaalde plekken van de huid zijn aangetast, waardoor je één of meer ronde kale plekken krijgt. Meestal blijven de kale plekken beperkt tot de hoofdhuid, maar het kan in principe in alle behaarde lichaamsgebieden voorkomen. In de meeste gevallen herstelt de haargroei binnen enkele maanden tot jaren vanzelf. In sommige gevallen komt het haar niet meer terug of ontstaan er nieuwe kale plekken. Deze vorm van haarverlies komt veel voor bij jongeren.

Hoe deze aandoening precies wordt veroorzaakt is onbekend, maar het kan te maken hebben met auto-immuunaandoeningen.

Algeheel haarverlies: alopecia generalisata

Dit is een aandoening waarbij de gehele lichaamsbeharing verdwijnt. Hoewel dit betekent dat je op het lichaam niet hoeft te ontharen, leidt het ook tot kaalheid op het hoofd en in het gezicht. Ook de wenkbrauwen en de wimpers zijn verdwenen, wat lastig is omdat deze de ogen beschermen. Hoe deze aandoening ontstaat is onbekend, maar waarschijnlijk is dit een auto-immuunaandoening.

Haarverlies aan de haargrens

Frontale fibroserende alopecia, lichen planopilaris en alopecia cicatricialis zijn aandoeningen waarbij aan de voorkant van de haargrens kleine ontstekingen ontstaan die de haarzakjes aantasten en uiteindelijk voor littekens zorgen. De haargrens trekt dan steeds verder naar achteren. Vaak zijn ook de wenkbrauwen aangedaan en soms ook de oksels. Bij sommige mensen ontstaat er jeuk op het hoofd, bij een enkeling zelfs pijn. Omdat deze aandoening meer voorkomt na de menopauze zijn er mogelijk ook hormonale invloeden.

Traumatische alopecia

Als er te hard getrokken wordt aan de haren laten deze los uit het haarzakje en kan het haarzakje beschadigen. Dit komt voor bij mensen die te hard aan de haren trekken bij het vlechten. Ook zijn er mensen die een psychisch probleem hebben en daarbij de haren uittrekken. Dit heet dan trichotillomanie. Uit haarzakjes die op deze manier worden beschadigd zullen nooit meer nieuwe haren groeien.

Dit dossier wordt mede mogelijk gemaakt door onze partners

Pagina laatst aangepast op 01-11-2019

Eindredactie: Redactie Gezondheidsplein

Cookies

Gezondheidsplein

Om je een informatieve en prettige online ervaring te bieden, maken Gezondheidsplein.nl (onderdeel van solvo b.v.) en derden gebruik van verschillende soorten cookies. Hieronder vallen functionele, analytische en persoonlijke cookies. Met deze cookies kunnen we de werking van onze website verbeteren en je van gepersonaliseerde advertenties voorzien.

Door op ‘Akkoord en doorgaan’ te klikken, gaat u akkoord met het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacy- & cookieverklaring.

Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren